Nog voor de dag goed en wel begon, werd het oosten van Cuba in de nacht van dinsdag 17 maart opgeschrikt door een stevige aardbeving. Volgens de eerste melding van de European Mediterranean Seismological Centre had de beving een kracht van 6,0 en vond plaats op een diepte van ongeveer 15 kilometer. Kort daarna registreerde de Amerikaanse geologische dienst USGS het incident als een beving van 5,8 op circa 49 kilometer ten zuidwesten van Maisí. De diepte was dit keer 11,6 kilometer. Dit laat zien hoe eerste seismische schattingen in zulke uren nog kunnen verschuiven. In crisisberichtgeving zijn zulke verschillen niet uitzonderlijk. Toch veranderen zij weinig aan het feit dat bewoners in het oosten opnieuw abrupt uit hun nachtrust zijn gerukt.
In Guantánamo werd de schok volgens de Cubaanse staatsnieuwsdienst als lang en zeer krachtig ervaren. Daarna verlieten veel mensen hun huizen en wachtten beneden of buiten uit vrees voor naschokken. De Agencia Cubana de Noticias meldde dat het voorlopige epicentrum bij Imías lag, ongeveer 37 kilometer ten zuidoosten van die gemeente. Op het moment van publicatie was er geen menselijke of materiële schade gemeld. Daardoor bleef de eerste balans relatief mild. Toch was de onrust onder bewoners daarmee allerminst verdwenen.
De gevoeligheid is extra groot omdat deze nieuwe beving niet op zichzelf staat. Deze volgt namelijk op eerdere voelbare schokken van 5,3 op 6 maart en 5,7 op 6 februari. Opnieuw was het gebied rond Imías de terugkerende seismische zone. Voor inwoners van Guantánamo en omliggende delen van Santiago de Cuba betekent dat dat de aarde zich niet gedraagt als een eenmalige waarschuwing. Het is eerder een patroon dat de zenuwen telkens opnieuw aanspant. Een samenleving die al onder druk staat van economische tekorten en stroomproblemen beleeft zo elke nieuwe trilling niet alleen als natuurverschijnsel. Het wordt ook ervaren als een test van haar dagelijkse draagkracht.
Die context maakt deze aardbeving politiek en sociaal zwaarder dan een droge magnitudemelding doet vermoeden. Dit is omdat delen van Cuba op hetzelfde moment ook worstelden met de ontregeling van het nationale elektriciteitssysteem. ACN beschreef hoe in de donkere nacht, terwijl veel zones zonder stroom zaten, mensen probeerden familieleden te bereiken. Zij wachtten af of het veilig genoeg was om terug naar binnen te gaan. Een beving in een land dat al met fragiele infrastructuur leeft, wordt daardoor sneller een vermenigvuldiger van onzekerheid dan in landen met meer buffers en snellere noodrespons.
Voor het Caribisch gebied is dat een herinnering die ook buiten Cuba meetrilt. Dit komt doordat seismische risico’s, zwakke infrastructuur en bestuurlijke paraatheid in deze regio zelden netjes van elkaar te scheiden zijn. Een aardbeving van deze omvang zonder directe zware schade is op zichzelf al een opluchting. Tegelijk is het ook een waarschuwing dat voorbereiding in het Caribisch gebied niet pas mag beginnen wanneer gebouwen scheuren of slachtoffers vallen. Voor Suriname ligt daar een stille les in besloten. Ook samenlevingen die zelf minder vaak met zulke bevingen te maken krijgen, moeten begrijpen hoe snel natuurrisico en infrastructuurkwetsbaarheid samen een bredere veiligheidskwestie kunnen worden.
Volg de Facebookpagina en Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
