In de debatten rond BRICS en de dollar schuift opnieuw het beeld naar voren van een wereld die zich losmaakt van één munt, nu landen sneller zoeken naar betalingsroutes die minder gevoelig zijn voor sancties en geopolitieke blokkades. Een recente daling van de dollar gaf die verhalen extra brandstof, maar grote valutapartijen en banken zien vooralsnog vooral een cyclus van onzekerheid en beleid, niet het plots instorten van een reservemunt. De kernverschuiving zit daarom minder in een spectaculaire val, en meer in stille keuzes van staten en bedrijven die stap voor stap alternatieven testen.
BRICS werkt daarbij aan eigen rails voor grensoverschrijdende betalingen, met pilots en voorstellen die onder namen als BRICS Pay en bredere cross border payment initiatieven circuleren. In dat spoor is het doel om afwikkeling in lokale valuta eenvoudiger te maken en minder afhankelijk te zijn van westerse infrastructuur, zonder dat er meteen een nieuwe wereldmunt ontstaat. Onderzoekers volgen dit als een pragmatische route naar diversificatie, waarbij succes afhangt van interoperabiliteit, vertrouwen en governance.
Ook bilaterale handel laat zien hoe snel gedragsverandering kan gaan wanneer de prikkel groot genoeg is, want Moskou en Beijing melden dat het grootste deel van hun handel inmiddels in eigen valuta wordt afgerekend. Dat is vooral een reactie op sanctiedruk en betalingsrisico, en het laat zien dat de dollar niet altijd nodig is om transacties te sluiten zodra partijen hun eigen clearing en messaging op orde hebben. Tegelijk blijft dat een specifieke corridor met specifieke politieke motieven, en dus geen automatisch model voor de hele wereldhandel.
In dezelfde discussies duikt vaak het verhaal op dat een formele petrodollar afspraak met Saudi Arabië zou zijn verlopen, maar factchecks en analyses wijzen erop dat er geen simpel contract is dat je kunt laten aflopen zoals een licentie. Wat wel klopt is dat oliehandel flexibeler is geworden, met meer valutaopties, meer Aziatische afnemers en meer maatwerk in contracten, maar dat is iets anders dan een anker dat ineens is losgeslagen. Het gevaar van dit soort mythes is dat ze de echte dynamiek verhullen, namelijk dat de dollarpositie vooral schuift via marktdiepte, rente, vertrouwen en liquiditeit, en niet via één headline.
De realiteit is dus een wereld die langzaam multipolairder wordt in betaalroutes, maar nog steeds zwaar leunt op de dollar als standaard in financiële markten en als referentiepunt in prijsstelling en schuld. Zelfs partijen die alternatieven bouwen, formuleren vaak voorzichtigheid omdat een abrupte breuk juist instabiliteit zou vergroten, en die instabiliteit raakt ook hun eigen groei. Het meest waarschijnlijke scenario is daarom geen snelle vervanging, maar een lang proces waarin de dollar dominant blijft, alleen vaker wordt omzeild op plekken waar politiek risico zwaarder weegt dan efficiëntie.
Volg de Facebookpagina en Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
