Een driftbui, een vechtpartij op school of een kind dat zich volledig afsluit. Veel volwassenen zien vooral het probleemgedrag, maar volgens kinder- en jeugdpsycholoog Constancia Daniels-Crisis ligt de echte oorzaak vaak veel dieper. Wie alleen straft en corrigeert, mist volgens haar de noodkreet achter het gedrag. Gedrag is communicatie. Als we niet leren luisteren naar de emoties van kinderen, lopen we het risico dat problemen escaleren. De waarschuwing van Daniels komt op een moment waarop steeds meer kinderen en jongeren kampen met agressie, trauma, emotionele problemen en seksueel grensoverschrijdend gedrag. Volgens haar is het geen toeval dat deze uitdagingen toenemen. De druk op jongeren groeit, terwijl zij vaak onvoldoende leren hoe ze met hun gevoelens moeten omgaan. Een kind dat schreeuwt of agressief reageert, probeert ons iets te vertellen. Wij zien boosheid, maar daarachter kan angst, verdriet of onzekerheid schuilgaan. Wanneer volwassenen alleen reageren op het zichtbare gedrag, missen ze de werkelijke boodschap. Als kinder- en jeugdpsycholoog begeleidt Daniels kinderen en jongeren tot 18 jaar.
Daarnaast ondersteunt zij ouders, verzorgers en leerkrachten bij opvoedingsvragen en gedragsproblemen. In haar dagelijkse praktijk merkt zij dat veel conflicten voorkomen hadden kunnen worden wanneer eerder aandacht was besteed aan de emoties achter het gedrag. Te vaak horen kinderen alleen wat ze fout doen. Maar de vraag zou moeten zijn, waarom reageert dit kind zo? Wat probeert het ons duidelijk te maken? Zodra we die vraag stellen, ontstaat ruimte voor begrip en oplossingen. Juist daarom organiseert Daniels workshops waarin kinderen leren hun emoties te herkennen, begrijpen en reguleren. Tijdens deze bijeenkomsten krijgen deelnemers tussen de 6 en 18 jaar praktische technieken aangereikt om beter om te gaan met boosheid, verdriet, angst en frustratie. Niet door emoties weg te stoppen, maar door ze op een gezonde manier te uiten. Volgens Daniels blijkt tijdens de trainingen regelmatig dat agressie slechts het topje van de ijsberg is. Een kind dat boos lijkt, kan zich in werkelijkheid heel onveilig voelen. Angst wordt vaak vermomd als boosheid. Als we dat niet herkennen, reageren we verkeerd en worden de problemen alleen maar groter.
De belangstelling voor de workshops groeit opvallend snel. Sinds de eerste sessies tijdens de paasvakantie hebben inmiddels meer dan honderd kinderen deelgenomen. Dat ziet Daniels als een duidelijk signaal dat ouders het belang van mentale gezondheid steeds serieuzer nemen. Ondanks financiële uitdagingen kiezen veel ouders er toch voor om hun kinderen deel te laten nemen. Dat laat zien hoeveel behoefte er is aan dit soort ondersteuning. Toch vormt geld voor sommige gezinnen nog altijd een obstakel. De workshops ontvangen geen subsidie en worden volledig bekostigd vanuit de eigen praktijk van Daniels. Daardoor blijven de mogelijkheden om meer kinderen te bereiken beperkt. Dat is jammer, we zien hoeveel verschil deze begeleiding maakt. Eigenlijk zou iedere ouder toegang moeten hebben tot dit soort preventieve ondersteuning. Volgens Daniels ligt de sleutel niet alleen bij psychologen, maar juist ook bij ouders, verzorgers en leerkrachten. Zij zijn degenen die dagelijks met kinderen omgaan en het verschil kunnen maken door op tijd signalen op te pikken. Luister niet pas wanneer er grote problemen ontstaan. Luister ook naar de kleine verhalen aan het eind van een schooldag.
Neem emoties serieus, ook als ze voor volwassenen misschien onbelangrijk lijken. Juist op die momenten bouw je vertrouwen op. Dat vertrouwen is volgens haar de basis voor een gezonde emotionele ontwikkeling. Kinderen die zich gehoord voelen, leren beter omgaan met tegenslagen, ontwikkelen meer zelfvertrouwen en zijn beter in staat hun emoties te reguleren. Daarmee kunnen veel ernstigere problemen op latere leeftijd worden voorkomen. De psycholoog ziet emotionele weerbaarheid daarom niet als een luxe, maar als een noodzakelijke investering in de toekomst van kinderen en de samenleving. Om die reden organiseert Daniels op 30 en 31 juli 2026 opnieuw workshops waarin kinderen leren omgaan met emoties. Na de schoolvakantie wil zij het aanbod verder uitbreiden met trainingen voor ouders, verzorgers en leerkrachten. Tijdens deze sessies krijgen volwassenen praktische vaardigheden aangereikt om emoties bij kinderen eerder te herkennen en hen beter te begeleiden. Volgens Daniels begint elke oplossing met iets dat niets kost, maar van onschatbare waarde is, aandacht. Kinderen hoeven niet altijd direct een oplossing te krijgen. Vaak hebben ze eerst iemand nodig die echt luistert. Want pas wanneer een kind zich gehoord voelt, kan het ook leren hoe het met zijn gevoelens moet omgaan.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
