Al jarenlang klinkt vanuit het Korps Politie Suriname (KPS) hetzelfde geluid, er is sprake van onderbezetting, een tekort aan manschappen en onvoldoende capaciteit om de veiligheid van de samenleving naar behoren te garanderen. De politie heeft te weinig personeel om effectief op straat aanwezig te zijn, snel op meldingen te reageren en criminaliteit daadkrachtig aan te pakken. Toch lijkt er binnen de veiligheidsstructuur van het land een kwestie te bestaan die dringend aandacht verdient, de inzet van politiepersoneel voor de persoonlijke beveiliging van ministers, hoogwaardigheidsbekleders en andere functionarissen. Terwijl burgers dagelijks geconfronteerd worden met criminaliteit, inbraken, berovingen en een groeiend gevoel van onveiligheid, moet serieus worden gekeken naar de verdeling van de beschikbare politiecapaciteit. Het is niet langer voldoende om uitsluitend te wijzen op een tekort aan politieagenten. Ook de manier waarop het beschikbare personeel wordt ingezet, moet kritisch onder de loep worden genomen. De samenleving heeft recht op transparantie over het aantal politieagenten dat permanent of langdurig wordt ingezet voor persoonlijke beveiliging van politieke en bestuurlijke functionarissen.
Het gaat daarbij niet om het ontkennen van het belang van de veiligheid van ministers en andere hoogwaardigheidsbekleders. Hun beveiliging kan noodzakelijk zijn vanwege hun functie en de verantwoordelijkheden die zij dragen. Maar die bescherming mag niet ten koste gaan van de algemene veiligheid van de bevolking. Het veiligheidsbeleid moet immers niet de indruk wekken dat de bescherming van personen binnen de politieke en bestuurlijke top meer prioriteit geniet dan de veiligheid van de burger die dagelijks op straat, thuis of op het werk met veiligheidsrisico’s wordt geconfronteerd. Suriname beschikt bovendien over gespecialiseerde beveiligingsdiensten, waaronder de Dienst Nationale Veiligheid (DNV) en de Beveiligings en Bijstandsdienst Suriname (BBS). Deze diensten hebben eigen taken en verantwoordelijkheden binnen het veiligheidsapparaat. Dat maakt een grondige evaluatie van de taakverdeling tussen de verschillende veiligheidsdiensten noodzakelijk. Daarbij moet worden vastgesteld welke beveiligingstaken daadwerkelijk door politieagenten moeten worden uitgevoerd en welke taken door gespecialiseerde diensten kunnen worden overgenomen.
Het kan niet de bedoeling zijn dat het KPS structureel personeel verliest aan beveiligingstaken, terwijl politiebureaus, surveillance eenheden en andere operationele afdelingen kampen met personeelstekorten. Iedere politieagent die langdurig buiten de reguliere politiedienst wordt ingezet, betekent immers minder beschikbare capaciteit voor politiewerk op straat, mits die inzet niet wordt gecompenseerd. Daarom is het noodzakelijk dat de verantwoordelijke autoriteiten niet alleen de personeelssterkte van het KPS bekendmaken, maar ook inzicht geven in de daadwerkelijke operationele inzet. Hoeveel agenten zijn beschikbaar voor reguliere politietaken, hoeveel zijn gedetacheerd en hoeveel worden ingezet voor persoonlijke beveiliging? Zonder deze gegevens blijft iedere discussie over onderbezetting onvolledig. Een dergelijke evaluatie mag geen politieke afrekening worden en evenmin een aanval op de personen die beveiliging genieten. Het moet gaan om een rationele, transparante en doelgerichte inzet van overheidspersoneel. Beveiliging moet plaatsvinden op basis van aantoonbare risico’s en duidelijke noodzaak, niet uitsluitend op basis van positie, status of politieke invloed. De regering en de leiding van het KPS dragen hierin een belangrijke verantwoordelijkheid. Zij moeten kunnen aantonen dat de beschikbare middelen en manschappen op de meest effectieve manier worden ingezet. Wanneer blijkt dat bepaalde beveiligingstaken door andere gespecialiseerde diensten kunnen worden uitgevoerd, moet serieus worden overwogen om politieagenten terug te halen naar hun reguliere werkzaamheden.
De gevolgen van een tekort aan zichtbare politie zijn namelijk niet abstract. Wanneer er onvoldoende surveillance is, neemt de risico om gepakt te worden af. Wanneer meldingen niet tijdig worden opgevolgd, groeit het gevoel van machteloosheid. En wanneer burgers het vertrouwen verliezen dat de politie hen kan beschermen, wordt niet alleen de geloofwaardigheid van het KPS aangetast, maar ook het vertrouwen in de overheid. De politie is in de eerste plaats een publieke veiligheidsdienst. Haar bestaansrecht ligt niet in het bieden van privileges aan gezagsdragers, maar in het beschermen van de gehele samenleving. Een politieagent op straat kan preventief optreden, criminaliteit ontmoedigen en bij noodsituaties het verschil maken tussen tijdig ingrijpen en te laat arriveren. Suriname heeft behoefte aan een veiligheidsbeleid waarin de burger centraal staat. Niet aan een systeem waarin de beschikbare politiecapaciteit onvoldoende zichtbaar is op de plekken waar de bevolking die het hardst nodig heeft. Het is daarom hoog tijd dat de personeelsinzet binnen het veiligheidsapparaat grondig wordt doorgelicht. De veiligheid van gezagsdragers verdient bescherming, maar mag nooit belangrijker worden gemaakt dan de veiligheid van de samenleving als geheel. Een land kan niet geloofwaardig spreken over een tekort aan politie op straat zolang het nalaat kritisch te onderzoeken waar zijn beschikbare politiecapaciteit daadwerkelijk wordt ingezet.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com