De Palmentuin in Paramaribo ondergaat eindelijk een rehabilitatie en verfraaiingsbeurt. De historische tuin, die al geruime tijd toe was aan herstel, is sinds 1 september 2026 tijdelijk gesloten. Binnen het Paramaribo Urban Rehabilitation Program (PURP I) wordt gewerkt aan de verbetering van de infrastructuur, de veiligheid en de toegankelijkheid. De heropening staat gepland voor februari 2027. Daarmee krijgt een van de historische groene plekken van de hoofdstad een nieuwe kans, maar het werkelijke succes zal afhangen van het beheer na de renovatie. Directeur Xiomara Simons van het Directoraat Cultuur erkent dat het herstel al veel eerder noodzakelijk was. Volgens haar heeft de samenleving herhaaldelijk aandacht gevraagd voor de toestand van de tuin. De Palmentuin had al veel eerder aangepakt moeten worden. Die erkenning onderstreept tegelijkertijd een pijnlijke realiteit, het onderhoud en behoud van een historische openbare ruimte hebben kennelijk te lang op zich laten wachten. De rehabilitatie moet de achterstallige problemen aanpakken. Het ontwateringssysteem wordt verbeterd, de verlichting krijgt aandacht en beschadigde zitbanken en wandelpaden worden hersteld.
Ook veiligheid en toegankelijkheid maken deel uit van de werkzaamheden. Daarmee wordt niet alleen ingezet op een aantrekkelijker uiterlijk, maar ook op een functionelere omgeving voor bezoekers. Een belangrijk onderdeel van het herstel betreft de palmbomen, die het karakter en de historische identiteit van de tuin bepalen. Eerder heeft een team van de International Council on Monuments and Sites (ICOMOS) de bomen onderzocht. Gezonde exemplaren zijn behouden, terwijl dode bomen zijn verwijderd. Deze aanpak moet voorkomen dat het historische groen onnodig verloren gaat en tegelijkertijd de veiligheid van bezoekers waarborgen. De werkzaamheden worden uitgevoerd via PURP I, een werkarm van het Directoraat Cultuur en gefinancierd met middelen uit een lening van de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank (IDB). De start van het project liep vertraging op door activiteiten rond onder meer Heritage Month, de Dag der Inheemsen en de Javaanse Immigratie. De uiteindelijke sluiting van de tuin betekent dat de samenleving gedurende zes maanden geen gebruik kan maken van deze openbare ruimte.
Bij de rehabilitatie wordt het historische karakter van de Palmentuin als uitgangspunt genomen. Een management en beheersplan, opgesteld en goedgekeurd in 2024, moet richting geven aan de uitvoering. Daarbij wordt aansluiting gezocht bij de richtlijnen van UNESCO. Dit is van belang, omdat een historische tuin niet uitsluitend kan worden beoordeeld op haar fysieke staat, maar ook op de manier waarop haar culturele en historische waarde wordt beschermd. De aangekondigde heropening in februari 2027 is echter geen eindpunt. Een opgeknapte tuin zonder structureel onderhoud loopt het risico opnieuw in verval te raken. Juist daarom zal het beheer na de rehabilitatie bepalend zijn voor de duurzaamheid van de investering. Ook duidelijke regels voor het gebruik van de Palmentuin zijn noodzakelijk om te voorkomen dat recreatieve, sociale, culturele en toeristische activiteiten ten koste gaan van het historische karakter. Simons benadrukt dat de overheid en de samenleving gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor het behoud. Die oproep is terecht, maar legt ook een belangrijke verantwoordelijkheid bij de overheid, zij moet zorgen voor consequent onderhoud, toezicht en een duidelijk beheersbeleid. Publieke betrokkenheid kan overheidsverantwoordelijkheid immers niet vervangen. De rehabilitatie van de Palmentuin biedt Paramaribo de mogelijkheid een historische openbare ruimte opnieuw betekenis te geven. De uitdaging is nu om verder te kijken dan verlichting, banken en wandelpaden. Het behoud van de tuin vraagt om een langetermijnvisie, degelijk beheer en voortdurende aandacht. Pas wanneer die voorwaarden worden gegarandeerd, kan de rehabilitatie worden beschouwd als meer dan een tijdelijke verfraaiingsbeurt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
