De vissterfte in Creola heeft opnieuw de aandacht gevestigd op de kwetsbaarheid van het Surinaamse milieu en de noodzaak van daadkrachtig overheidsoptreden. Nadat de districtscommissaris van Saramacca, Aniel Ramautar, op de hoogte was gesteld van de situatie, begaf hij zich ter plaatse om zich te oriënteren. Ook de Nationale Milieu Autoriteit (NMA) en het Bureau voor Openbare Gezondheidszorg (BOG) zijn ingeschakeld om onderzoek te doen naar de mogelijke oorzaak van het incident. Hoewel het optreden van de autoriteiten een noodzakelijke stap is, roept de vissterfte vooral zorgen op over de bescherming van waterbronnen, de controle op mogelijke milieuverontreiniging en de snelheid waarmee overheidsinstanties ingrijpen wanneer signalen van milieuschade zich voordoen. Vooralsnog is niet vastgesteld waardoor de vissen in Creola zijn gestorven. De betrokken instanties moeten eerst de onderzoeksresultaten afwachten voordat conclusies kunnen worden getrokken. Het is daarom van belang dat geen onbewezen beschuldigingen worden geuit en dat mogelijke oorzaken zorgvuldig en deskundig worden onderzocht.
Tegelijkertijd mag het ontbreken van een definitieve oorzaak geen reden worden voor passiviteit. Wanneer sprake is van mogelijke schade aan het aquatische milieu, is snel en transparant optreden van groot belang. De overheid heeft niet alleen de verantwoordelijkheid om achteraf vast te stellen wat er is gebeurd, maar ook om mogelijke risico’s tijdig te signaleren en verdere schade te voorkomen. De aanwezigheid van de NMA en het BOG is een eerste stap. De werkelijke waarde van hun betrokkenheid zal echter blijken uit de grondigheid van het onderzoek, de duidelijkheid van de bevindingen en de maatregelen die eventueel worden genomen. De kwestie in Creola raakt aan een bredere maatschappelijke zorg, de vraag in hoeverre milieuproblemen structureel worden aangepakt en niet uitsluitend aandacht krijgen nadat de schade zichtbaar is geworden. Voor inwoners is het belangrijk dat de overheid niet alleen reageert op incidenten, maar ook aantoonbaar werkt aan preventie, controle en handhaving. Vissterfte is immers niet slechts een kwestie van dode vissen.
Afhankelijk van de oorzaak kan er sprake zijn van verstoring van ecosystemen, aantasting van de waterkwaliteit en mogelijke gevolgen voor mensen die afhankelijk zijn van lokale waterbronnen en visserij. Zolang de oorzaak onbekend is, kunnen de omvang en de gevolgen van het incident niet verantwoord worden vastgesteld. Juist daarom zijn tijdige informatievoorziening en een zorgvuldig onderzoek essentieel. De samenleving heeft recht op begrijpelijke informatie over de onderzoeksbevindingen, de mogelijke risico’s en de stappen die de autoriteiten zullen ondernemen. De groeiende aandacht voor de situatie in Creola moet worden omgezet in concrete resultaten. Het is niet voldoende dat functionarissen zich ter plaatse oriënteren en verschillende instanties onderzoek verrichten. Er moet ook duidelijkheid komen over de opvolging van de bevindingen en de eventuele noodzaak van corrigerende maatregelen. Indien uit het onderzoek blijkt dat sprake is van verontreiniging of andere menselijke invloeden, zal moeten worden nagegaan welke maatregelen nodig zijn om herhaling te voorkomen. Als een andere oorzaak wordt vastgesteld, moeten de maatregelen daarop worden afgestemd. In beide gevallen is een transparante onderbouwing noodzakelijk. Ook de communicatie vanuit de overheid verdient bijzondere aandacht.
De burger mag niet langdurig in onzekerheid blijven terwijl een milieuprobleem wordt onderzocht. Regelmatige updates, zonder vooruit te lopen op onbewezen conclusies, kunnen bijdragen aan vertrouwen en voorkomen dat speculaties de overhand krijgen. De vissterfte in Creola vormt een nieuwe test voor het vermogen van de autoriteiten om milieuproblemen serieus, professioneel en transparant aan te pakken. De oriëntatie van de districtscommissaris en de inzet van de NMA en het BOG zijn relevante eerste stappen, maar vormen op zichzelf nog geen bewijs van een doeltreffende aanpak. De uiteindelijke beoordeling zal afhangen van de onderzoeksresultaten, de snelheid waarmee de bevindingen worden gedeeld en de bereidheid om waar nodig daadwerkelijk in te grijpen. Milieubescherming vraagt meer dan aandacht op het moment dat de schade zichtbaar wordt. Zij vereist voortdurende controle, preventief beleid, effectieve handhaving en openheid tegenover de samenleving. Creola verdient daarom niet alleen een onderzoek naar de vissterfte, maar ook een aanpak die voorkomt dat vergelijkbare incidenten zich opnieuw voordoen. Pas wanneer onderzoek leidt tot duidelijkheid en verantwoordelijkheid, kan de overheid aantonen dat de bescherming van mens en milieu daadwerkelijk prioriteit heeft.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
