De internationale financiële machtsverhoudingen ondergaan een geleidelijke verschuiving nu opkomende economieën binnen BRICS steeds nadrukkelijker inzetten op eigen financieringsinstellingen, technologische ontwikkeling en een grotere onafhankelijkheid van traditionele westerse kapitaalmarkten. Volgens Dilma Rousseff, voormalig president van Brazilië en huidig president van de New Development Bank, speelt de Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva een doorslaggevende rol bij het versterken van deze samenwerking. De ontwikkelingsbank, die in 2015 werd opgericht door Brazilië, Rusland, India, China en Zuid Afrika, moet landen meer mogelijkheden bieden om strategische investeringen te financieren zonder dat hun nationale ontwikkelingsbeleid volledig afhankelijk wordt van buitenlandse kredietverstrekkers. Rousseff benadrukt dat economische soevereiniteit, technologische vooruitgang en toegang tot betaalbare langetermijnfinanciering steeds belangrijker worden binnen een wereldorde waarin ontwikkelingslanden meer invloed proberen uit te oefenen op internationale besluitvorming.
De financiële resultaten van de bank onderstrepen de groeiende betekenis van deze strategie, aangezien sinds maart 2023 ongeveer 23,95 miljard Braziliaanse real aan financieringsoperaties voor Brazilië is goedgekeurd. De middelen zijn bestemd voor zowel publieke als particuliere projecten, waaronder drinkwatervoorziening, riolering, stedelijke mobiliteit, duurzame infrastructuur en de uitbreiding van elektriciteitsnetwerken. Via een samenwerking met de Braziliaanse ontwikkelingsbank BNDES werd ongeveer 1,7 miljard Amerikaanse dollar beschikbaar gesteld voor duurzame infrastructuur en klimaatgerelateerde investeringen. Daarnaast werd één miljard dollar aan eerder vastgelopen financieringsmiddelen voor economisch herstel opnieuw beschikbaar gemaakt. In Pernambuco werd ongeveer 1,1 miljard real toegewezen aan sanitaire infrastructuur, tegenover 495 miljoen real in Paraíba, 400 miljoen real voor waterbeheersing in Aparecida de Goiânia en 250 miljoen real voor voorzieningen in Pará. Ook projecten voor stedelijke mobiliteit in Serra en Maceió kregen ondersteuning, waarmee de bank haar financiering nadrukkelijk richt op economische activiteiten die de productiviteit en levensomstandigheden van de bevolking kunnen verbeteren.
De energiesector vormt een belangrijk onderdeel van het investeringsprogramma, omdat Brazilië zijn elektriciteitsvoorziening moet uitbreiden om industriële groei en de overgang naar schonere energiebronnen mogelijk te maken. De bank ondersteunt onder meer de modernisering van distributienetwerken van CPFL in São Paulo met ongeveer 1,06 miljard real, evenals de ontwikkeling van het windenergieproject Serra das Palmeiras in Paraíba. Daarnaast wordt geïnvesteerd in een hoogspanningsverbinding van ongeveer 1.500 kilometer tussen Graça Aranha en Silvânia, die met een spanning van 800 kilovolt elektriciteit vanuit het noordoosten naar belangrijke verbruiksgebieden moet transporteren. Deze projecten illustreren hoe infrastructuurfinanciering kan bijdragen aan economische integratie, lagere operationele beperkingen en een betrouwbaardere energievoorziening. Rousseff stelt dat de ontwikkelingsbank haar financieringsbeleid afstemt op de behoeften van afzonderlijke landen, waardoor regeringen zelf hun investeringsprioriteiten kunnen bepalen. Daarmee onderscheidt de instelling zich volgens haar van kredietconstructies waarbij omvangrijke economische hervormingen als voorwaarden aan financiering worden verbonden.
De ambitie van BRICS beperkt zich niet tot traditionele infrastructuur, aangezien wetenschappelijke innovatie en kunstmatige intelligentie steeds nadrukkelijker onderdeel worden van de economische ontwikkelingsstrategie. Rousseff wees op plannen voor het eerste slimme ziekenhuis binnen het Braziliaanse publieke gezondheidsstelsel, waarin kunstmatige intelligentie, robotchirurgie en geavanceerde digitale medische toepassingen moeten worden geïntegreerd. Het initiatief wordt ontwikkeld met betrokkenheid van Braziliaanse gezondheidsinstanties en internationale samenwerkingspartners uit onder meer China en India, waaronder de Indiase zorgorganisatie Narayana Health. De samenwerking moet de toegankelijkheid en kwaliteit van gespecialiseerde medische dienstverlening verbeteren en tegelijkertijd kennisoverdracht tussen ontwikkelingslanden bevorderen. Ook de verdere ontwikkeling van een digitaal innovatieplatform binnen BRICS moet bijdragen aan het uitwisselen van technische expertise, onderzoeksresultaten en succesvolle beleidsmodellen. Daarmee wordt technologische samenwerking steeds sterker verbonden aan de ambitie om minder afhankelijk te worden van kennis, infrastructuur en financiering uit traditionele industrielanden.
Een andere strategische ontwikkeling betreft het streven om internationale financiering vaker in nationale valuta uit te voeren, waardoor landen hun kwetsbaarheid voor wisselkoersschommelingen en afhankelijkheid van de Amerikaanse dollar kunnen verminderen. De New Development Bank heeft haar financieringsbronnen verder gediversifieerd en volgens Rousseff een leidende positie opgebouwd bij de uitgifte van zogenoemde Panda obligaties, schuldinstrumenten die op de Chinese kapitaalmarkt in renminbi worden uitgegeven. In september 2026 bracht de bank nog voor zeven miljard yuan aan dergelijke obligaties naar de markt, waarmee aanvullende middelen voor haar internationale kredietverlening konden worden aangetrokken. Financiering in lokale valuta kan vooral voor ontwikkelingslanden aantrekkelijk zijn wanneer inkomsten en schulden in dezelfde munteenheid worden aangehouden, omdat daarmee een deel van het wisselkoersrisico wordt beperkt. De strategie betekent echter geen onmiddellijke vervanging van de Amerikaanse dollar binnen het internationale betalingsverkeer, aangezien liquiditeit, kredietwaardigheid en de beschikbaarheid van internationale investeerders bepalend blijven voor de praktische uitvoerbaarheid. De bank wil tegelijkertijd haar internationale ledenbestand uitbreiden en streeft volgens Rousseff naar ongeveer twintig aangesloten landen tegen het midden van 2027, tegenover de tien leden die de instelling in september 2026 telde.
De koerswijziging binnen BRICS biedt ook aanknopingspunten voor kleinere economieën die op zoek zijn naar alternatieve financieringsmogelijkheden voor infrastructuur, energievoorziening en productieve bedrijvigheid. Suriname beschikt met zijn natuurlijke hulpbronnen en toekomstige olie inkomsten over aanzienlijke economische mogelijkheden, maar de daadwerkelijke benutting daarvan vereist een investeringsbeleid dat verder reikt dan overheidsuitgaven en buitenlandse leningen. De ontwikkeling van een sterke landbouwsector, betrouwbare energievoorziening, industriële verwerking en moderne transportverbindingen vraagt om projecten die financieel onderbouwd zijn en aantoonbare economische opbrengsten kunnen realiseren. Internationale ontwikkelingsbanken kunnen daarin een aanvullende rol vervullen, mits financiering gepaard gaat met transparante aanbestedingen, voldoende uitvoeringscapaciteit en zorgvuldig beheer van valutarisico’s. De toenemende beschikbaarheid van alternatieve kredietbronnen maakt het daarom des te belangrijker dat nationale instellingen beschikken over uitvoerbare ontwikkelingsprogramma’s, omdat toegang tot kapitaal zonder degelijk bestuur uiteindelijk nieuwe financiële kwetsbaarheden kan veroorzaken.
De ambities van Rousseff illustreren dat BRICS zich steeds nadrukkelijker ontwikkelt tot een samenwerkingsverband dat niet uitsluitend politieke invloed nastreeft, maar ook concrete financiële en technologische instrumenten inzet om zijn internationale positie te versterken. De New Development Bank probeert met omvangrijke infrastructuurprojecten, lokale valutafinanciering en samenwerking op het gebied van wetenschap en innovatie een alternatief financieringskanaal voor ontwikkelingslanden uit te bouwen. De steun van Lula geeft deze ontwikkeling volgens Rousseff extra politieke betekenis, omdat Brazilië daarmee zijn internationale invloed probeert te verbinden aan tastbare economische investeringen. De uiteindelijke betekenis van deze koers zal echter niet uitsluitend worden bepaald door de omvang van goedgekeurde financieringen of het aantal aangesloten landen, maar vooral door de vraag of de investeringen daadwerkelijk leiden tot hogere productiviteit, sterkere nationale economieën en duurzame verbetering van de levensomstandigheden. Daarmee wordt de verdere ontwikkeling van BRICS een belangrijke test voor de economische zelfstandigheid die opkomende landen al jarenlang nastreven.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
