Met een economische groei van 19,3 procent in 2025 heeft Guyana opnieuw cijfers neergezet die ver boven de verwachtingen uitsteken, al laat de spectaculaire vooruitgang tegelijk zien hoe groot de afhankelijkheid van de oliegedreven economie nog altijd is. De productie nam na de uitzonderlijke groei van 43,8 procent in 2024 opnieuw krachtig toe en bleef daarmee ruim boven de eerdere raming van 10,1 procent.
Achter het hoge groeicijfer schuilt niet alleen de uitbreiding van de olieproductie, maar ook een bredere versnelling in sectoren buiten de petroleumindustrie. De niet oliegebonden economie groeide van 13 procent in 2024 naar 15 procent in 2025, wat erop wijst dat de investeringsgolf ook elders voelbaar wordt, al blijft de vraag of die groei duurzaam genoeg is om de economie minder kwetsbaar te maken.
De oliebranche groeide in 2025 met 21,1 procent en kreeg tegen het einde van het vierde kwartaal extra vaart door de ingebruikname van een nieuw productieschip op zee. De omvang van de sector is inmiddels zo groot dat mijnbouw en delfstoffenwinning goed waren voor 79 procent van de economie, tegenover 67 procent in 2022 en 51 procent in 2021. Daarmee is de economische macht van olie in enkele jaren tijd explosief toegenomen.
Dat levert Guyana enorme financiële ruimte op, maar het maakt het land ook gevoelig voor ontwikkelingen die ver buiten de eigen grenzen liggen. Spanningen tussen grootmachten, schommelingen in de olieprijs en verstoringen in de wereldhandel kunnen de opbrengsten snel onder druk zetten, vooral wanneer overheidsuitgaven, bouwprojecten en sociale programma’s op een hoog inkomensniveau zijn afgestemd.
De financiële uitgangspositie blijft volgens de regionale analyse beheersbaar door de regels rond het Natural Resource Fund, de relatief gunstige voorwaarden van de staatsschuld en de lage druk van rente en aflossingen. Die bescherming is belangrijk, maar werkt alleen wanneer geld uit het fonds doelgericht wordt ingezet voor infrastructuur, onderwijs, zorg, productieve bedrijven en voorzieningen die ook na de oliehausse waarde blijven houden.
De regering probeert de gevolgen van prijsdruk voor huishoudens en ondernemingen te beperken door brandstof vrij van belasting te houden, elektriciteit te subsidiëren, een algemene geldelijke uitkering te verstrekken en steun te bieden aan belangrijke sectoren. Zulke maatregelen kunnen koopkracht beschermen, maar mogen niet uitgroeien tot een permanente vervanging voor sterkere productie, betaalbare logistiek en een concurrerend bedrijfsleven.
Suriname kan de ontwikkelingen aan de overzijde van de grens nauwlettend volgen, omdat toekomstige olieopbrengsten pas werkelijk verschil maken wanneer inkomsten worden omgezet in vakmanschap, lokale voedselproductie, betrouwbare energie en ondernemingen die zonder olie geld kunnen verdienen. De uitdaging ligt niet in het snel uitgeven van nieuwe middelen, maar in het opbouwen van een economie die een lagere olieprijs kan verdragen.
Guyana beschikt daarmee over een uitzonderlijke groeimotor, maar de echte test begint wanneer de olie-opbrengsten niet langer alleen het nationale cijfer omhoogduwen, maar zichtbaar leiden tot lagere kosten, meer kansen voor inwoners en een stevigere economie buiten de energiesector.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
