De nieuwe loonstructuur voor verplegend en ander zorgpersoneel is nog lang niet klaar. Terwijl commissies blijven vergaderen, functies opnieuw worden geïnventariseerd en documenten van concept naar concept bewegen, gebeurt buiten de vergadertafel iets wat veel urgenter is, zorgpersoneel vertrekt. En juist daar ligt de pijnlijke realiteit die niet langer kan worden weggemoffeld achter procedurele verklaringen. Lloyd Pool, voorzitter van de personeelsbond van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP) en lid van de commissie die aan de nieuwe loonstructuur werkt, stelt dat de nieuwe loonreeks mogelijk voor het einde van 2026 kan worden afgerond. Mogelijk, dat woord zegt eigenlijk alles over de huidige situatie. De commissie heeft inmiddels een conceptdocument bij de minister van Volksgezondheid ingediend, maar volgens Pool is dit nog lang niet de definitieve versie. Het voorbereidende werk gaat door en het formele onderhandelingstraject kan pas volledig worden voortgezet wanneer de loonreeks is afgerond.
Daarmee dreigt opnieuw hetzelfde patroon waarin Suriname al jaren uitblinkt, er wordt uitgebreid gesproken over een probleem, er worden commissies ingesteld, documenten opgesteld en procedures gevolgd, terwijl het probleem ondertussen groter wordt. Een verpleegkundige die vandaag besluit te vertrekken, wacht niet op een definitief functiehuis. Een zorgmedewerker die elders betere arbeidsvoorwaarden zoekt, heeft weinig aan de mededeling dat er hard wordt gewerkt aan een rapport. En een ziekenhuis dat kampt met personele tekorten kan geen patiënten behandelen met commissieverslagen. Pool heeft inhoudelijk gelijk dat de nieuwe structuur ingewikkelder is dan alleen het aanpassen van salarisbedragen. Het gaat volgens hem om een volledig functiehuis, waarbij meer dan driehonderd functies en ongeveer zeven instellingen in kaart moeten worden gebracht, vergeleken en gewaardeerd. Dat is ongetwijfeld een omvangrijke klus. De zorgsector bevindt zich niet in een academische oefening waarin men onbeperkt de tijd heeft om functies op papier te rangschikken.
Het gaat om mensen die dagelijks onder hoge druk werken, nachtdiensten draaien, verantwoordelijkheid dragen voor patiënten en ondertussen geconfronteerd worden met stijgende kosten van levensonderhoud. Het wrange is dat de overheid kennelijk wel de tijd heeft om honderden functies te inventariseren, maar onvoldoende tempo weet te maken om de mensen die deze functies daadwerkelijk uitvoeren perspectief te bieden. De eerdere deadline voor de nieuwe loonreeks was medio 2026. Die deadline is niet gehaald. Nu wordt opnieuw gewezen naar het einde van het jaar als mogelijke afrondingsdatum. Maar ook dat is geen harde garantie, voor verplegend personeel dat overweegt de zorg te verlaten, klinkt dat weinig geruststellend. Zij horen opnieuw dat het proces bezig is. Dat er een concept ligt. Dat er nog overleg nodig is. Dat het officiële rapport nog niet klaar is. En precies daar zou de politieke verantwoordelijkheid moeten beginnen. Een regering kan zich niet blijven verschuilen achter commissies wanneer een cruciale sector langzaam leegloopt. Uiteindelijk is het de politiek die moet beslissen welke waarde zij hecht aan goede gezondheidszorg en aan de mensen die deze zorg leveren.
Een nieuwe loonstructuur is belangrijk, maar alleen een nieuwe reeks bedragen lost de structurele problemen niet op. Als zorgpersoneel geen vertrouwen meer heeft dat beloften daadwerkelijk worden omgezet in concrete verbeteringen, zal geen enkel functiehuis het personeelstekort oplossen. Het gevaar is dat de commissie uiteindelijk een prachtig, zorgvuldig onderbouwd document oplevert op een moment dat een deel van het personeel waarvoor het document bedoeld is, al vertrokken is. Suriname kan zich niet veroorloven om de zorg kapot te vergaderen. Wie personeel wil behouden, moet niet alleen praten over nieuwe salarissen, maar ook handelen met de snelheid die de werkelijkheid vereist. Zolang politieke daadkracht uitblijft, blijft de commissie aan tafel zitten en blijft het zorgpersoneel aan de deur staan. En iedere verpleegkundige die vertrekt, maakt duidelijk wie uiteindelijk de rekening betaalt, niet de commissie, niet de vergadertafel en niet het rapport, maar de patiënt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
