Met de kranslegging bij het Kwakoe standbeeld aan de Dokter Sophie Redmondstraat heeft president Jennifer Simons tijdens de Keti Koti herdenking een duidelijke poging gedaan om de nationale herinnering aan het slavernijverleden boven de jaarlijkse ceremonie uit te tillen en te verbinden aan wetenschap, onderwijs, identiteit en maatschappelijke verdieping. President Jennifer Simons benadrukte dat de geschiedenis van tot slaaf gemaakte Afrikanen en hun nazaten niet langer gevangen mag blijven in oppervlakkige vertellingen over lijden en onderdrukking, omdat achter dat koloniale geweld volkeren schuilgingen met kennis, bestuur, cultuur, spiritualiteit en beschaving. Vanuit die gedachte kondigde zij aan zich sterk te willen maken voor een universitaire leerstoel die het slavernijverleden, de Afrikaanse geschiedenis en de bijdrage van Afrikaanse beschavingen aan de wereld op een structurele en wetenschappelijke manier moet onderzoeken.
Achter die oproep ligt een bredere nationale opdracht, omdat een land dat zijn verleden alleen herdenkt zonder het grondig te bestuderen, uiteindelijk blijft hangen in symboliek, toespraken en jaarlijkse bloemenkransen. Simons maakte duidelijk dat Afrikanen geen slaven waren, maar mensen die tot slaaf zijn gemaakt door een systeem dat hun identiteit probeerde te vernietigen en hun menselijkheid reduceerde tot arbeid, bezit en winst. Daarmee plaatste zij de herdenking niet alleen in het teken van verdriet, maar ook in het teken van herstel van waardigheid, historische waarheid en kennis die generaties lang te weinig ruimte heeft gekregen.
De komende Suriname Heritage Month in augustus moet volgens de president daarom uitgroeien tot meer dan een culturele kalenderactiviteit, omdat erfgoed pas werkelijk betekenis krijgt wanneer burgers leren begrijpen uit welke geschiedenissen, migraties, strijd en overlevingskracht hun samenleving is opgebouwd. Simons koppelde deze Erfgoedmaand aan educatie, verbondenheid en nationale identiteit, met de nadruk op het belang dat alle bevolkingsgroepen hun eigen herkomst leren kennen en ook de geschiedenis van anderen met respect benaderen. Daarmee gaf zij de mamio gedachte een diepere invulling, omdat Suriname niet sterker wordt door verschillen glad te strijken, maar door de verschillende wortels van de samenleving eerlijk te erkennen en met elkaar te verbinden.
De president wees er nadrukkelijk op dat de afschaffing van de slavernij op 1 juli 1863 niet mag worden voorgesteld als een geschenk van de kolonisator, omdat vrijheid in werkelijkheid is bevochten door moed, verzet, overleving en de geestelijke kracht van voorouders die weigerden volledig gebroken te worden. Volgens Simons hebben slavernij en koloniale overheersing niet alleen lichamelijk leed veroorzaakt, maar ook diepe sporen achtergelaten in cultuur, familieverbanden, zelfbeeld, identiteit en collectief geheugen. Vanuit dat perspectief kan herstel niet worden teruggebracht tot één herdenkingsdag, omdat erkenning pas waarde krijgt wanneer zij wordt gevolgd door onderwijs, dialoog, onderzoek en institutionele verantwoordelijkheid.
Een volwassen Suriname zal erfgoed niet langer mogen behandelen als folklore voor feestdagen, maar als een strategische bron van zelfkennis, nationale vorming en maatschappelijke discipline. De universiteit, de scholen, de media, de archieven, de musea en de culturele organisaties moeten daarin een veel sterkere rol krijgen, omdat een volk dat zijn geschiedenis niet onderzoekt, afhankelijk blijft van halve verhalen en overgenomen perspectieven. In een periode waarin de aandacht vaak uitgaat naar olie, begrotingen, politieke macht en economische groei, blijft de diepere opdracht dat ontwikkeling pas stevig staat wanneer ook het historische geheugen van de samenleving wordt hersteld.
De Keti Koti herdenking onder het thema Erkenning, Gerechtigheid en Ontwikkeling kreeg door de woorden van Simons een duidelijke maatschappelijke lading, omdat vrijheid werd gepresenteerd als een proces dat verder reikt dan juridische afschaffing en jaarlijkse herdenking. De samenwerking tussen het Comité Herdenking Afschaffing Slavernij en de Feydrasi Fu Afrikan Srananman onderstreepte dat het gesprek over slavernij, herstel en nationale verbondenheid niet alleen aan de staat toebehoort, maar ook gedragen moet worden door gemeenschappen die het historisch geheugen levend houden. Met haar oproep tot wetenschappelijk onderzoek, erfgoededucatie en nationale eenheid maakte Simons van Keti Koti geen afsluiting van een pijnlijk verleden, maar een beginpunt voor een eerlijker, dieper en waardiger gesprek over de toekomst van Suriname.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
