De Saramaccarivier is niet langer alleen een levensader voor de gemeenschappen langs haar oevers. De rivier is een alarmsignaal geworden. Hoge concentraties chemische stoffen, zware metalen en cyanide zijn aangetroffen in het water en in vissen. Daarmee is opnieuw duidelijk geworden hoe diep de gevolgen van ongecontroleerde of onvoldoende gecontroleerde goudwinning kunnen ingrijpen in het leven van burgers. President Jennifer Simons werd in Pikin Saron geconfronteerd met de onderzoeksresultaten. Samen met een delegatie van de Nationale Milieu Autoriteit (NMA) informeerde zij traditionele gezagsdragers uit onder meer Pikin Saron, Bigi Poika, Tibiti, Harlem en Santigron over de ernst van de situatie. De oproep aan de bevolking is ronduit schokkend, gebruik het rivierwater niet, eet geen vis uit de rivier en zwem niet in het water. Een rivier die jarenlang onderdeel is geweest van het dagelijks bestaan van gemeenschappen, kan niet van de ene op de andere dag worden afgeschreven als onveilig. Toch is dat precies wat er nu gebeurt. Mensen die voor hun voedsel, inkomen en dagelijkse behoeften afhankelijk zijn van de rivier, worden geconfronteerd met een situatie die zij zelf niet hebben veroorzaakt, maar waarvoor zij wel de rekening betalen.<\/p>\n\n\n\n
Suriname heeft ruim USD 50.000 moeten uitgeven om vast te stellen wat er mis is. Voor bepaalde onderzoeken was bovendien ondersteuning van PAHO noodzakelijk en moesten analyses in Frans-Guyana worden uitgevoerd. Terwijl er jarenlang goud wordt gewonnen en economische belangen worden nagestreefd, blijkt het land onvoldoende uitgerust om zelfstandig en snel de milieuschade in eigen wateren vast te stellen. Milieutoezicht dat pas in actie komt wanneer vissen sterven en gemeenschappen wordt verteld dat zij hun eigen rivier niet meer mogen gebruiken, is toezicht dat achter de feiten aanloopt. President Simons heeft aangekondigd dat op korte termijn alle gebieden waar goudwinning plaatsvindt, zullen worden onderzocht. Dat voornemen is noodzakelijk, maar de bevolking heeft weinig aan nog een reeks onderzoeken wanneer de resultaten vervolgens geen harde consequenties hebben. Suriname heeft in het verleden vaker laten zien hoe gemakkelijk milieuproblemen kunnen worden doorgeschoven. Er wordt gesproken over ordening, regulering, duurzaamheid en transparantie, terwijl de praktijk ondertussen doorgaat. Rivieren worden belast, bossen verdwijnen en gemeenschappen worden steeds vaker geconfronteerd met de gevolgen van economische activiteiten waarop zij nauwelijks invloed hebben.<\/p>\n\n\n\n
De vervuiling moet worden gezien als een waarschuwing voor het hele land. Als in gebieden waar goud wordt gewonnen gevaarlijke stoffen in rivieren terechtkomen, moet niet alleen worden onderzocht wat er is gebeurd. Er moet worden vastgesteld wie verantwoordelijk is, welke vergunningen zijn verstrekt, welke controles zijn uitgevoerd en waarom eventuele overtredingen niet eerder zijn ontdekt of aangepakt. De regering heeft inmiddels de uitgifte van nieuwe concessies voorlopig stilgelegd. Ook moeten concessies openbaar worden gemaakt. Dat klinkt daadkrachtig, maar het wordt pas betekenisvol wanneer transparantie daadwerkelijk leidt tot controle en aansprakelijkheid. Een economische activiteit mag geen vrijstelling betekenen van verantwoordelijkheid. En een gemeenschap mag niet worden achtergelaten met vervuild water terwijl de economische opbrengsten elders terechtkomen. Het plan om een kerngroep te vormen met vertegenwoordigers van de getroffen gebieden, het districtscommissariaat van Para, LVV en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid is daarom dringend nodig. Maar ook hier dreigt het gevaar van bestuurlijke vertraging. Een kerngroep zonder duidelijke bevoegdheden, budget, deadlines en verantwoordelijke personen wordt slechts een extra overlegtafel.<\/p>\n\n\n\n
De gemeenschappen hebben geen behoefte aan eindeloze vergaderingen. Zij hebben bescherming, duidelijkheid en concrete steun nodig. Dat geldt ook voor de voedselvoorziening en inkomenszekerheid. LVV wil getroffen gemeenschappen helpen met alternatieve voedsel en inkomensbronnen, waaronder kippen en viskwekerijen. Dat kan noodzakelijk zijn om de directe schade op te vangen. Maar de overheid moet oppassen dat zij daarmee niet slechts de gevolgen van vervuiling financiert zonder de oorzaak aan te pakken. De vervuiler mag niet vervuilen en vervolgens rustig toekijken hoe de overheid de schade repareert. De rekening voor milieuschade mag niet automatisch bij de belastingbetaler terechtkomen. De boodschap van president Simons dat Suriname niet al zijn wateren kan vergiftigen, is terecht. Maar die uitspraak moet worden omgezet in beleid dat ook werkelijk pijn doet waar regels worden overtreden. Alleen dan krijgt milieubescherming betekenis. De Saramaccarivier is inmiddels meer dan een milieudossier. Het is een spiegel voor het bestuur van het land. Aan de ene kant staat de goudsector, met economische belangen, concessies en inkomsten.<\/p>\n\n\n\n
Aan de andere kant staan gemeenschappen die afhankelijk zijn van schoon water, vis, landbouw en een leefbare omgeving. Daartussen staat de overheid, die moet bewijzen dat zij niet alleen vergunningen kan verstrekken en onderzoeken kan laten uitvoeren, maar ook daadwerkelijk kan handhaven. Wie water vervuilt, moet ter verantwoording worden geroepen. Wie regels overtreedt, moet worden aangepakt. Wie concessies bezit, moet zichtbaar zijn. Wie verantwoordelijk is voor milieuschade, moet niet kunnen verdwijnen achter ingewikkelde constructies of administratieve procedures. De Saramaccarivier kan geen offer worden op het altaar van de goudkoorts. Een land dat zijn rivieren vergiftigt voor economische groei, vernietigt uiteindelijk zijn eigen fundament. Want goud kan worden gewonnen, verkocht en opnieuw worden gezocht. Schoon water, gezonde ecosystemen en het vertrouwen van gemeenschappen zijn veel moeilijker terug te krijgen. Nu moet blijken of de overheid daadwerkelijk bereid is de goudsector aan regels te onderwerpen of dat deze tragedie uiteindelijk opnieuw eindigt met rapporten, overleg en mooie verklaringen. De Saramaccarivier verdient geen volgende waarschuwing.<\/p>\n\n\n\n
Volg Ko\u2019W\u2019 Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina<\/a>, TIKTOK<\/a> and Youtube kanaal<\/a>. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"De Saramaccarivier is niet langer alleen een levensader voor de gemeenschappen langs haar oevers. De rivier is een…","protected":false},"author":6,"featured_media":18355,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17,4],"tags":[66,22,37,36],"class_list":["post-18350","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-actueel","category-binnenlands-nieuws","tag-binnenlands-nieuws","tag-kowchecking","tag-nieuws-uit-suriname","tag-surinaams-nieuws","cs-entry","cs-video-wrap"],"yoast_head":"\n