Met de groei van BRICS+ is wereldwijd de verwachting ontstaan dat landen als Brazili\u00eb, Rusland, India, China, Zuid Afrika en hun nieuwe partners een echte tegenmacht zouden bouwen tegenover de Wereldbank en het IMF, maar na twaalf jaar blijkt de financi\u00eble werkelijkheid veel minder revolutionair dan de politieke taal doet vermoeden. De groep vertegenwoordigt inmiddels ongeveer 45 procent van de wereldbevolking, bijna 35 procent van het mondiale bbp op basis van koopkrachtpariteit, ongeveer een kwart van de wereldexport en een groot deel van de mondiale olieproductie, maar die indrukwekkende schaal heeft nog geen nieuw financieel systeem voortgebracht dat de dominantie van Washington werkelijk breekt. Achter de retoriek van multipolariteit, soevereiniteit en het Globale Zuiden staat voorlopig vooral een blok dat meer invloed zoekt binnen de bestaande kapitalistische financi\u00eble orde, zonder die orde fundamenteel te vervangen.<\/p>\n\n\n\n
De grote belofte van de BRICS financi\u00eble architectuur rustte vooral op twee instellingen, de New Development Bank en de Contingent Reserve Arrangement, die in 2014 werden gelanceerd als instrumenten waarmee ontwikkelingslanden minder afhankelijk zouden moeten worden van traditionele kredietverstrekkers. De reservefaciliteit moest lidstaten helpen wanneer zij tekorten aan buitenlandse valuta kregen en daardoor normaal gesproken naar het IMF zouden moeten stappen voor noodleningen met zware voorwaarden. In theorie klonk dat als een historisch alternatief, maar in de praktijk is deze reservepot nog steeds niet operationeel en heeft zij geen enkel land daadwerkelijk geholpen op momenten dat betalingsdruk, valutatekort of externe financieringsnood het grootst waren.<\/p>\n\n\n\n
De zwakte van de Contingent Reserve Arrangement zit niet alleen in haar stilstand, maar ook in haar eigen oprichtingsregels, omdat een lidstaat die meer dan 30 procent van zijn toegestane bedrag wil opnemen alsnog moet aantonen dat het samenwerkt met het IMF en voldoet aan de bijbehorende voorwaarden. Zuid Afrika zou bijvoorbeeld in beginsel tot 10 miljard Amerikaanse dollar kunnen lenen uit deze BRICS reservefaciliteit, maar zodra het meer dan 3 miljard dollar zou willen opnemen, komt het IMF alsnog aan tafel via de achterdeur. Daarmee wordt de beloofde ontsnapping aan IMF voorwaarden meteen uitgehold, omdat het instrument dat onafhankelijkheid moest bieden zelf een koppeling bevat met precies de instelling waarvan veel landen minder afhankelijk wilden worden.<\/p>\n\n\n\n
De Zuid Afrikaanse ervaring toont hoe groot de kloof is tussen belofte en praktijk, omdat het land in 2020 niet bij BRICS aanklopte voor steun, maar een lening van 4,3 miljard Amerikaanse dollar bij het IMF veiligstelde. Die route leidde tot harde bezuinigingsdruk en maatschappelijke onvrede, waarna het bestuur politiek moest bijsturen om de sociale schade te temperen. Indien de BRICS reservefaciliteit werkelijk onafhankelijk, snel en ruim inzetbaar was geweest, had een land als Zuid Afrika op zo een moment een alternatief kunnen hebben, maar de realiteit liet zien dat de nieuwe architectuur vooral op papier bestond.<\/p>\n\n\n\n
De New Development Bank heeft wel leningen verstrekt en projecten gefinancierd, maar ook deze instelling is veel minder ontwrichtend dan haar voorstanders vaak suggereren. Tijdens de BRICS top in Rio de Janeiro in 2025 en de ministeri\u00eble bijeenkomst in India in 2026 werd de bank opnieuw geprezen als strategische ontwikkelingsspeler voor het Globale Zuiden, terwijl Dilma Rousseff opnieuw werd bevestigd als gezicht van de instelling. Achter de plechtige taal over een tweede gouden decennium klinkt echter ook onzekerheid door, omdat de verklaringen nadrukkelijk wijzen op governance, institutionele veerkracht, operationele effectiviteit en de noodzaak om volgens het vraaggestuurde principe van de leden te blijven werken.<\/p>\n\n\n\n
De meest onthullende passage in de recente verklaringen is niet de lof voor de New Development Bank, maar de oproep om partnerschappen en cofinanciering met andere grote multilaterale ontwikkelingsbanken te versterken. Daarmee zeggen BRICS+ landen feitelijk dat zij de NDB niet positioneren als vervanger van de Wereldbank, de Afrikaanse Ontwikkelingsbank, de Aziatische Ontwikkelingsbank of de Inter Amerikaanse Ontwikkelingsbank, maar als aanvullende speler die met deze instellingen wil samenwerken. Dat is geen revolutionaire breuk met het Bretton Woods systeem, maar eerder een poging om binnen dat systeem meer ruimte, meer zichtbaarheid en meer onderhandelingsmacht te krijgen.<\/p>\n\n\n\n
Ook de financieringsstructuur van de New Development Bank laat zien hoe sterk de instelling nog vastzit aan de bestaande financi\u00eble markten. Hoewel BRICS leiders geregeld spreken over meer financiering in lokale munten, blijft het grootste deel van de financiering in Amerikaanse dollars plaatsvinden, omdat de bank obligaties uitgeeft op internationale kapitaalmarkten en haar kredietwaardigheid bewaakt via beoordelingen van grote ratingbureaus. De NDB kreeg in 2023 en 2024 hoge kredietratings van internationale bureaus, maar juist om die ratings te behouden heeft de bank zich in de praktijk gevoegd naar de sanctiedruk tegen Rusland en sinds 2021 geen nieuwe kredieten aan Moskou verstrekt.<\/p>\n\n\n\n
Die situatie legt een fundamentele tegenstelling bloot, omdat een bank die wordt gepresenteerd als instrument van multipolaire financi\u00eble autonomie tegelijk afhankelijk blijft van dezelfde investeerders, ratingbureaus en marktdiscipline die het bestaande systeem bewaken. Indien de NDB Rusland na de invasie van Oekra\u00efne was blijven financieren, zouden internationale beleggers waarschijnlijk een hogere rente eisen of de bank als risicovoller beschouwen, waardoor haar financieringskosten zouden stijgen. De instelling heeft daarom gekozen voor behoud van marktvertrouwen, wat begrijpelijk kan zijn vanuit financieel beheer, maar moeilijk te rijmen is met het idee van een harde geopolitieke tegenmacht.<\/p>\n\n\n\n
De bredere BRICS+ verklaringen maken dit beeld alleen maar duidelijker, omdat de groep niet oproept tot vervanging van IMF en Wereldbank, maar blijft erkennen dat deze instellingen een centrale rol spelen in de mondiale financi\u00eble architectuur. Dat betekent niet dat BRICS+ zonder betekenis is, want de groep kan druk uitoefenen op hervorming, meer stemrecht eisen, lokale valuta stimuleren en ontwikkelingslanden extra diplomatieke ruimte geven. Het betekent wel dat de mythe van een volledig alternatief financieel systeem voorlopig veel groter is dan de institutionele werkelijkheid.<\/p>\n\n\n\n
De Surinaamse overheid zou deze discussie goed moeten volgen, omdat Caribische staten met schulden, toekomstige olie inkomsten, ontwikkelingsambities en kwetsbare valuta vaak snel worden verleid door grote woorden over nieuwe machtsblokken en alternatieve financiering. Een regering die strategisch wil handelen, moet niet blind kiezen tussen Washington, Beijing, BRICS, IMF of Wereldbank, maar per dossier beoordelen welke financieringsbron de minste afhankelijkheid, de beste voorwaarden, de hoogste transparantie en de meeste nationale ontwikkelingsruimte biedt. De strategische financi\u00eble analyse moet gedaan worden, omdat soevereiniteit ontstaat door sterke instituten, contractkennis, begrotingsdiscipline, onderhandelingskracht en leiderschap dat begrijpt dat elke lening uiteindelijk politieke gevolgen heeft.<\/p>\n\n\n\n
Twaalf jaar na de oprichting van de New Development Bank en de Contingent Reserve Arrangement blijft de conclusie hard, omdat BRICS+ wel een groter podium heeft gebouwd, maar nog geen financi\u00eble orde die de macht van IMF, Wereldbank en dollar gedomineerde kapitaalmarkten werkelijk doorbreekt. De reservefaciliteit bleef stil, de ontwikkelingsbank bleef relatief bescheiden, de financiering bleef grotendeels afhankelijk van internationale markten en de offici\u00eble verklaringen bleven samenwerking zoeken met instellingen die juist het oude systeem belichamen. Achter de taal van een nieuwe wereldorde staat daarom voorlopig geen financi\u00eble revolutie, maar een machtsblok dat niet buiten de oude tafel zit, alleen steviger probeert mee te onderhandelen over wie daar de beste stoel krijgt.<\/p>\n\n\n\n
Volg Ko\u2019W\u2019 Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina<\/a>, TIKTOK<\/a> and Youtube kanaal<\/a>. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Met de groei van BRICS+ is wereldwijd de verwachting ontstaan dat landen als Brazili\u00eb, Rusland, India, China, Zuid…","protected":false},"author":2,"featured_media":15532,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17,2,14],"tags":[58,22],"class_list":["post-15531","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-actueel","category-buitenlands-nieuws","category-financial-nieuws","tag-buitenlandsnieuws-voor-suriname","tag-kowchecking","cs-entry","cs-video-wrap"],"yoast_head":"\n