Nu de oorlog in het Midden Oosten de olie en dieselmarkten opnieuw in beroering brengt, heeft de regering besloten de eerder aangekondigde financiële steunmaatregelen versneld volledig uit te keren aan het einde van maart. President Jennifer Simons zei op 12 maart in een officiële regeringsverklaring dat na nieuw overleg met het ministerie van Financiën en Planning is besloten de verhogingen sneller in te voeren. Dit gebeurt juist omdat de bevolking al onder moeilijke omstandigheden leeft. Volgens die verklaring gaat de kinderbijslag naar SRD 250. Bovendien krijgen mensen met een beperking, AOV’ers en geregistreerde sociaal zwakke huishoudens een aanvullende toelage van SRD 1.000. Daarbij ontvangen ambtenaren en landsdienaren SRD 1.500 koopkrachtversterking. Verder krijgen leerkrachten een ondersteuningstoelage van SRD 2.500. Hogere inkomensgroepen zijn van de maatregel uitgesloten.
De versnelling van deze uitgaven komt niet uit de lucht vallen, omdat de internationale energieomgeving in enkele dagen scherper is verslechterd. Ko’W’ Checking meldde eerder dat olieprijzen opnieuw fors opliepen door Iraanse aanvallen op scheepvaart en energie infrastructuur. Bovendien sprak het Internationaal Energieagentschap van de grootste verstoring van olieaanvoer in de moderne marktgeschiedenis. Voor een klein importafhankelijk land als Suriname betekent dat niet alleen duurdere brandstof. Het betekent ook snellere druk op transport, voedselprijzen en productie. Verder krijgt ook de toch al fragiele koopkracht van huishoudens een extra klap.
In haar verklaring probeerde Simons daarom niet alleen steun aan te kondigen, maar ook een beeld te schetsen van bestuurlijke paraatheid rond een crisis die buiten Suriname wordt uitgevochten maar hier economisch binnenkomt. Zij zei dat overleg is gevoerd met de Veiligheidsraad, vertegenwoordigers van de private sector waaronder ASFA, VSB en AKMOS, de coalitietop en alle fractieleiders, inclusief de oppositie. Verder is ook gesproken met de vakbonden en de Vereniging van Economisten in Suriname. Ondertussen zijn er afspraken in voorbereiding met journalisten en andere groepen. Daarmee probeert de regering te tonen dat zij de schok niet als een tijdelijk prijseffect ziet. Ze ziet het als een bredere stresstest voor het regeerprogramma en voor de sociale rust in het land.
De politieke logica achter deze stap is begrijpelijk, maar de financiële spanning blijft groot, omdat extra steun juist wordt versneld in een periode waarin externe schokken ook de inkomstenkant van de staat kunnen raken. Reuters waarschuwde al eerder dat hogere energieprijzen opkomende economieën niet alleen via inflatie raken, maar ook via wisselkoersdruk, kapitaalstromen en bredere kwetsbaarheid van de externe balans. Dat maakt duidelijk dat deze versnelde ondersteuning op korte termijn sociaal noodzakelijk kan zijn. Op middellange termijn blijft deze steun echter alleen houdbaar wanneer de regering haar belofte om staatsinkomsten verder te verhogen en de effecten van de oorlog breder op te vangen ook echt weet om te zetten in beleid.
Voor Suriname legt deze episode vooral een oude zwakte opnieuw bloot, namelijk dat internationale energie en handelscrisissen hier snel doorwerken in het dagelijks leven. Dit komt doordat buffers, productie en koopkracht nog te smal zijn. De maatregel van eind maart kan tijdelijk verlichting geven. De grotere les is echter dat het land sneller moet bouwen aan voedselzekerheid, energie diversificatie en betere sociale targeting. Ook moet men werken aan een begrotingsbeleid dat ruimte laat om schokken op te vangen zonder telkens in haast te moeten reageren. De boodschap van deze week is daarom niet alleen dat de regering nu geld naar voren schuift. Het is ook dat Suriname nog altijd te kwetsbaar blijft voor conflicten die ver weg beginnen en hier op de kassabon eindigen.
Volg de Facebookpagina and Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
