Suriname houdt toegang tot de Amerikaanse markt voor visproducten, al ligt een specifieke visserij tijdelijk onder een vergrootglas en geldt voor enkele vangsten een gerichte blokkade. Het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij schetst dat er geen brede stop is afgekondigd, maar dat de Verenigde Staten per visserij en herkomstketen toetst of de beschermingsmaatregelen voor zeezoogdieren vergelijkbaar zijn met de Amerikaanse norm. Die toets loopt via het systeem van de zogeheten comparability finding onder de Marine Mammal Protection Act, dat landen verplicht hun toezicht, mitigatie en handhaving aantoonbaar op orde te hebben.
Binnen dat kader is het beeld voor Suriname overwegend positief, met een uitzondering die direct voelbaar is voor exporteurs en verwerkers. De Surinaamse kustdrijfnetvisserij voldoet volgens de Amerikaanse beoordeling nog niet aan de vereiste combinatie van netparameters en effectieve maatregelen tegen bijvangst van onder meer dolfijnen, waardoor export uit die categorie voorlopig niet kan meelopen. Tegelijk zit er een tweede, scherp afgebakende beperking bij red snapper die in Surinaamse wateren is gevangen door vaartuigen onder Venezolaanse vlag, omdat de toelating in dat geval afhangt van het dossier dat de vlaggenstaat bij de Amerikaanse autoriteiten moet indienen.
LVV zet de lijn neer dat corrigerende stappen in de sector al draaien en dat het dossier opnieuw is voorgelegd voor herbeoordeling, met als doel die laatste openstaande deur weer op een kier te krijgen. In de praktijk gaat het om het verkleinen van het risico op verstrikking via technische aanpassingen en een zwaarder controle en monitoringsregime, zodat de keten van vangst tot export aantoonbaar schoon blijft. De kern is dat markttoegang in toenemende mate wordt verdiend met meetbaarheid, niet met goede bedoelingen, en dat is precies waar dit traject op stuurt.
Door de tijdelijke uitsluiting is er bovendien een extra administratieve laag op elke zending richting de VS gezet, omdat de export formeel moet kunnen uitsluiten dat de vis uit een niet toegelaten categorie komt. Die werkwijze sluit aan bij de Amerikaanse importlogica rond toelating en certificering, waarin landen niet alleen regels hebben, maar ook per exportstroom kunnen aantonen dat ze die regels afdwingen. Zodra de ontbrekende comparability finding binnen is, kan die extra stap weer verdwijnen en wordt de exportafhandeling eenvoudiger, wat voor bedrijven direct scheelt in doorlooptijd en frictiekosten.
Voor Suriname ligt er intussen winst in het professionaliseren van wat vaak als bijzaak wordt gezien, namelijk monitoring, vastlegging en sectorafspraken die elke exporteur dezelfde discipline opleggen. Landen die hun gegevens en controlesystemen uniform maken, winnen doorgaans niet alleen sneller hun toelating terug, maar bouwen ook een reputatie op bij afnemers die steeds strenger inkopen op aantoonbare duurzaamheid. In een markt waar een zwakke schakel een hele keten kan vertragen, loont het om compliance te behandelen als productiecapaciteit, omdat het in de praktijk precies zo werkt.
