Strengere controles en boetes moeten burgers tot verantwoordelijkheid dwingen, maar een schoon Suriname vraagt meer dan aanmaningen en handhavingsacties. Het directoraat Openbaar Groen en Afvalbeheer (OGA) heeft de Krin Kondre handhavingsactiviteiten voortgezet. De aanleiding is inmiddels een bekend probleem, een deel van de samenleving neemt de verantwoordelijkheid voor het schoonhouden van de eigen woonomgeving onvoldoende serieus. Dat de overheid genoodzaakt blijft om burgers herhaaldelijk op hun wettelijke verplichtingen te wijzen, legt een hardnekkig probleem bloot. Milieubewustzijn en verantwoordelijkheidsgevoel zijn bij een deel van de bevolking nog altijd onvoldoende ontwikkeld. Tijdens de handhavingsactiviteiten trok OGA samen met de Milieupolitie, de Bouwpolitie, de politie ECD en het Bureau voor Openbare Gezondheidszorg (BOG) het veld in. De gezamenlijke inzet is gericht op controle van de naleving van de voorschriften en het optreden tegen overtredingen. Hoewel deze samenwerking noodzakelijk is, roept de voortzetting van dergelijke acties ook een ongemakkelijke conclusie op, kennelijk is het na herhaalde oproepen nog steeds niet gelukt om bij iedereen een basaal besef van publieke verantwoordelijkheid te creëren.
Volgens de geldende regelgeving zijn burgers verplicht hun voorgevel en de directe omgeving van hun perceel schoon en onderhouden te houden. Het gaat daarbij onder meer om een strook van ongeveer zes meter vóór de woning. Dit is geen vrijblijvende oproep van de overheid, maar een verplichting waaraan iedere burger zich dient te houden. Een vervuilde berm, dichtgegroeide goot of verwaarloosde openbare ruimte blijft immers niet beperkt tot het perceel van één persoon. De gevolgen raken ook omwonenden, voorbijgangers en de leefbaarheid van de gehele buurt. Opvallend is dat OGA burgers eerst herhaaldelijk aanmaant voordat daadwerkelijk een boete wordt opgelegd. Pas nadat twee tot drie aanmaningen zonder resultaat zijn gebleven, kan worden overgegaan tot sanctionering. Daarmee kiest de overheid in eerste instantie voor een waarschuwende aanpak. Die benadering biedt burgers voldoende gelegenheid om hun verantwoordelijkheid alsnog te nemen. Tegelijkertijd mag deze schappelijkheid geen vrijbrief worden om wettelijke verplichtingen eindeloos te negeren. Handhaving is noodzakelijk, maar mag niet het enige instrument zijn waarmee de overheid het milieuprobleem probeert aan te pakken.
Een schoonmaakactie of een reeks boetes kan tijdelijk resultaat opleveren, maar verandert niet automatisch het gedrag van mensen. Daarvoor is een structurele aanpak nodig, waarbij voorlichting, educatie, controle en consequente sanctionering hand in hand gaan. Ook de overheid zelf moet kritisch naar haar rol kijken. Van burgers mag worden verwacht dat zij hun directe woonomgeving onderhouden, maar daartegenover staat de verantwoordelijkheid van de overheid om te zorgen voor een goed functionerend afvalbeheersysteem, voldoende voorzieningen en tijdige afvoer van ingezameld vuil. Het is niet geloofwaardig om uitsluitend de burger aan te spreken wanneer publieke voorzieningen tekortschieten of afvalproblemen onvoldoende structureel worden aangepakt. Verantwoordelijkheid voor een schone leefomgeving is wederzijds. Daarnaast moet worden voorkomen dat handhavingsacties vooral een tijdelijk publiciteitsmoment worden. De samenleving heeft weinig aan aangekondigde controles wanneer de uitvoering na verloop van tijd verslapt.
Consequent toezicht, transparante communicatie over overtredingen en een gelijkwaardige toepassing van de regels zijn noodzakelijk om geloofwaardigheid op te bouwen. Regels verliezen hun waarde wanneer burgers het gevoel krijgen dat naleving afhankelijk is van het moment of de locatie waar controle plaatsvindt. De voortzetting van Krin Kondre moet daarom meer zijn dan een reeks controles waarbij overtreders worden gewaarschuwd of beboet. Het moet een aanleiding vormen om de omgang met de openbare ruimte fundamenteel te veranderen. Een schone woonomgeving is geen verantwoordelijkheid van OGA alleen, maar evenmin een probleem dat uitsluitend op de schouders van burgers mag worden gelegd. Suriname heeft behoefte aan een samenleving waarin mensen niet pas hun omgeving schoonmaken wanneer de politie of controleurs voor de deur staan. Milieubewustzijn moet blijken uit dagelijks gedrag, niet uit tijdelijke gehoorzaamheid onder dreiging van een boete. De boodschap is duidelijk, wie zijn eigen woonomgeving verwaarloost, draagt bij aan een groter maatschappelijk probleem. Maar ook de overheid moet laten zien dat zij haar verantwoordelijkheden nakomt. Alleen met wederzijdse verantwoordelijkheid, zichtbare resultaten en consequente handhaving kan Krin Kondre uitgroeien tot meer dan een slogan.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com