De bijenteelt in Suriname biedt perspectief voor ondernemerschap, werkgelegenheid en regionale samenwerking, maar kampt tegelijkertijd met uitdagingen rond grond, apparatuur, verwerking en markttoegang. Een bezoek van zeven imkers uit Dominica aan collega’s in Wanica en Commewijne bracht zowel de mogelijkheden als de structurele knelpunten van de sector aan het licht. De delegatie van de National Beekeepers Cooperative Society Ltd. uit Dominica, onder leiding van voorzitter Kevin James, bezocht Suriname voor een kennisuitwisseling die verder ging dan het uitwisselen van technische ervaringen. De veldbezoeken maakten duidelijk dat bijenteelt niet alleen een agrarische activiteit is, maar ook een economische sector die ruimte nodig heeft om zich duurzaam te ontwikkelen. De uitwisseling werd georganiseerd door de Voedsel en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO), in samenwerking met het Ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV), binnen het project Gender responsive Climate smart Agriculture and Food Systems in the Caribbean (GCAF). Dit project wordt gefinancierd door Global Affairs Canada. De delegatie was in Suriname in verband met de regionale Honey Fair. De bezoeken aan Wanica en Commewijne vormden een aanvullende activiteit.
Bij BeeMaster Tini in Wanica werden de Dominicaanse imkers ontvangen door Roy Tini, tevens voorzitter van het Surinaamse honingcluster. Daar maakten zij kennis met lokale praktijken op het gebied van bijenvolkbeheer, honingproductie en verwerking. Het bezoek aan Danny’s Beekeeping in Commewijne leverde eveneens waardevolle inzichten op. De delegatie ontmoette de jonge imker Dhanesh Chittu, die in ruim twee jaar tijd zijn imkerij heeft ontwikkeld. Zijn vooruitgang maakte indruk op de bezoekers en onderstreepte het ondernemerschap dat binnen de sector aanwezig is. De honing van Chittu werd door de delegatie geproefd. De herkenbare smaak leidde tot gesprekken over overeenkomsten tussen honing uit Suriname en Dominica. Daarmee werd ook duidelijk dat regionale samenwerking mogelijkheden biedt om ervaringen rond productie en productkwaliteit beter te benutten. De veldbezoeken brachten verschillende technische onderwerpen aan bod, waaronder het verschil tussen Europese en geafrikaniseerde honingbijen, koninginnenteelt en het vangen en beheren van natuurlijke bijenzwermen. Maar achter de technische kennis liggen problemen die de ontwikkeling van de sector kunnen afremmen.
Zowel Surinaamse als Dominicaanse imkers kampen met beperkingen bij het vinden van geschikte locaties voor bijenstanden, de aanschaf van gespecialiseerde apparatuur en de verdere professionalisering van honingverwerking. Ook de toegang tot markten blijft een belangrijk aandachtspunt. Ondanks de belangstelling voor honing is een sterke marktpositie voor lokale producenten niet vanzelfsprekend. De concurrentie van geïmporteerde honing, de noodzaak van kwaliteitsbewaking en de beperkte mogelijkheden om productie en verwerking op grotere schaal te organiseren, vragen om gerichte aandacht. De belangstelling voor lokale honing alleen is onvoldoende om de sector duurzaam te laten groeien. Producenten moeten ook kunnen beschikken over geschikte infrastructuur, betrouwbare afzetkanalen en mogelijkheden om hun producten tegen concurrerende voorwaarden op de markt te brengen. Petra van Dams, GCAF-focal point bij LVV, gaf aan dat het ministerie aandacht besteedt aan de beschikbaarheid van geschikte locaties voor bijenteeltactiviteiten. Daarover wordt afstemming gezocht met de betrokken autoriteiten op het gebied van grondzaken. Volgens Prithvi K. Jairam, nationaal projectcoördinator van GCAF in Suriname, neemt de belangstelling voor bijenteelt toe.
Naast Coronie, dat traditioneel bekendstaat als productiegebied, ontstaan initiatieven in Wanica, Commewijne en het binnenland. Binnen GCAF is bijenteelt, naast beschermde groenteteelt, een prioritaire waardeketen. Het project richt zich op capaciteitsversterking, klimaatslimme landbouwpraktijken, de betrokkenheid van vrouwen en jongeren en het stimuleren van zakelijke samenwerking. De uitdaging ligt echter in het vertalen van projectactiviteiten naar blijvende verbeteringen voor producenten. Kennisoverdracht en veldbezoeken zijn waardevol, maar moeten uiteindelijk bijdragen aan betere productie, sterkere ondernemingen en een grotere afzetmarkt. Kevin James toonde zich positief over de bezoeken en ziet mogelijkheden voor verdere samenwerking tussen de imkers van beide landen. De Dominicaanse delegatie sprak bovendien de wens uit om Surinaamse imkers in de toekomst in Dominica te ontvangen. De uitwisseling heeft daarmee een belangrijke basis gelegd voor regionale samenwerking. De werkelijke betekenis ervan zal uiteindelijk afhangen van de mate waarin de opgedane kennis wordt toegepast en de besproken knelpunten daadwerkelijk worden aangepakt. Voor Suriname ligt er een kans om de bijenteelt niet uitsluitend als kleinschalige landbouwactiviteit te beschouwen, maar als een sector met economische en regionale potentie. Die potentie vraagt echter om meer dan enthousiasme en incidentele uitwisselingen, structurele ondersteuning, betere markttoegang en concrete investeringen blijven noodzakelijk.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com