Het Korps Brandweer Suriname (KBS) staat steeds verder onder druk door de aanhoudende golf van grasbranden en vuilverbrandingen. Terwijl dagelijks honderden meldingen binnenstromen, kampt de brandweer met onderbezetting en een aanzienlijk aantal voertuigen dat buiten dienst is. De combinatie van gebrekkige inzetbaarheid, onverantwoord gedrag van burgers en een groeiende brandlast legt ernstige beperkingen op de capaciteit van de hulpdienst. Volgens KBS woordvoerder Olton Pinas ontvangt Paramaribo dagelijks tussen de 70 en 80 meldingen van grasbranden en vuilverbrandingen. Landelijk loopt dat aantal op tot tussen de 200 en 300 meldingen per dag. Daarbij blijft het niet altijd bij onschuldige brandjes in bermen of open terreinen. Branden die overslaan naar woningen vormen een direct gevaar voor de veiligheid van burgers en hun bezittingen. Dat een fenomeen dat zich vrijwel ieder jaar opnieuw voordoet, de brandweer opnieuw voor zulke grote uitdagingen stelt, onderstreept de gebrekkige aanpak van een terugkerend probleem. De omvang van de meldingen maakt duidelijk dat gras en vuilbranden niet langer als een beperkt seizoensprobleem kunnen worden beschouwd, maar als een structurele belasting voor de nationale hulpverlening.
De operationele slagkracht van het KBS wordt ernstig aangetast doordat veel brandweervoertuigen momenteel niet inzetbaar zijn. Pinas benadrukt dat er geen tekort is aan materiaal, maar aan materieel. Vooral tankwagens, blusvoertuigen en logistieke voertuigen ontbreken in voldoende aantallen of verkeren niet in goede conditie. De gevolgen daarvan zijn rechtstreeks merkbaar op het terrein. In Paramaribo hebben de posten Geyersvlijt, Heiligenweg, Gemenelandsweg en Toekomstweg hun handen vol aan de dagelijkse meldingen. Daar komt bij dat het blusvoertuig van post Toekomstweg momenteel buiten dienst is. Hierdoor neemt de druk op de overige operationele posten verder toe. Wanneer een brandweerkorps met een beperkte hoeveelheid inzetbare voertuigen voortdurend moet uitrukken voor gras en vuilbranden, ontstaat een gevaarlijke situatie. De brandweer wordt immers niet uitsluitend ingezet voor dergelijke branden, maar moet ook beschikbaar blijven voor woningbranden, verkeersongevallen en andere noodsituaties. Pinas waarschuwt bovendien dat de voortdurende inzet voor grasbranden de resterende goed functionerende voertuigen verder kan beschadigen. Daarmee dreigt een vicieuze cirkel, hoe vaker de brandweer moet uitrukken met een beperkte vloot, hoe groter het risico dat ook de laatste inzetbare voertuigen uitvallen.
Naast de materiële beperkingen vormt het gedrag van burgers een belangrijke factor in de toenemende werkdruk. Het ongecontroleerd verbranden van vuil en gras blijft ondanks herhaalde waarschuwingen doorgaan. Dat burgers de oproepen van de brandweer blijven negeren, is niet alleen onverantwoord, maar brengt ook anderen in gevaar. Woensdagmorgen werden nog kinderen gesignaleerd die op de hoek van de Gemenelandsweg en de Johan Adolf Pengelstraat gras in brand staken. Een dergelijk incident illustreert hoe weinig controle er soms is over het gedrag dat brandgevaar veroorzaakt. Het aansteken van vuur op openbare terreinen kan bovendien leiden tot situaties die snel onbeheersbaar worden. De posten Lelydorp, Onverdacht en Geyersvlijt rukken volgens Pinas het vaakst uit voor gras en vuilbranden. De brandweer probeert met voorlichting het gedrag van burgers te veranderen, maar de boodschap lijkt onvoldoende effect te hebben. De voorgestelde oplossing om buren gezamenlijk hun vuil naar openbare vuilstortplaatsen te laten afvoeren, verdient daarom meer aandacht. Een collectieve aanpak kan voorkomen dat huishoudens afzonderlijk hun afval verbranden en daarmee de omgeving en de brandweer onnodig belasten.
De waarschuwing van Pinas dat alle beschikbare brandweervoertuigen soms gelijktijdig zijn uitgereden, verdient bijzondere aandacht. Wanneer meerdere branden tegelijkertijd uitbreken, kan de brandweer niet overal onmiddellijk aanwezig zijn. Een vertraagde uitruk kan in een noodsituatie het verschil betekenen tussen beperkte schade en een ramp. Een soortgelijke situatie deed zich recentelijk voor in Marowijne. Het incident toont aan dat de problematiek niet beperkt blijft tot Paramaribo, maar landelijke gevolgen heeft. De voortdurende brandmeldingen leggen daarmee een pijnlijke kwetsbaarheid bloot, een hulpdienst die onderbezet is en over onvoldoende inzetbaar materieel beschikt, wordt steeds afhankelijker van de medewerking van de samenleving. De boodschap van het KBS is duidelijk, burgers moeten stoppen met het ongecontroleerd verbranden van gras en vuil. Maar even duidelijk is dat de structurele problemen binnen de brandweer niet uitsluitend met voorlichting kunnen worden opgelost. Zonder voldoende inzetbare voertuigen, personeel en een effectieve aanpak van brandveroorzakend gedrag blijft het korps kwetsbaar. De samenleving kan haar verantwoordelijkheid niet blijven afschuiven op de brandweer. Wie bewust brand veroorzaakt, vergroot niet alleen de werkdruk van hulpverleners, maar ondermijnt ook de beschikbaarheid van hulp voor mensen die daadwerkelijk in levensgevaar verkeren.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
