NMA geeft groen licht voor gebruik rivierwater, maar waarschuwt voor kwik in roofvissen. Het water van de Saramaccarivier kan volgens de Nationale Milieu Autoriteit (NMA) opnieuw veilig worden gebruikt. Recente metingen wijzen op een aanzienlijke daling van de concentraties arseen, cadmium, kwik en lood. Ook is in de onderzochte watermonsters geen vrije cyanide aangetroffen. Toch betekent de verbetering van de waterkwaliteit niet dat alle risico’s voor de bewoners langs de rivier zijn verdwenen. De NMA handhaaft namelijk het advies om voorlopig geen roofvissen uit de rivier te eten vanwege mogelijke kwikophoping. De onderzoeksresultaten zijn gebaseerd op waterkwaliteitsmetingen die in september en oktober 2026 zijn uitgevoerd door de NMA, in samenwerking met de Surinaamsche Waterleiding Maatschappij (SWM). Volgens de milieuautoriteit liggen de concentraties van de onderzochte schadelijke stoffen aanzienlijk lager dan bij eerdere metingen. Op basis daarvan concludeert de NMA dat het gebruik van rivierwater door de gemeenschappen kan worden hervat.
Hoewel deze conclusie perspectief biedt voor de bewoners, roept de mededeling over de verbeterde waterkwaliteit ook vragen op over de omvang en duurzaamheid van het herstel. Een daling van schadelijke stoffen bij enkele meetmomenten is immers niet automatisch een garantie dat de rivier blijvend vrij is van verontreiniging. De NMA erkent dit impliciet door aan te kondigen dat intensieve monitoring noodzakelijk blijft. Om verdere ontwikkelingen in de waterkwaliteit te volgen, is een multidisciplinaire werkgroep ingesteld waarin verschillende overheids en gezondheidsinstanties samenwerken. Deze werkgroep heeft besloten de rivier gedurende de komende zes maanden intensief te monitoren. De betrokken gemeenschappen zullen regelmatig worden geïnformeerd over nieuwe onderzoeksresultaten en mogelijke gezondheidsrisico’s. De aangekondigde monitoring is van belang, maar het succes ervan zal niet alleen afhangen van het verzamelen van meetgegevens. Ook transparantie, tijdige communicatie en duidelijke verantwoordelijkheden zijn essentieel.
Bewoners die afhankelijk zijn van de rivier voor hun dagelijks leven moeten kunnen beschikken over begrijpelijke informatie over de veiligheid van het water en eventuele beperkingen. De NMA stelt dat de bescherming van de volksgezondheid vooropstaat. Daarmee ligt er ook een verantwoordelijkheid bij de betrokken instanties om niet alleen verbeteringen te melden, maar eveneens eventuele nieuwe risico’s onmiddellijk bekend te maken. Een belangrijk aandachtspunt blijft de consumptie van vis uit de Saramaccarivier. Ondanks de verbeterde waterkwaliteit adviseert de NMA bewoners voorlopig geen roofvissen te eten. Deze vissoorten bevinden zich hoog in de voedselketen en kunnen daardoor kwik in verhoogde concentraties ophopen. Dit advies onderstreept dat de veiligheid van rivierwater en de veiligheid van visconsumptie twee afzonderlijke kwesties zijn. Schadelijke stoffen kunnen zich in waterorganismen ophopen, waardoor risico’s voor de menselijke gezondheid blijven bestaan, zelfs wanneer de concentraties in het water zelf zijn afgenomen. Voor gemeenschappen die afhankelijk zijn van de rivier voor hun voedselvoorziening kan deze waarschuwing ingrijpende gevolgen hebben. Zolang onvoldoende duidelijk is welke vissoorten veilig kunnen worden gegeten, blijft voorzichtigheid noodzakelijk.
Om de risico’s beter in kaart te brengen, wordt een afzonderlijk vismonitoringsprogramma voorbereid. Het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) zal verantwoordelijk zijn voor het verzamelen van vismonsters, terwijl het Viskeuringsinstituut (VKI) de laboratoriumanalyses uitvoert. Vanaf de tweede week van november 2026 zullen ieder kwartaal vismonsters worden verzameld en onderzocht. De resultaten moeten meer inzicht geven in de aanwezigheid en mogelijke ophoping van kwik in vissen uit de rivier. De aangekondigde onderzoeken zijn een belangrijke stap, maar de daadwerkelijke bescherming van de bewoners zal afhangen van de snelheid waarmee resultaten beschikbaar komen en de wijze waarop deze worden vertaald naar concrete adviezen. De verbetering van de waterkwaliteit is een positieve ontwikkeling voor de gemeenschappen langs de Saramaccarivier. Toch mag deze vooruitgang niet worden verward met een definitieve oplossing voor de milieuproblematiek. Zolang visconsumptie risico’s met zich meebrengt en verdere monitoring noodzakelijk is, blijft waakzaamheid geboden. De komende zes maanden worden daarmee bepalend voor het vertrouwen in het herstel van de rivier. Niet alleen de daling van schadelijke stoffen, maar vooral de continuïteit van controles, de transparantie van onderzoeksresultaten en de bescherming van de gezondheid van bewoners zullen moeten aantonen of de Saramaccarivier daadwerkelijk op weg is naar duurzaam herstel.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
