Suriname presenteert de instelling van de Nationale Milieu Autoriteit en de goedkeuring van de Milieu Raamwet als belangrijke stappen richting een sterker milieubeleid. Toch blijft de vraag hoe deze institutionele vooruitgang zich zal vertalen in concrete resultaten op het gebied van gevaarlijk afvalbeheer. Juist daar ligt een belangrijke uitdaging voor het Ministerie van Olie, Gas en Milieu (OGM), dat Suriname vertegenwoordigde tijdens een regionale workshop over gevaarlijk afvalbeheer binnen het GEF ISLANDS programma. De driedaagse Regional Validation & Training Workshop, georganiseerd door BCRC Caribbean, bracht vertegenwoordigers van twaalf Caribische landen bijeen. De deelnemers richtten zich op het versterken van de regionale samenwerking, het valideren van gezamenlijke richtlijnen en het verbeteren van de technische kennis die nodig is om gevaarlijk afval op een verantwoorde manier te beheren. De bijeenkomst leverde belangrijke beleidsmatige en technische aanknopingspunten op. Tijdens de workshop werd een regionaal model voor afvalbeheerstrategieën gevalideerd, naast drie regionale richtlijnen voor prioritaire afvalstromen. Ook kregen deelnemers training in de identificatie en classificatie van gevaarlijk afval, veilige opslag, transport, verwerking, inspectie en handhaving. Hoewel deze resultaten een basis kunnen vormen voor een betere aanpak, ligt de werkelijke waarde ervan niet in de vaststelling van richtlijnen alleen.
Het succes zal afhangen van de mate waarin de betrokken landen deze afspraken omzetten in nationale regelgeving, uitvoerbare procedures en controleerbare maatregelen. Bij de opening benadrukte de Permanente Secretaris Milieu en tevens directeur van het directoraat Milieu van het ministerie, Ritesh Sardjoe, dat Suriname belangrijke stappen heeft gezet met de instelling van de Nationale Milieu Autoriteit en de goedkeuring van de Milieu Raamwet. Tegelijkertijd erkende hij dat verdere ontwikkeling van regelgeving en praktische instrumenten noodzakelijk blijft om gevaarlijk afval effectief te beheren. Die erkenning raakt aan een fundamenteel probleem binnen milieubeleid, wetgeving en institutionele hervormingen zijn noodzakelijk, maar garanderen op zichzelf geen betere bescherming van mens en milieu. Zonder duidelijke uitvoeringsregels, voldoende technische capaciteit, structurele financiering en effectieve handhaving bestaat het risico dat beleidsambities grotendeels op papier blijven staan. Voor Suriname is het daarom van belang dat de volgende fase verder gaat dan het formuleren van beleidsdoelstellingen. Er moet duidelijkheid komen over de verantwoordelijkheden van betrokken instanties, de toepassing van afvalclassificaties, de controle op afvalstromen en de consequenties voor bedrijven en instellingen die de regels overtreden.
Ook moeten praktische instrumenten beschikbaar zijn om de naleving daadwerkelijk te controleren. De regionale workshop besteedde bijzondere aandacht aan afgewerkte olie, medisch afval, huishoudelijk gevaarlijk afval en elektronisch afval. Deze afvalstromen brengen uiteenlopende risico’s met zich mee en vereisen daarom specifieke methoden voor inzameling, opslag, transport en verwerking. Afgewerkte olie kan bij onjuiste behandeling bodem en water verontreinigen. Medisch afval vereist strikte procedures om blootstelling aan gevaarlijke stoffen en mogelijk besmet materiaal te voorkomen. Elektronisch afval kan schadelijke componenten bevatten die bij ongecontroleerde verwerking in het milieu terechtkomen. Ook huishoudelijk gevaarlijk afval vraagt om een gestructureerde aanpak, omdat dergelijke materialen anders gemakkelijk tussen het reguliere huisvuil belanden. Een effectief systeem vereist daarom meer dan algemene voorlichting of de aanwezigheid van technische richtlijnen. Het vraagt om toegankelijke inzamelvoorzieningen, geschikte opslaglocaties, veilige verwerkingsmogelijkheden en toezicht op de volledige afvalketen. Wanneer één schakel ontbreekt, kunnen de risico’s zich verplaatsen in plaats van daadwerkelijk worden weggenomen.
De samenwerking tussen de twaalf Caribische landen biedt mogelijkheden om kennis te delen, technische capaciteit te versterken en vergelijkbare problemen gezamenlijk aan te pakken. Voor landen met beperkte middelen kan regionale kennisuitwisseling bijdragen aan efficiëntere oplossingen en een meer samenhangende benadering van gevaarlijk afval. Toch mag regionale samenwerking geen doel op zichzelf worden. De validatie van richtlijnen en het uitwisselen van expertise moeten uiteindelijk leiden tot aantoonbare verbeteringen op nationaal niveau. Daarvoor zijn concrete uitvoeringsplannen, meetbare doelstellingen en periodieke evaluaties noodzakelijk. Voor Suriname betekent dit dat de opgedane kennis moet worden vertaald naar een praktische aanpak met duidelijke prioriteiten. Daarbij zijn transparantie over de voortgang, voldoende middelen en consequente handhaving essentieel. Ook moet inzichtelijk worden gemaakt welke resultaten worden bereikt bij de inzameling, verwerking en veilige afvoer van gevaarlijke afvalstoffen. De deelname aan de regionale workshop onderstreept de bereidheid van Suriname om samen te werken aan milieubescherming en duurzame ontwikkeling. Maar de doorslaggevende maatstaf ligt niet bij deelname aan internationale bijeenkomsten of het onderschrijven van regionale richtlijnen. De echte vooruitgang zal blijken uit de manier waarop gevaarlijk afval in de praktijk wordt beheerd, vervuiling wordt voorkomen en de volksgezondheid wordt beschermd. Voor het ministerie ligt de uitdaging dan ook in het omzetten van beleidsmatige vooruitgang in zichtbare, meetbare en blijvende resultaten.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
