Het ministerie van Transport, Communicatie en Toerisme (TCT) lijkt eindelijk serieus werk te willen maken van een probleem dat al veel te lang door de vingers wordt gezien, bushouders en chauffeurs die verkeersregels en vergunningsvoorwaarden aan hun laars lappen. Het ministerie kondigt strengere controles aan en waarschuwt dat overtredingen gevolgen kunnen hebben voor vergunningen en chauffeurskaarten. Dat klinkt stevig. Maar de echte waarde van deze aankondiging zal niet worden bepaald door de scherpte van de woorden, maar door de bereidheid van TCT om daadwerkelijk op te treden. Want regels die jarenlang worden overtreden zonder merkbare consequenties verliezen hun gezag. En een ministerie dat telkens opnieuw moet oproepen tot verantwoord gedrag, zonder dat daar consequent en zichtbaar tegen wordt opgetreden, maakt zichzelf uiteindelijk ongeloofwaardig. In het openbaar vervoer gaat het niet om een vrijblijvende dienstverlening. Een buschauffeur vervoert dagelijks mensenlevens. Daarmee komt een zware verantwoordelijkheid kijken bij het bezit van een vergunning en chauffeurskaart. Wie achter het stuur plaatsneemt, heeft niet alleen de plicht om zijn passagiers veilig naar hun bestemming te brengen, maar ook om rekening te houden met voetgangers, automobilisten, fietsers, motorrijders en andere weggebruikers.
Toch blijven situaties voorkomen waarin verkeersregels en verkeerstekens worden genegeerd, gevaarlijke inhaalmanoeuvres worden uitgevoerd en met hoge snelheid door het verkeer wordt gereden. Dat gedrag kan niet worden afgedaan als een klein incident of als onderdeel van de dagelijkse verkeersdrukte. Roekeloos rijgedrag is een rechtstreeks gevaar voor de samenleving. Daarmee ligt er niet alleen een verantwoordelijkheid bij de chauffeur. Ook de bushouder draagt verantwoordelijkheid. Een vergunning is geen vrijbrief om chauffeurs zonder voldoende toezicht hun gang te laten gaan. Wie een vergunning exploiteert en chauffeurs inzet, behoort erop toe te zien dat de dienstverlening veilig, professioneel en volgens de regels wordt uitgevoerd. TCT stelt nu dat overtredingen, afhankelijk van de aard en ernst, gevolgen kunnen hebben voor de vergunning of chauffeurskaart. Dat is terecht. Sterker nog, als de wet die mogelijkheid biedt, behoort daarvan ook daadwerkelijk gebruik te worden gemaakt. Een vergunning is geen permanent recht dat onder alle omstandigheden behouden blijft. Het is een voorrecht dat gepaard gaat met verplichtingen. Het is bovendien belangrijk dat handhaving niet blijft steken in incidentele acties. De verkeerspolitie controleert dagelijks en treedt op wanneer overtredingen worden vastgesteld.
TCT zegt samen met de politie en andere betrokken instanties de controles binnen het openbaar vervoer te zullen aanscherpen. Daarmee ontstaat eindelijk de mogelijkheid om niet alleen chauffeurs op straat aan te pakken, maar ook structureel te kijken naar de verantwoordelijkheid van vergunninghouders. Juist daar ligt een belangrijk punt. Als dezelfde overtredingen zich steeds opnieuw voordoen, moet niet alleen worden gekeken naar de individuele chauffeur. Ook de bedrijfsvoering, het toezicht en de naleving door de vergunninghouder verdienen aandacht. Anders wordt telkens de chauffeur als zondebok aangewezen, terwijl de bredere verantwoordelijkheid buiten beeld blijft. De aangekondigde maatregelen moeten daarom meer zijn dan een waarschuwing. Er moet consequent worden geregistreerd, gecontroleerd en opgetreden. Overtredingen moeten aantoonbare consequenties hebben. Wie een eenmalige fout maakt, kan anders worden beoordeeld dan iemand die herhaaldelijk verkeersregels overtreedt of bewust gevaarlijke situaties veroorzaakt. Maar voor structureel en ernstig onverantwoord gedrag mag geen ruimte blijven. Ook binnen de branche zelf moet een cultuuromslag plaatsvinden. Chauffeurs en bushouders kunnen niet verwachten dat de overheid uitsluitend verantwoordelijk is voor verkeersveiligheid.
De sector heeft zelf de plicht om collega’s aan te spreken op gevaarlijk gedrag en duidelijk te maken dat snelheid, agressief rijgedrag en het negeren van verkeersregels geen onderdeel zijn van professioneel openbaar vervoer. TCT heeft met deze aankondiging een duidelijke boodschap afgegeven, wie de regels overtreedt, loopt het risico zijn vergunning of chauffeurskaart te verliezen. Nu komt het erop aan die boodschap geloofwaardig te maken. Want verkeersveiligheid wordt niet verbeterd met waarschuwingen op papier. Het wordt verbeterd wanneer overtreders merken dat regels daadwerkelijk worden gehandhaafd en dat onverantwoord gedrag consequenties heeft. Het openbaar vervoer verdient geen bestuurders die denken dat een vergunning hen boven de wet plaatst. Het verdient chauffeurs die begrijpen dat achter iedere passagier een mens zit die erop vertrouwt veilig thuis te komen. En het verdient een toezichthouder die niet alleen streng klinkt, maar ook daadwerkelijk streng handelt. De tijd van waarschuwen zou voorbij moeten zijn. Wie de regels bewust en herhaaldelijk overtreedt, moet de consequenties voelen. Alleen dan krijgt verkeersveiligheid de prioriteit die zij allang had moeten hebben.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
