Wie zijn afval op straat dumpt, een perceel laat verwaarlozen of een autowrak op de berm achterlaat, kan voortaan diep in de buidel moeten tasten. Procureur-generaal Garcia Paragsingh heeft de officiële boetelijst voor milieuovertredingen bekrachtigd. De bedragen kunnen oplopen tot SRD 10.000. Dat klinkt als een duidelijke stap richting een schoner en leefbaarder Suriname. Maar achter deze boetelijst ligt een veel groter probleem, jarenlang is vervuiling op veel plaatsen vrijwel onderdeel geworden van het straatbeeld. Open bermen veranderen in vuilstortplaatsen, percelen worden jarenlang niet onderhouden en afgedankte voertuigen blijven langs de openbare weg staan alsof niemand verantwoordelijk is. Met de nieuwe boetes wordt in ieder geval duidelijk gemaakt dat die vrijblijvendheid voorbij moet zijn. Voor het illegaal dumpen van vuil en afval is een boete vastgesteld tussen SRD 1.000 en SRD 10.000, afhankelijk van de hoeveelheid afval. Ook wie zijn perceel niet onderhoudt, kan tussen SRD 1.000 en SRD 10.000 betalen, waarbij de oppervlakte van het terrein bepalend is. Dat zijn geen symbolische bedragen. Het is een signaal dat milieuvervuiling niet langer uitsluitend als een kleine overtreding moet worden beschouwd. Wie bewust afval dumpt of een terrein laat verloederen, schuift de gevolgen immers af op de rest van de samenleving. Buurtbewoners krijgen te maken met stank en ongedierte, openbare ruimten worden ontsierd en de verantwoordelijkheid voor het opruimen komt uiteindelijk opnieuw bij de gemeenschap en de overheid terecht.
Ook het onderhoud van de straatberm wordt nadrukkelijk aangepakt. Wie de berm langs zijn perceel niet onderhoudt, riskeert een boete van SRD 1.000. Hetzelfde bedrag geldt voor het verbranden van huis en tuinafval. Daarmee wordt een praktijk aangepakt die op veel plaatsen als normaal wordt beschouwd, terwijl afvalverbranding rechtstreeks bijdraagt aan luchtvervuiling en overlast. Daarnaast is een boete van SRD 3.500 vastgesteld voor het plaatsen of achterlaten van autowrakken, onderdelen van gesloopte voertuigen of andere obstakels op een berm. Ook hier gaat het om meer dan een kwestie van lelijkheid. Bermen zijn onderdeel van de openbare ruimte en mogen niet worden gebruikt als privé opslagplaats voor afgedankte voertuigen en materialen. De bekrachtiging van de boetelijst is echter slechts het begin. Een wet of boetebedrag heeft weinig betekenis wanneer overtredingen nauwelijks worden gecontroleerd en regels niet consequent worden gehandhaafd. De geloofwaardigheid van deze aanpak zal daarom vooral worden bepaald door de uitvoering. Als burgers jarenlang straffeloos kunnen vervuilen en pas incidenteel worden aangesproken, blijft het effect beperkt. Juist daar ligt de uitdaging. De overheid heeft nu een instrument in handen om duidelijk grenzen te trekken.
Maar handhaving mag geen tijdelijke campagne worden die na enkele weken uit het publieke zicht verdwijnt. Regels moeten consequent worden toegepast en overtreders moeten weten dat het negeren van hun verantwoordelijkheid daadwerkelijk financiële gevolgen heeft. Tegelijkertijd ligt de verantwoordelijkheid niet uitsluitend bij de overheid. Een schone leefomgeving begint ook bij het gedrag van burgers, bedrijven en perceeleigenaren. Het argument dat anderen ook vuil dumpen of dat een berm toch al vervuild is, kan geen vrijbrief zijn om de situatie verder te verslechteren. De nieuwe boetelijst maakt één ding in ieder geval duidelijk, vervuiling is niet langer iets dat zonder consequenties kan worden afgedaan. Met boetes van maximaal SRD 10.000 wordt een financiële grens getrokken die moet duidelijk maken dat het bewust vervuilen en verwaarlozen van de leefomgeving serieus wordt genomen. De komende periode zal moeten uitwijzen of deze maatregel daadwerkelijk leidt tot schonere straten, beter onderhouden percelen en minder illegale stortplaatsen. De regelgeving ligt er nu. Het begint op straat, waar handhaving zichtbaar en consequent moet worden. Suriname heeft geen gebrek aan regels nodig, maar aan regels die daadwerkelijk worden nageleefd en gehandhaafd. De nieuwe boetelijst kan daarin een belangrijke rol spelen. Alleen wanneer de overheid haar eigen regels serieus uitvoert en burgers hun verantwoordelijkheid nemen, kan de verloedering van de openbare ruimte daadwerkelijk worden teruggedrongen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
