De beëdiging van tien medewerkers van de Surinaamsche Waterleiding Maatschappij (SWM) tot Buitengewoon Agent van Politie (BAVP) wordt gepresenteerd als een versterking van de handhaving en veiligheid. Maar achter de plechtige woorden, uniformen en officiële verklaringen schuilt een ontwikkeling die veel verder gaat dan een ceremonieel moment. Tien medewerkers van een nutsbedrijf krijgen binnen hun toegewezen taakgebied de bevoegdheid om politietaken uit te voeren. Daarmee verschuift hun verantwoordelijkheid ingrijpend. Minister van Justitie en Veiligheid Harish Monorath heeft benadrukt dat de nieuwe BAVP’ers een bijdrage moeten leveren aan de handhaving van de openbare orde en veiligheid. Dat klinkt vanzelfsprekend. Zodra burgers echter met medewerkers worden geconfronteerd die politietaken mogen uitvoeren, ontstaat een andere verhouding. Bevoegdheden die kunnen ingrijpen in het dagelijks leven van burgers mogen nooit worden behandeld als een uitbreiding van een takenpakket zonder zware waarborgen. Juist daarom is de nadruk op objectiviteit, integriteit en professionaliteit van belang.
De minister heeft de tien beëdigde medewerkers opgeroepen hun nieuwe bevoegdheden zorgvuldig en verantwoord te gebruiken, met respect voor de wet, de burger en de opgedragen taak. Dat zijn belangrijke uitgangspunten, maar uiteindelijk moet niet alleen worden vertrouwd op persoonlijke verantwoordelijkheid. Bij extra bevoegdheden hoort ook structurele controle. De BAVP status betekent immers dat de betrokken SWM medewerkers binnen hun aangewezen taakgebied politietaken kunnen uitvoeren. Dat is een wezenlijke stap. Een medewerker die normaal gesproken werkzaam is binnen een waterleidingbedrijf krijgt daarmee een rol die rechtstreeks raakt aan ordehandhaving en veiligheid. De grens tussen de oorspronkelijke functie en de nieuwe bevoegdheid moet daarom glashelder blijven. Die duidelijkheid wordt nog belangrijker door de mededeling dat de nieuwe BAVP’ers, afhankelijk van de behoefte, ook buiten hun reguliere werkgebied kunnen worden ingezet. Zij kunnen volgens de minister onder meer ondersteuning bieden in het binnenland en bij verkeerscontroles. Daarmee wordt de inzetbaarheid van deze groep aanzienlijk breder dan uitsluitend de omgeving waarin zij hun reguliere werkzaamheden verrichten.
Een dergelijke uitbreiding vraagt om meer dan een beëdiging. Er moet duidelijkheid zijn over wanneer deze medewerkers worden ingezet, welke bevoegdheden zij precies hebben, wie toezicht houdt en aan welke procedures zij zich moeten houden. Ook moet voor burgers duidelijk zijn in welke hoedanigheid deze medewerkers optreden. Transparantie is geen luxe wanneer staatsbevoegdheden worden uitgebreid, het is een noodzakelijke voorwaarde voor vertrouwen. De overheid kan niet enerzijds steeds wijzen op het belang van veiligheid en anderzijds voorbijgaan aan de verantwoordelijkheid die gepaard gaat met het toekennen van handhavingsbevoegdheden. Hoe meer personen bevoegdheden krijgen die normaal gesproken met politiewerk worden geassocieerd, hoe belangrijker het wordt dat de grenzen van die bevoegdheden scherp zijn vastgelegd en nageleefd. De beëdiging van de tien SWM medewerkers wordt omschreven als het startpunt van een nieuwe verantwoordelijkheid. Dat is precies het punt waarop de overheid extra alert moet zijn. Een bevoegdheid is geen beloning en evenmin een symbolische toevoeging aan een functie. Het is een verantwoordelijkheid tegenover de samenleving. De woorden van minister Monorath over integriteit en professionaliteit zijn daarom meer dan een oproep voor de beëdigde medewerkers.
Ze vormen ook een opdracht aan de overheid zelf. Wie burgers extra handhavingsbevoegdheden laat uitoefenen, draagt de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat die bevoegdheden zorgvuldig worden begrensd, gecontroleerd en geëvalueerd. De samenleving heeft behoefte aan veiligheid, maar veiligheid mag niet worden vertaald in het onbeperkt uitbreiden van bevoegdheden. Handhaving moet rechtmatig, proportioneel en controleerbaar blijven. Dat geldt voor de politie, maar evenzeer voor BAVP’ers die vanuit een andere beroepsomgeving worden ingezet. Met de beëdiging begint voor deze tien SWM medewerkers dus niet alleen een nieuwe taak, maar vooral een periode waarin hun handelen onder een ander maatschappelijk vergrootglas komt te liggen. Zij krijgen bevoegdheden die rechtstreeks gevolgen kunnen hebben voor burgers. Dat vereist discipline, terughoudendheid en een strikt respect voor de wettelijke grenzen. De beëdiging mag daarom niet het eindpunt van het verhaal zijn. Het echte werk begint nu. Niet de eed, maar de manier waarop de bevoegdheden vervolgens worden gebruikt, zal bepalen welke betekenis deze stap daadwerkelijk krijgt voor de veiligheid en rechtsorde in Suriname.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
