Regering praat graag over cultuur. Over erfgoed, tradities, muziek, dans, taal, eten, ambachten en de verhalen die generaties met elkaar verbinden. Maar praten over cultuur alleen levert geen economische ontwikkeling op. Zolang cultuur voornamelijk wordt behandeld als iets dat gekoesterd, besproken en gesubsidieerd moet worden, blijft Suriname kansen missen. Cultuur moet niet alleen een identiteitsvraagstuk zijn, maar ook een economische pijler worden. Suriname moet geld verdienen met zijn cultuurbeleid. Dat betekent niet dat alles wat cultureel waardevol is een prijskaartje moet krijgen. Het betekent wel dat de overheid eindelijk serieus moet nadenken over hoe de enorme culturele rijkdom van het land kan worden omgezet in inkomsten, werkgelegenheid en toeristische aantrekkingskracht. Minister Dirk Currie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur stelt terecht dat cultuuronderwijs geïntegreerd moet worden in het reguliere onderwijs. Dat is noodzakelijk, want culturele bewustwording begint niet bij een toerist die op Zanderij uit een vliegtuig stapt. Die begint bij het kind dat op school leert wat Suriname uniek maakt.
Jongeren moeten al vanaf de schoolbanken kennismaken met de verschillende culturen, tradities, talen, kunstvormen en historische verhalen van Suriname. Wie zijn eigen cultuur niet kent, zal die ook moeilijk kunnen beschermen, vernieuwen of commercieel ontwikkelen. Cultuuronderwijs is daarom geen luxe vakje dat ergens onderaan het curriculum kan worden weggestopt wanneer er tijd overblijft. Het behoort onderdeel te zijn van de vorming van iedere Surinaamse leerling. Suriname heeft in het verleden vaker mooie woorden gebruikt over cultuur en toerisme, terwijl de daadwerkelijke economische benutting van dat potentieel achterbleef. Er worden conferenties gehouden, beleidsdocumenten geschreven en plannen aangekondigd, maar veel initiatieven stranden in bureaucratie, gebrek aan continuïteit en onvoldoende financiering. Ondertussen blijven culturele makers, kunstenaars, ambachtslieden, muzikanten, dansgroepen en andere creatieve ondernemers vaak afhankelijk van incidentele ondersteuning. Een serieus cultuurbeleid moet ervoor zorgen dat culturele producten en diensten een markt krijgen.
Suriname moet toeristen aantrekken die bereid zijn te betalen voor authentieke Surinaamse ervaringen. Niet alleen voor zon, natuur en een hotelkamer, maar voor verhalen, muziek, keuken, kunst, architectuur, festivals, ambachten, historische plekken en levende tradities. De immateriële cultuur van Suriname is daarbij minstens zo waardevol als de materiële. Een traditionele muziekstijl, een bijzondere kooktraditie, geschiedenis, dans, taal of religieuze en sociale traditie kan voor een bezoeker een unieke ervaring zijn. Maar zolang die culturele rijkdom niet professioneel wordt verpakt, gepromoot en toegankelijk gemaakt, blijft het economische potentieel grotendeels onbenut. Er moet een duidelijke en langtermijn cultuuragenda komen waarin cultuur, onderwijs, toerisme en economie niet langer als afzonderlijke beleidsterreinen worden behandeld. Cultuurbeleid zonder economische visie blijft afhankelijk van staatsgeld. Toerisme zonder culturele verdieping blijft oppervlakkig. Onderwijs zonder kennis van het eigen erfgoed produceert generaties die steeds verder van hun culturele wortels kunnen komen te staan. Goede en blijvende communicatie is daarom essentieel. Niet alleen wanneer een nieuw project wordt gelanceerd of een minister een podium krijgt, maar structureel. Bewustwording vergt tijd, zoals minister Currie terecht aangeeft. Maar tijd mag geen excuus worden voor stilstand. Suriname kan zich geen cultuurbeleid veroorloven dat vooral bestaat uit symboliek.
Het land heeft economische problemen, beperkte staatsmiddelen en een bevolking die behoefte heeft aan nieuwe kansen. Juist daarom moet iedere investering in cultuur uiteindelijk ook bijdragen aan ontwikkeling. De overheid moet de voorwaarden scheppen. Culturele ondernemers moeten ruimte krijgen om te groeien. Scholen moeten jongeren culturele kennis meegeven. Toeristische organisaties moeten Surinaamse cultuur veel agressiever internationaal vermarkten. En bezoekers moeten niet alleen worden uitgenodigd om Suriname te bekijken, maar ook om daadwerkelijk te betalen voor wat het land te bieden heeft. Cultuur is geen kostenpost die eindeloos door de belastingbetaler moet worden gedragen. Goed ontwikkeld en professioneel uitgevoerd cultuurbeleid kan juist inkomsten genereren. Suriname bezit een culturele rijkdom die veel groter is dan de manier waarop die momenteel economisch wordt benut. Het probleem is niet een gebrek aan cultuur. Het probleem is gebrek aan visie, uitvoering en commerciële durf. Het wordt tijd dat Suriname ophoudt cultuur alleen te vieren en begint cultuur te benutten. Niet door de cultuur te verkopen, maar door haar waarde eindelijk serieus te nemen. Wie cultuur serieus neemt, investeert erin. Wie economie serieus neemt, verdient eraan. Suriname heeft beide nodig.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
