Met een handelsomzet die in vijf jaar tijd groeide van ongeveer 13 miljard naar bijna 60 miljard Amerikaanse dollar, hebben India en Rusland hun economische relatie omgevormd tot een strategische handelsas die bestand lijkt tegen sanctiedruk, geopolitieke spanningen en pogingen van westerse landen om Moskou economisch te isoleren, maar achter die snelle groei schuilt een scheef evenwicht dat New Delhi steeds moeilijker kan negeren.
De Indiase minister van Buitenlandse Zaken Subrahmanyam Jaishankar en de Russische eerste vicepremier Denis Manturov bespraken deze week in Moskou handel, defensie, betalingsverkeer, energie, logistiek en technologische samenwerking tijdens de 27e zitting van de intergouvernementele commissie tussen beide landen. Het overleg laat zien dat de samenwerking al lang niet meer uitsluitend draait om militaire aankopen en historische banden, maar steeds meer is uitgegroeid tot een antwoord op een wereld waarin handelsroutes, betaalnetwerken en grondstoffen opnieuw politieke wapens zijn geworden.
India is inmiddels na China een van de grootste afnemers van Russische olie, voor New Delhi is die import een manier om brandstof betaalbaar te houden voor een bevolking van ongeveer 1,4 miljard mensen, maar de afhankelijkheid van goedkope Russische olie heeft ook een prijs. De Verenigde Staten onderzoeken en verscherpen maatregelen tegen landen die de Russische energiesector blijven ondersteunen, waardoor India voortdurend moet laveren tussen energiezekerheid, handelsbelangen en de relatie met Washington.
De cijfers maken duidelijk waarom India nerveus wordt van de handelsbalans. omdat de gezamenlijke handel in het eerste halfjaar steeg van 2026 met acht procent, maar de Russische uitvoer blijft veel groter dan de Indiase verkoop aan Rusland. Energie, kunstmest, metalen en grondstoffen domineren de Russische export, terwijl India vooral geneesmiddelen, landbouwproducten, industriële onderdelen, apparatuur en lichte industrieproducten levert. De handel groeit dus snel, maar het geld stroomt vooral één kant op.
Beide landen zoeken daarom naar manieren om handel buiten de traditionele dollarstructuur af te wikkelen, onder meer via lokale valuta en koppelingen tussen betalingssysteem. Zulke plannen zijn aantrekkelijk voor landen die minder kwetsbaar willen zijn voor sancties, blokkades of politieke druk op internationale banken, maar zij lopen vast zodra bedrijven onvoldoende vertrouwen hebben in wisselkoersen, liquiditeit, juridische bescherming en de mogelijkheid om verdiende valuta daadwerkelijk opnieuw te besteden.
De inzet reikt verder dan olie, want Rusland en India praten over landbouw, kritieke mineralen, ruimtevaart, satellietnavigatie, spoorverbindingen, kernenergie en industriële productie. De Noordelijke Zeeroute langs de Russische kust krijgt daarbij extra aandacht, omdat zij transport tussen Azië en Europa goedkoper en korter zou kunnen maken. India wil volgend jaar een eerste vrachtschip via de Arctische route laten varen, al blijft het traject afhankelijk van ijsomstandigheden, infrastructuur, verzekeringen en de politieke risico’s rond Rusland.
Ook op defensie blijven beide landen nauw verbonden. Rusland heeft India opnieuw de mogelijkheid geboden om samen te werken rond het Su 57 gevechtsvliegtuig en geavanceerde luchtverdediging, maar een definitieve aankoop is niet bevestigd. India onderzoekt tegelijk modernisering van zijn bestaande Su 30 MKI-vloot en wil voorkomen dat een mogelijke technologische voorsprong van Pakistan, met Chinese J 35-jagers, een gat in zijn luchtmachtcapaciteit veroorzaakt. Achter gesloten deuren draait het gesprek daarom niet alleen over wapens, maar over productie, technologieoverdracht en strategische onafhankelijkheid.
De arbeidsmarkt vormt een minder zichtbaar maar belangrijk onderdeel van de nieuwe relatie. Rusland kampt met personeelstekorten door een zeer lage werkloosheid en India zoekt meer buitenlandse kansen voor geschoolde werknemers, mede omdat toelatingsregels in andere grote bestemmingslanden strenger worden. Een eerder gesloten mobiliteitsakkoord kan de weg openen voor meer Indiase arbeidskrachten in Rusland, maar vraagt ook bescherming tegen uitbuiting, zwakke arbeidscontracten en afhankelijkheid van tussenpersonen.
De twee landen mikken op een handelsvolume van 100 miljard dollar in 2030 en hopen dat een vrijhandelsakkoord tussen India en de Euraziatische Economische Unie die groei verder zal versnellen. De onderhandelingen bevinden zich volgens Moskou in een actieve fase, maar een akkoord lost de kern van het probleem niet automatisch op. India zal pas werkelijk profiteren wanneer eigen bedrijven toegang krijgen tot de Russische markt en de oliehandel niet langer vrijwel alleen het handelsbeeld bepaalt.
Voor Suriname ligt in deze ontwikkeling een duidelijke boodschap over de toekomst van olie, goud, kritieke mineralen en nieuwe handelsblokken. Economische partnerschappen leveren pas duurzame waarde op wanneer lokale bedrijven kunnen meedoen, betalingskanalen betrouwbaar zijn, kennis wordt overgedragen en uitvoer niet beperkt blijft tot grondstoffen die elders worden verwerkt tot producten met veel hogere waarde.
De BRICS-top die op 12 en 13 september in New Delhi plaatsvindt, zal deze verschuiving verder zichtbaar maken. Onder het thema veerkracht, innovatie, samenwerking en duurzaamheid willen de lidstaten spreken over mondiale hervormingen, digitale infrastructuur, kunstmatige intelligentie, handel en groene financiering. De vraag is niet langer of nieuwe machtsblokken ontstaan, maar of zij een eerlijker handelssysteem bouwen of slechts nieuwe afhankelijkheden creëren onder een andere vlag.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
