Suriname staat aan de vooravond van een nieuw schooljaar en begint opnieuw met een probleem dat allang geen verrassing meer is, een schrijnend tekort aan leerkrachten. Minstens 214 onderwijsgevenden ontbreken in verschillende onderwijsniveaus. Minister Dirk Currie presenteerde in De Nationale Assemblee maatregelen om de gaten te dichten. Afgestudeerden van pedagogische instituten en het Instituut voor de Opleiding van Leraren moeten actief worden benaderd. Gepensioneerde leerkrachten kunnen opnieuw voor de klas worden gezet. Personeel kan worden omgeschoold of verplaatst. Waar bevoegde vakleerkrachten ontbreken, moet digitaal onderwijs uitkomst bieden. In het basisonderwijs ontbreken 54 leerkrachten in de onderbouw en 45 in de bovenbouw. Het speciaal onderwijs mist 31 krachten. Binnen het algemeen vormend onderwijs staan nog eens 84 plaatsen open. Vooral voor wiskunde, Spaans, scheikunde, natuurkunde en aardrijkskunde zijn de tekorten nijpend. Het meest opvallende is dat opnieuw wordt gezocht naar manieren om een tekort te managen, in plaats van het bij de wortel aan te pakken.
Gepensioneerden terughalen kan tijdelijk verlichting brengen, maar het is geen personeelsbeleid voor de toekomst. Een onderwijsstelsel dat afhankelijk wordt van mensen die al met pensioen zijn, laat vooral zien dat de instroom onvoldoende is en de uitstroom onvoldoende wordt tegengegaan. Ook digitaal onderwijs dreigt een antwoord te worden op een probleem dat veel minder technologisch is dan wordt voorgesteld. Een scherm kan een les aanbieden, maar vervangt niet automatisch de pedagogische begeleiding, interactie en controle van een bevoegde docent. Digitale lessen kunnen nuttig zijn als aanvulling, maar mogen geen excuus worden om structurele tekorten als een nieuw onderwijsmodel te presenteren. De uitspraak van Currie dat afgestudeerden voortaan niet moeten wachten op een vacature, maar direct een baan aangeboden krijgen, is logisch. Maar het is schrijnend dat dit als nieuwe aanpak moet worden gepresenteerd. Het onderwijs blijkt onvoldoende aantrekkelijk om mensen vast te houden. Daar ligt de kern van de crisis. Een school kan geen kwaliteit garanderen wanneer personeel ontbreekt, vakken door noodoplossingen worden ingevuld en de planning achter de feiten aanloopt.
Leerlingen betalen uiteindelijk de rekening. Zij krijgen minder lesuren, grotere klassen, wisselende docenten of digitale alternatieven. Achterstanden die vandaag ontstaan, verdwijnen niet automatisch aan het einde van het schooljaar. Het ministerie wil personeel gerichter inzetten. Leerkrachten van LBO scholen met weinig leerlingen kunnen worden omgeschoold voor AVO. Leerkrachten met een MO A- of MO B-diploma die nu op lagere scholen werken, kunnen worden gemuteerd naar plekken waar hun bevoegdheid beter aansluit. Dat kan verstandig zijn. Maar opnieuw gaat het om schuiven met beschikbare mensen. Door stoelen te verplaatsen bij een tekort, los je het ruimtegebrek niet op. Daarom moet het tekort van 214 leerkrachten niet worden behandeld als een tijdelijke hindernis die voor de eerste schooldag moet worden weggewerkt. Het is een symptoom van een onderwijsbeleid dat te lang reactief is geweest. Jaar na jaar worden vacatures gevuld wanneer de nood al hoog is, worden gepensioneerden teruggeroepen wanneer de gaten te groot worden en wordt gezocht naar tijdelijke oplossingen wanneer leerlingen al achterstanden oplopen. Een serieus onderwijsbeleid begint niet enkele weken voor de start van een schooljaar.
Het begint jaren eerder met prognoses, opleiding, arbeidsvoorwaarden, loopbaanperspectief, professionele ondersteuning en vooral een strategie om leerkrachten in het systeem te houden. Wie alleen nieuwe mensen probeert binnen te halen, terwijl anderen via de achterdeur vertrekken, blijft dweilen met de kraan open. Het gaat om het onderwijs dat Suriname zijn kinderen wil bieden. Een systeem dat telkens moet improviseren, kan moeilijk geloofwaardig spreken over kwaliteitsverbetering. De aangekondigde maatregelen kunnen de ergste gaten tijdelijk dichten. Maar zolang het ministerie vooral blijft repareren wat ieder jaar opnieuw kapotgaat, blijft het onderwijs gevangen in dezelfde cyclus. Suriname heeft geen tekort aan noodoplossingen. Suriname heeft dringend behoefte aan langetermijnbeleid waarin de leerkracht niet wordt gezien als een ontbrekend nummer op een formatieplan, maar als de ruggengraat van het onderwijs. Zolang 214 lege plekken als een jaarlijks terugkerend probleem worden behandeld, blijft de echte rekening bij de leerlingen liggen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
