Nadat dagen van intensieve onderhandelingen tussen Washington en Ottawa op het laatste moment waren vastgelopen door onenigheid over de voorwaarden van een handelsakkoord, hebben de Verenigde Staten nieuwe invoerheffingen van 50 procent ingevoerd op ongeveer 20 miljard dollar aan Canadese producten, waarmee een van de nauwste economische relaties ter wereld opnieuw onder zware politieke en commerciële druk komt te staan.
De Canadese premier Mark Carney heeft daarop de gesprekken met de Verenigde Staten opgeschort en aangekondigd dat zijn regering met gelijke maatregelen zal reageren, omdat de Amerikaanse onderhandelingspositie volgens Ottawa op het laatste moment zodanig veranderde dat een eventueel akkoord niet alleen economisch ongunstig zou zijn, maar ook onvoldoende betrouwbaar om als basis voor toekomstige samenwerking te dienen.
De nieuwe heffingen gelden voor goederen die geen voorkeursbehandeling krijgen onder het handelsverdrag tussen de Verenigde Staten, Canada en Mexico. Het gaat om ongeveer 5 procent van de totale Canadese uitvoer naar de Amerikaanse markt, waardoor de maatregel op zichzelf geen volledige economische aardverschuiving veroorzaakt, maar wel een zwaar politiek signaal afgeeft aan een handelspartner die voor een groot deel van zijn export afhankelijk blijft van de Verenigde Staten.
Producten zoals wijn, meubels, zuivel, cement, kleding, visuitrusting en zelfs houten hockeysticks kunnen door de tarieven duurder worden of hun toegang tot de Amerikaanse markt verliezen. Voor kleine exporteurs kan een heffing van 50 procent echter voldoende zijn om een contract onrendabel te maken, productie terug te schroeven en banen te laten verdwijnen, ook wanneer het totale bedrag op nationaal niveau beperkt lijkt.
De onderhandelingen waren juist bedoeld om de bestaande spanningen rond staal, aluminium, auto’s en houtproducten te verminderen. Beide landen leken eerder dicht bij een overeenkomst die enkele zware handelsbelemmeringen zou kunnen verlichten, maar de verschillen over verdere concessies bleken te groot. Canada wilde vooral verlichting voor sectoren die de afgelopen achttien maanden al hard zijn geraakt, terwijl Washington vasthield aan voorwaarden die Ottawa niet wilde accepteren.
De Amerikaanse regering stelt dat Canada een eerder bereikte basisafspraak niet wilde afronden en extra eisen op tafel legde. Canada stelt daartegenover dat de Verenigde Staten pas in de laatste fase met voorwaarden kwamen die onredelijk waren en de economische waarde van een deal ondermijnden. Die tegenstelling maakt duidelijk dat het conflict niet alleen draait om tarieven, maar ook om vertrouwen, politieke druk en de vraag wie uiteindelijk de voorwaarden van de handel bepaalt.
De gevolgen kunnen verder reiken dan de producten die direct worden geraakt. De strijd bemoeilijkt ook de voorbereiding op een toekomstige herziening van het handelsverdrag tussen de Verenigde Staten, Canada en Mexico, dat jarenlang gold als een fundament onder de Noord Amerikaanse economie. Bedrijven die investeren in auto’s, grondstoffen, landbouw, logistiek en productie hebben voorspelbare regels nodig, maar krijgen opnieuw te maken met plotselinge beleidswijzigingen en het risico dat politieke spanningen de grenshandel verstoren.
Canada heeft eerder duidelijk gemaakt dat het bereid is Amerikaanse producten met vergelijkbare heffingen te treffen, maar wederzijdse tarieven lossen geen structureel probleem op. Zij verhogen kosten voor bedrijven, verplaatsen handelsstromen en raken uiteindelijk consumenten die meer betalen voor goederen die voorheen zonder grote obstakels over de grens gingen. Een handelsoorlog tussen twee nauw verweven economieën kent daardoor zelden een echte winnaar.
Ook voor Suriname en de rest van het Caribisch gebied onderstreept dit conflict hoe riskant het is om export, investeringen en toegang tot belangrijke markten op één dominante handelspartner te bouwen. Landen die hun productie, logistiek en handelsrelaties tijdig spreiden over meerdere regio’s, beschikken over meer ruimte om economische schokken op te vangen wanneer grote mogendheden hun markttoegang als politiek drukmiddel inzetten.
De heffingen op Canadese goederen laten zien dat zelfs bondgenoten met diep verweven economieën niet beschermd zijn tegen abrupt handelsbeleid, waardoor ondernemers en regeringen steeds vaker moeten rekenen met een wereld waarin toegang tot markten geen vanzelfsprekend recht is, maar een strategisch onderhandelingsmiddel.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
