Met vruchtbare grond, overvloedig zoetwater, groeiende infrastructuur en een strategische ligging tussen de Caribische markt en het noorden van Brazilië probeert Guyana zijn landbouwsector om te vormen tot een regionale productiemotor die niet alleen voedsel verbouwt, maar ook verwerkt, opslaat, verpakt en distribueert voor een regio die nog steeds te afhankelijk is van dure import uit verre landen.
De ambitie gaat veel verder dan rijst, groenten of vis exporteren. Investeerders worden aangetrokken voor mais en soja, veeteelt, aquacultuur, grootschalige landbouw, voedselverwerking, koelopslag, transport, verpakking en producten met een hogere toegevoegde waarde. Guyana wil daarmee voorkomen dat grondstoffen het land verlaten zonder dat de grootste winsten, banen en technische kennis lokaal achterblijven.
Een land dat alleen rauwe producten uitvoert, blijft kwetsbaar voor prijsschommelingen en verdient minder dan het land dat verwerkt, verpakt, bewaart en verkoopt. Een kilo verse cassave, vis of fruit levert beperkt op, maar dezelfde grondstof kan als diepvriesproduct, meel, saus, diervoeder of kant en klaar voedingsmiddel veel meer waarde opleveren binnen de eigen economie.
Guyana presenteert zich daarom steeds nadrukkelijker als productieplatform voor de Caribische Gemeenschap. Caribische bedrijven kunnen deelnemen via gezamenlijke ondernemingen, contractlandbouw, verwerkingsbedrijven, distributienetwerken en technologische samenwerking. De bedoeling is dat kapitaal, kennis en afzetmarkten uit de regio worden verbonden met Guyanese landbouwgrond, waterbronnen en toegang tot de Zuid Amerikaanse markt.
De regionale betrokkenheid blijft echter nog beperkt. Investeringen uit CARICOM landen vertegenwoordigen momenteel ongeveer 5 procent van de geregistreerde investeringsactiviteit in Guyana. Suriname en Trinidad en Tobago behoren tot de landen met zichtbare deelname, terwijl ook Barbados en andere Caribische markten in diensten en zakelijke activiteiten actief zijn.
Dat percentage laat zien dat er nog veel ruimte ligt voor regionale ondernemers, maar ook dat de economische integratie nog niet diep genoeg gaat. Caribische landen spreken al jaren over voedselzekerheid en minder afhankelijkheid van import, maar voedselsoevereiniteit ontstaat niet door verklaringen, conferenties of losse handelsmissies. Zij ontstaat wanneer boeren, verwerkers, banken, transportbedrijven, havens, supermarkten en overheden samen een werkende productieketen bouwen.
De uitdaging voor Guyana ligt in de uitvoering. Meer productie zonder voldoende irrigatie, betrouwbare energie, opslag, kwaliteitscontrole, financiering, arbeidskrachten en transportverbindingen kan leiden tot verspilling in plaats van voedselzekerheid. Landbouw groeit pas uit tot een economische pijler wanneer verse producten ook op tijd, betaalbaar en volgens internationale normen bij de consument terechtkomen.
Ook de regio moet voorkomen dat een streven naar voedselzekerheid verandert in een nieuwe afhankelijkheid van één land. Guyana kan een belangrijke motor worden, maar het Caribisch gebied heeft juist baat bij een netwerk waarin verschillende landen zich specialiseren, elkaar aanvullen en gezamenlijk profiteren van productie, verwerking en handel. Een regionale markt die slechts koopt van Guyana blijft kwetsbaar, maar een regionale keten waarin meerdere landen produceren en verwerken wordt sterker.
Suriname kan in deze ontwikkeling meer doen dan alleen deelnemen als investeerder of afnemer, omdat het land zelf beschikt over landbouwgrond, water, ondernemers en kennis die kunnen worden verbonden aan Guyanese productie en Caribische afzetmarkten. Gezamenlijke koelketens, verwerkingsbedrijven, logistieke verbindingen en afspraken over voedselstandaarden kunnen ervoor zorgen dat beide landen waarde toevoegen in plaats van elkaar uitsluitend als concurrent te zien.
De vraag is daarom niet of Guyana de landbouw kan uitbreiden, maar of de regio bereid is om de voedselketen eindelijk als een gezamenlijke economische strategie te behandelen. Wie slechts grondstoffen produceert, blijft afhankelijk van anderen, maar wie de volledige keten beheerst van land tot schap, bouwt aan werkgelegenheid, prijsstabiliteit en echte voedselzekerheid.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
