De onderschepping van drie SK-vissersboten door een gemengd team van de Kustwacht en de Marine van het Nationaal Leger legt opnieuw een hardnekkig probleem bloot binnen de controle op de Surinaamse wateren. Twee boten zouden met vervalste visvergunningen hebben gevist, terwijl op een derde vaartuig slechts een kopie van een vergunning werd aangetroffen. De autoriteiten hebben daarop de schepen in beslag genomen en twaalf bemanningsleden aangehouden. De betrokken boten, NALINI, WAASHTI en DEVI, werden tijdens controlewerkzaamheden voor de Surinaamse kust onderschept. Er zijn boten onderschept, vis en netten in beslag genomen en verdachten overgedragen aan de politie. Maar achter deze actie schuilt een veel ongemakkelijker werkelijkheid, hoe konden vaartuigen met vermoedelijk vervalste documenten überhaupt actief zijn in Surinaamse wateren? Als twee vissersboten daadwerkelijk over vervalste vergunningen beschikten, is dat geen eenvoudige administratieve overtreding. Het raakt rechtstreeks aan de geloofwaardigheid van het visserijbeheer en de controlemechanismen van de overheid. Een vergunning hoort juist het instrument te zijn waarmee de staat bepaalt wie mag vissen, waar dat mag gebeuren en onder welke voorwaarden. Wanneer vervalste documenten voldoende zijn om op zee te opereren, zegt dat iets over de zwakte van het systeem.
Daarmee wordt deze zaak groter dan de twaalf aangehouden bemanningsleden. De autoriteiten melden dat alle opvarenden van Guyanese afkomst zijn en vermoedelijk niet over een geldige verblijfsstatus in Suriname beschikken. Dat maakt de zaak juridisch en bestuurlijk nog complexer. Het gaat niet alleen om mogelijke overtredingen van de Zeevisserijwet, maar ook om toezicht op personen die economisch actief zijn binnen Suriname zonder de vereiste verblijfsstatus. De staat kan moeilijk volhouden dat dergelijke situaties volledig onverwacht zijn. Vissersboten verdwijnen niet zomaar in het niets. Ze varen, landen aan, nemen brandstof in, verkopen of lossen hun vangst en bewegen zich binnen een sector die al jarenlang gevoelig is voor illegale en ongecontroleerde activiteiten. Juist daarom is het onvoldoende om pas in actie te komen wanneer een controleploeg een verdachte vergunning aantreft. De inbeslagname van vis en visnetten is terecht wanneer sprake is van overtredingen, maar het echte doel van handhaving moet verder reiken. Het moet voorkomen dat illegale activiteiten zich kunnen ontwikkelen en pas worden aangepakt nadat de schade is aangericht. Effectieve controle betekent niet alleen boten onderscheppen, maar ook vergunningen vooraf controleren, documenten digitaal verifiëren, bewegingen op zee monitoren en consequent optreden tegen degenen die valse documenten produceren of faciliteren.
Ook de aanwezigheid van een vergunningkopie op de DEVI verdient nauwkeurig onderzoek. De autoriteiten zullen moeten vaststellen of sprake was van een onschuldige administratieve tekortkoming of een poging om zonder geldige toestemming te vissen. Transparantie over de uitkomst van dat onderzoek is essentieel om te voorkomen dat de zaak eindigt met enkele arrestaties en vervolgens stilletjes uit beeld verdwijnt. De overdracht aan de Recherche van Regio West en de plaatsing van de boten onder politiebewaking zijn noodzakelijke stappen. Maar handhaving krijgt pas betekenis wanneer zij wordt gevolgd door een degelijk onderzoek en duidelijke vervolging waar overtredingen bewezen worden. Deze onderschepping moet daarom niet worden gevierd als een incident dat is opgelost. Het moet worden aangegrepen als een waarschuwing. Als vervalste vergunningen daadwerkelijk toegang kunnen verschaffen tot Surinaamse visgronden, dan is er meer aan de hand dan twaalf mensen op drie boten. Dan kraakt een controlesysteem dat bedoeld is om de natuurlijke rijkdommen van Suriname te beschermen. De zee is geen vrijplaats voor wie regels wil omzeilen. Maar zolang controle vooral zichtbaar wordt na de overtreding, blijft de vraag hoeveel boten, vangsten en vervalste documenten eerder door de mazen van het net zijn geglipt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
