De aanhouding van veertien Chinese mannen in het Sarakreekgebied, waarbij een grote hoeveelheid wapens en munitie werd aangetroffen, wordt door de regering gepresenteerd als een bewijs van daadkracht. Volgens minister Monorath is de operatie een duidelijk signaal dat ook in het binnenland de rechtsstaat geldt en dat de regering geen grappen maakt met de veiligheid van Suriname. Die boodschap klinkt krachtig, maar legt tegelijkertijd een pijnlijke werkelijkheid bloot. Als een groep buitenlanders zich gewapend door het binnenland kan verplaatsen, ogenschijnlijk patrouilles kan uitvoeren en pas na meldingen wordt onderschept, dan rijst de vraag hoe effectief het toezicht in deze gebieden werkelijk is. Het feit dat de minister zelf wijst op logistieke uitdagingen en moeilijk bereikbare gebieden, onderstreept juist dat de controle in grote delen van het binnenland nog altijd tekortschiet. De regering benadrukt dat burgers zich overal veilig moeten voelen en dat de rule of law in heel Suriname moet gelden.
Dat is een uitgangspunt waar niemand het mee oneens zal zijn. Maar woorden alleen herstellen geen vertrouwen. De aanwezigheid van een zwaarbewapende groep buitenlanders in een goudgebied roept fundamentele vragen op over de mate waarin de overheid daadwerkelijk zicht heeft op wat zich afspeelt in de goudsector en in afgelegen concessiegebieden. Nog zorgwekkender is dat de autoriteiten op dit moment niet kunnen aangeven wat de groep precies deed, onder wiens verantwoordelijkheid zij opereerde of de aangetroffen wapens legaal waren. Zelfs de communicatie ter plaatse verliep moeizaam vanwege de taalbarrière. Dat betekent dat de regering wel spreekt over een krachtig optreden, maar voorlopig nog geen antwoorden heeft op de meest essentiële vragen. Dat de operatie uiteindelijk snel werd opgestart na binnengekomen informatie verdient erkenning.
De samenwerking tussen politie, Nationaal Leger en andere veiligheidsdiensten toont aan dat de staat in staat is op te treden wanneer er concrete meldingen zijn. Toch blijft het een reactieve aanpak. Veiligheidsbeleid wordt pas zichtbaar wanneer de situatie al uit de hand dreigt te lopen. De regering presenteert deze actie als een succes, maar een werkelijk succes zou zijn geweest als een dergelijke gewapende aanwezigheid überhaupt niet mogelijk was geweest. Zolang onduidelijk blijft hoe deze groep zich kon organiseren, bewapenen en opereren in het Surinaamse binnenland, is er weinig reden voor zelfgenoegzaamheid. Het lopende onderzoek zal moeten uitwijzen of de mannen daadwerkelijk beveiligingswerkzaamheden uitvoerden, wie daarvoor verantwoordelijk was en of de wapens legaal in bezit waren. Mocht blijken dat wetten zijn overtreden, dan is strafrechtelijke vervolging vanzelfsprekend. Maar de verantwoordelijkheid mag zich niet beperken tot de verdachten alleen. Ook de overheid zal zich moeten afvragen hoe het zover heeft kunnen komen. Een rechtsstaat bewijst zich immers niet met krachtige uitspraken achteraf, maar met effectief toezicht vooraf. De aanhouding van veertien gewapende buitenlanders is daarom minder een overwinning dan een waarschuwing dat de controle op het binnenland en de goudsector nog altijd ernstige tekortkomingen kent.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
