Met zijn afscheid als voorzitter van de Caribische Gemeenschap heeft premier Terrance Drew van Saint Kitts en Nevis een krachtige oproep gedaan om CARICOM niet te laten verworden tot een diplomatiek ritueel van vergaderingen, verklaringen en beleefde regionale taal, maar om de integratiebeweging te moderniseren tot een bestuurlijk instrument dat veiliger samenlevingen, sterkere economieën en een concretere toekomst voor jonge generaties kan leveren. Tijdens de opening van de 51ste reguliere vergadering van de Conferentie van Staatshoofden en Regeringsleiders in Saint Lucia droeg Drew het voorzitterschap over aan premier Philip J. Pierre, terwijl de Gemeenschap haar 53ste verjaardag markeerde onder het thema Van veerkracht naar vernieuwing in een veranderende wereld. Zijn boodschap in de Jefferson Ballroom van Sandals Grande St Lucia was duidelijk, omdat CARICOM volgens hem moet verbeteren, sneller moet uitvoeren en bestuurlijk moet vernieuwen, zonder het historische belang van regionale eenheid voor de Caribische bevolking uit het oog te verliezen.
De vertrekkende voorzitter plaatste zijn oproep in een periode waarin kleine staten steeds harder worden geconfronteerd met mondiale onzekerheid, handelsdruk, klimaatrisico’s, voedselkwetsbaarheid, geopolitieke verschuivingen en de voortdurende strijd om gehoord te worden binnen internationale besluitvorming die vaak wordt gedomineerd door grote economieën. Drew prees zijn collega regeringsleiders voor hun inzet voor eenheid, democratie, goed bestuur en rechtsstaat, omdat deze waarden volgens hem niet alleen interne principes zijn, maar ook het fundament vormen waarmee de regio in een onrustige wereld geloofwaardig kan blijven optreden. Daarbij benadrukte hij dat CARICOM in moeilijke omstandigheden heeft gekozen voor betrokkenheid in plaats van afzondering, waarmee de regio haar plaats bleef opeisen in een eerlijk en op regels gebaseerd internationaal handelssysteem.
Die keuze voor betrokkenheid kreeg volgens Drew vorm in het versterken van banden met traditionele partners, maar ook in het zoeken naar nieuwe samenwerkingen met andere regio’s, waaronder een verdiepte relatie met de Afrikaanse Unie. Deze verbreding van partnerschappen laat zien dat CARICOM steeds sterker beseft dat de regio niet alleen afhankelijk kan blijven van oude diplomatieke routes, maar haar economische, culturele en strategische relaties moet uitbreiden in een wereld waarin machtscentra verschuiven. Tegelijk waarschuwde Drew impliciet dat elke samenwerking het belang van alle betrokkenen moet dienen, omdat partnerschap zonder wederkerigheid kleine staten opnieuw in een positie van afhankelijkheid kan drukken.
Binnen de Gemeenschap wees Drew op de verdere versterking van de CARICOM Single Market and Economy, verbeterde handelscoördinatie, arbeidsmobiliteit en de fundamenten voor toekomstige economische groei. Die punten raken de kern van een oud probleem, omdat CARICOM al decennialang spreekt over regionale marktintegratie, maar burgers en bedrijven nog te vaak botsen op trage uitvoering, nationale barrières, beperkte transportverbindingen en regelgeving die niet altijd aansluit op de beloften van vrijer verkeer. De oproep van Drew tot betere implementatie is daarom misschien wel het belangrijkste deel van zijn boodschap, omdat regionale integratie pas betekenis krijgt wanneer besluiten niet blijven hangen in vergaderverslagen, maar merkbaar worden in handel, werk, reizen, studie, ondernemerschap en bescherming van burgers.
Zijn waardering voor secretaris generaal Carla Barnett en het team van het CARICOM secretariaat gaf de toespraak ook een institutionele lading, omdat Drew benadrukte hoe belangrijk een professioneel, onpartijdig en uitvoeringsgericht secretariaat is voor de werking van de Gemeenschap. Hij stelde dat Barnett en haar team telkens hebben gereageerd wanneer ondersteuning nodig was en dat zij met deskundigheid, integriteit en toewijding hebben bijgedragen aan de uitvoering van de besluiten van de regeringsleiders. Deze erkenning is belangrijk, omdat regionale instellingen alleen gezag kunnen opbouwen wanneer zij niet worden gezien als bureaucratische tussenlagen, maar als technische en diplomatieke motoren die besluiten bewaken, continuïteit bieden en lidstaten aanspreken op gezamenlijke afspraken.
De Surinaamse overheid moet in deze fase van regionale heroriëntatie bepalen welke plaats het binnen CARICOM wil innemen, omdat passieve aanwezigheid op toppen onvoldoende is in een periode waarin Guyana snel groeit, klimaatfinanciering harder wordt bevochten, voedselzekerheid opnieuw strategisch wordt en regionale arbeidsmobiliteit nieuwe kansen kan openen voor burgers en bedrijven. Een regering met olie en gasvooruitzichten, grote bossen, landbouwpotentieel, water, biodiversiteit en een brugfunctie tussen het Caribisch gebied en Zuid Amerika kan binnen CARICOM meer betekenen dan het bijwonen van vergaderingen, mits Paramaribo zijn regionale agenda beter koppelt aan handel, onderwijs, veiligheid, energie, diplomatie en concrete economische projecten. De waarde van integratie ligt voor Suriname niet in symbolische deelname, maar in het vermogen om regionale samenwerking om te zetten in markten, kennis, financiering, transportverbindingen en bescherming van nationale belangen binnen een groter blok.
De overdracht van het voorzitterschap aan Philip J. Pierre markeert daarmee niet alleen een formele wissel aan de top van CARICOM, maar ook een moment waarop de regio opnieuw moet bewijzen dat zij van veerkracht naar echte vernieuwing kan bewegen. Drew liet bij zijn afscheid doorschemeren dat de toekomst van de Gemeenschap afhangt van modern bestuur, betere uitvoering en een integratiebeweging die zichtbaar wordt in het dagelijks leven van mensen. De harde vraag voor CARICOM blijft of de leiders de moed hebben om de kloof tussen regionale belofte en nationale uitvoering te verkleinen, omdat toekomstige generaties niet zullen oordelen op toespraken over eenheid, maar op de vraag of die eenheid hun leven werkelijk veiliger, vrijer en welvarender heeft gemaakt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
