De slotverklaring van Asis Gajadien tijdens de begrotingsbehandeling voor 2026 heeft de politieke spanning rond het financieel beleid van de regering verder aangescherpt, omdat de VHP fractie na beoordeling van de stukken, de beantwoording door de regering en de gevoerde beraadslagingen tot de conclusie komt dat de voorliggende begroting geen overtuigende basis biedt voor verantwoord bestuur, duurzame groei en herstel van vertrouwen bij burgers en ondernemers. Volgens Gajadien is het probleem niet dat de oppositie ontwikkeling wil blokkeren, maar dat een begroting met een administratief tekort van 12,8 miljard Surinaamse dollar, omgerekend ongeveer 343 miljoen Amerikaanse dollar, en een feitelijk tekort van 19,5 miljard Surinaamse dollar, omgerekend ruim 520 miljoen Amerikaanse dollar, het land opzadelt met onzekerheid over de vraag welke programma’s werkelijk kunnen worden uitgevoerd en welke beloften uiteindelijk alleen op papier blijven bestaan.
Vanuit dat perspectief plaatste Gajadien de discussie nadrukkelijk niet in het smalle kader van partijpolitiek, maar in het bredere belang van gezinnen, ondernemers, jongeren en kwetsbare groepen die dagelijks merken dat een begroting pas waarde krijgt wanneer zij koopkracht, werkgelegenheid, zekerheid en economische richting oplevert. Wanneer inkomsten tegenvallen en er geen meevallers aan de inkomende zijde ontstaan, dreigt volgens de fractie een situatie waarin ongeveer 13 miljard Surinaamse dollar aan programma’s en activiteiten niet kan worden uitgevoerd, wat neerkomt op bijna 17 procent minder dan wat op de begroting is opgevoerd. Daarmee ontstaat volgens de VHP fractie een kloof tussen politieke verwachting en bestuurlijke werkelijkheid, juist op een moment waarop de samenleving behoefte heeft aan duidelijkheid, discipline en geloofwaardige keuzes.
Gajadien verwees ook naar de woorden van de president over samen doen, waarbij volgens hem wederzijdse waardigheid, transparantie en eerlijke dialoog minimale voorwaarden moeten zijn voor verantwoord landsbestuur. De fractie stelt echter dat zij tijdens de behandeling constructieve voorstellen heeft gedaan voor meer begrotingsdiscipline, betere schuldbeheersing, grotere transparantie, versterking van de uitvoeringscapaciteit van de overheid en een heldere langetermijnvisie voor toekomstige olie inkomsten, maar dat de regering op de belangrijkste onderdelen ervoor heeft gekozen die voorstellen niet over te nemen. Daarmee wordt volgens de fractie een kans gemist om de begroting niet alleen cijfermatig sluitender, maar ook institutioneel sterker en maatschappelijk betrouwbaarder te maken.
De kritiek richt zich daarnaast op de manier waarop de begroting tot stand is gekomen, omdat de late indiening van omvangrijke amendementen volgens Gajadien de parlementaire behandeling onnodig heeft bemoeilijkt en vragen oproept over de kwaliteit van de beleidsvoorbereiding. Extra zorgelijk noemt de fractie het uitblijven van duidelijkheid over de taakstelling van het departement milieu, waardoor zelfs rond bestuurlijke verantwoordelijkheid onduidelijkheid blijft bestaan. Een regering die al meer dan elf maanden verantwoordelijkheid draagt, mag volgens de redenering van de fractie niet blijven opereren met open eindjes op terreinen waar beleid, uitvoering en controle juist strak georganiseerd moeten zijn.
Een begroting is in de kern geen technische boekhouding, maar een politiek contract met de samenleving waarin de regering laat zien welke richting zij kiest, welke middelen beschikbaar zijn, welke prioriteiten werkelijk worden gedragen en welke offers eerlijk worden verdeeld. Wanneer zo’n begroting meer verwachtingen schept dan zij kan waarmaken, ontstaat niet alleen een financieel probleem, maar ook een vertrouwensprobleem. Dat is volgens Gajadien precies de reden waarom zijn fractie het vertrouwen in deze begroting niet kan uitspreken, omdat zij onvoldoende waarborgen ziet voor economische groei, sociale bescherming, investeringszekerheid en verantwoord beheer van toekomstige inkomsten.
Suriname staat aan de vooravond van een periode waarin financiële discipline belangrijker wordt dan politieke verleiding, omdat toekomstige olie inkomsten alleen waarde zullen hebben wanneer het land vóór die tijd beschikt over sterke instituties, transparante regels, uitvoerbare begrotingen en een overheid die niet telkens meer belooft dan zij kan dragen. Een samenleving die jarenlang heeft betaald voor zwakke planning, uitgestelde hervormingen en begrotingsgaten, verdient geen optimistische tabellen zonder harde onderbouwing, maar een bestuur dat eerlijk zegt wat kan, wat niet kan en welke keuzes nodig zijn om toekomstige generaties niet opnieuw te belasten met schulden, gemiste kansen en bestuurlijke improvisatie.
Daarom kondigde Gajadien namens zijn fractie aan tegen de begroting te zullen stemmen, niet omdat ontwikkeling wordt afgewezen, maar omdat de voorliggende begroting volgens de VHP fractie onvoldoende realistisch, uitvoerbaar en transparant is. De fractie zegt bereid te blijven meewerken aan beleid dat financieel verantwoord is, economische groei stimuleert, sociale rechtvaardigheid bevordert en het land voorbereidt op een toekomst waarin nationale rijkdom niet verdampt in papieren plannen, maar zichtbaar wordt in sterker bestuur, betere kansen en een samenleving die eindelijk merkt dat begrotingsbeleid ook haar dagelijks leven raakt.
