Met stijgende druk op voedselzekerheid, klimaatbestendigheid en plattelandsinkomens op de achtergrond probeert Latijns Amerika en het Caribisch gebied een sector die vaak gewoon als landbouwproductie wordt gezien, om te vormen tot een meetbaar en strategisch ontwikkelingsdossier. De gezamenlijke agenda voor duurzame melkveehouderij, geleid door IICA, CAF, FEPALE, Chile’s Dairy Consortium en de Global Dairy Platform, laat zien dat de regio niet langer tevreden wil zijn met losse verbeterprojecten per land. Achter deze beweging schuilt een bredere poging om melkproductie, milieuverantwoordelijkheid, sociale omstandigheden en economische levensvatbaarheid in één gemeenschappelijke taal te brengen.
De keuze om in Costa Rica, de Dominicaanse Republiek en Uruguay te beginnen, is veelzeggend omdat deze drie landen verschillende productierealiteiten vertegenwoordigen en daardoor kunnen laten zien of een regionaal raamwerk werkelijk kan werken buiten vergaderzalen. Producenten, technische specialisten en publieke en private instellingen werken daar aan nationale routekaarten die moeten vertrekken vanuit lokale omstandigheden, maar tegelijk moeten aansluiten op vergelijkbare internationale criteria. Daarmee ontstaat een systeem waarin landen niet alleen kunnen zeggen dat zij duurzamer produceren, maar ook kunnen aantonen hoe die verbetering wordt gemeten, gevolgd en bijgestuurd.
De methodologische kern ligt bij het Dairy Sustainability Framework, een wereldwijd gebruikt platform dat de economische, sociale en ecologische dimensies van melkveehouderij samenbrengt. Dat is belangrijk omdat duurzaamheid in de landbouw vaak blijft hangen in algemene beloften over groenere productie, zonder dat boeren, verwerkers, beleidsmakers en financiers dezelfde indicatoren gebruiken. Met een gedeeld kader wordt het mogelijk om vooruitgang tussen landen beter te vergelijken, knelpunten scherper zichtbaar te maken en investeringen te richten op problemen die niet met politieke slogans maar met data moeten worden opgelost.
De initiatiefnemers willen vooral breken met de versnippering die veel landbouwketens in de regio al jaren beperkt. Producenten werken vaak apart van onderzoekers, verwerkers apart van beleidsmakers en financiële instellingen apart van de werkelijke risico’s op het erf. Door nationale commissies, gezamenlijke profielen en sectorale overlegstructuren op te zetten, moet de melkveehouderij uit die isolatie worden gehaald en onderdeel worden van een bredere agenda voor voedsel, klimaat, ruraliteit en internationale marktpositie.
In Costa Rica wordt gewerkt aan een op bewijs gebaseerde routekaart die sectorinformatie combineert met de kennis van boeren en technische experts. In de Dominicaanse Republiek ligt de nadruk op een participatieve nulmeting waarmee de sector beter kan begrijpen waar hij staat en welke productieve, sociale en ecologische aanpassingen prioriteit verdienen. Uruguay richt zich op systematische en gevalideerde informatie, zodat voortgang niet afhankelijk blijft van indrukken maar kan worden gevolgd langs afspraken die in de nationale roadmap worden vastgelegd.
Deze aanpak laat zien dat de regio melkveehouderij niet alleen wil beschermen tegen kritiek op klimaatimpact, maar ook wil versterken als economische sector. Melkproductie is verbonden met voedselzekerheid, rurale werkgelegenheid, gezinsinkomens, verwerkende industrie, transport, veevoer, veterinaire diensten en lokale markten. Wanneer die keten duurzamer en beter meetbaar wordt, krijgt zij meer gewicht in beleid, financiering en internationale positionering.
Deze ontwikkeling is belangrijk omdat landbouwsystemen wereldwijd onder druk staan door klimaatrisico’s, duurdere inputs, veranderende consumentenverwachtingen en strengere eisen rond milieu en herkomst. Voor melkveehouders betekent dit dat productiviteit alleen niet langer voldoende is. Zij moeten steeds vaker aantonen hoe zij omgaan met water, bodem, dierenwelzijn, uitstoot, energiegebruik, arbeidsomstandigheden en economische continuïteit.
De verwachte nationale rapporten en routekaarten moeten richting 2027 de basis leggen voor een regionale agenda die meer is dan een document. Als die agenda goed wordt uitgevoerd, kan zij landen helpen om technische ondersteuning beter te richten, beleid beter te onderbouwen en boeren toegang te geven tot kennis en markten die duurzaamheid niet als last maar als concurrentiefactor zien. Dat vraagt echter discipline, omdat meten alleen waarde heeft wanneer uitkomsten ook leiden tot investering, opleiding en verandering op bedrijfsniveau.
Suriname kan uit dit proces leren, omdat ook hier veeteelt, zuivel, voedselimport en agrarische ontwikkeling sterker aan elkaar moeten worden gekoppeld. De Surinaamse markt kan zich geen los zand veroorloven waarbij producenten, overheid, banken, verwerking en voedselveiligheid ieder hun eigen tempo lopen. Een nuttige koers zou zijn om voor melk, vlees en andere voedselketens vroeg te werken met nulmetingen, duidelijke kwaliteitsnormen, technische begeleiding en financierbare routekaarten, zodat voedselzekerheid niet alleen wordt besproken maar bedrijf voor bedrijf kan worden opgebouwd.
De regionale zuivelagenda laat uiteindelijk zien hoe landbouwontwikkeling verandert wanneer landen besluiten vooruitgang meetbaar te maken. Melkveehouderij wordt dan niet alleen een kwestie van koeien, voer en productie, maar een toets voor de vraag of de regio in staat is economische groei, sociale bescherming en milieudiscipline samen te brengen. Als deze aanpak slaagt, kan zij uitgroeien tot een model voor andere voedselketens in Latijns Amerika en het Caribisch gebied, en dan wordt duurzaamheid geen rem op landbouw, maar een voorwaarde om landbouw toekomstbestendig, financierbaar en internationaal geloofwaardig te houden.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
