Met de viering van 190 jaar Guyana Bank for Trade and Industry heeft president Irfaan Ali het bankwezen van zijn land neergezet als een sector die niet langer achter de economie aanloopt, maar zelf een motor wordt van nationale transformatie. Volgens Ali beschikt Guyana over een sterke en stabiele financiële sector, die in 2025 goed gekapitaliseerd bleef en voldoende vertrouwen genoot van burgers en bedrijven. De opvallendste graadmeter is de groei van krediet aan de private sector, die met 20,4 procent jaar op jaar toenam en volgens de president breed zichtbaar was in bouw, landbouw, groothandel, retail en dienstverlening.
Die kredietgroei is politiek en economisch betekenisvol, omdat zij aangeeft dat Guyana niet alleen rijker wordt door olie, maar ook probeert kapitaal door te laten stromen naar productieve sectoren. Ali benadrukte dat de groei over verschillende takken van de economie is verspreid, waardoor het land volgens hem op meerdere pijlers begint te steunen. Dat is precies de kern van de nieuwe Guyanese ambitie, namelijk een financiële sector die olie inkomsten niet alleen parkeert, maar omzet in investeringen, ondernemerschap en bredere welvaart.
De president plaatste die ontwikkeling in een lang historisch verhaal. Guyana’s financiële systeem groeide uit een verleden van koloniale handelsfinanciering, buitenlandse banken en later staatsgestuurde instellingen, naar een modern landschap waarin lokale banken en internationale spelers naast elkaar opereren. GBTI, met wortels die teruggaan tot de koloniale bankperiode na de afschaffing van slavernij, werd door Ali opgevoerd als symbool van een land dat zijn financiële instellingen langzaam heeft omgevormd van erfstuk van afhankelijkheid naar instrument van nationale ambitie.
De grootste versnelling komt echter uit digitale betalingen. Guyana wil op 2 juni 2026 FASTA lanceren, een realtime betalingssysteem waarmee klanten van deelnemende banken dag en nacht onmiddellijk geld kunnen overmaken via mobiele en digitale kanalen. Transacties die vroeger afhankelijk waren van clearingcycli, wachttijden of bankfilialen moeten dan in seconden kunnen plaatsvinden, waardoor contant geld minder dominant wordt en huishoudens en bedrijven goedkoper en sneller kunnen betalen.
Daarbovenop komt de aansluiting op de Indiase Unified Payments Interface, een internationaal erkende digitale betaalarchitectuur die in India al op enorme schaal wordt gebruikt. Via die technologie kunnen meerdere bankrekeningen worden gekoppeld aan één mobiel betaalecosysteem, met veilige overdrachten zonder dat gevoelige bankgegevens telkens zichtbaar worden. Guyana wil zich hiermee niet alleen moderniseren, maar zich positioneren als een regionaal voorbeeld voor digitale financiële inclusie.
De komst van drie nieuwe internationaal gelicentieerde financiële instellingen geeft die beweging extra gewicht. Volgens Guyanese overheidsinformatie heeft de Bank of Guyana Citibank, Crown Agents en One American goedgekeurd om lokaal actief te worden, al zullen zij geen gewone retaildeposito’s aantrekken. Hun rol ligt vooral bij internationale kapitaalmarkten, handelsfinanciering, corporate advisory en ontwikkelingsfinanciering, waardoor Guyana zijn toegang tot groter geld, grotere deals en meer grensoverschrijdende financiële expertise wil uitbreiden.
Toch blijft de centrale vraag of deze gouden bankperiode ook de gewone burger bereikt. Een moderne betaalapp is waardevol, maar alleen wanneer kleine ondernemers, boeren, werknemers, jongeren en gezinnen werkelijk goedkoper, sneller en veiliger kunnen deelnemen aan het financiële systeem. Een banksector die groeit zonder inclusie kan indrukwekkende balansen tonen, maar laat dan dezelfde oude afstand bestaan tussen kapitaal en de samenleving die het moet dienen.
Voor Suriname ligt hier een vergelijking, omdat ook hier digitalisering, olie inkomsten, ondernemerschap en betalingsverkeer steeds belangrijker worden. Een land dat lokale ondernemers wil laten groeien, moet niet wachten tot banken vanzelf vernieuwen, maar actief sturen op realtime betalingen, betaalbare transacties, krediet voor productie, sterke financiële supervisie en digitale toegang voor kleine bedrijven. Groei krijgt pas betekenis wanneer financiële technologie niet alleen de grote spelers sneller maakt, maar ook de hosselaar, boer, dienstverlener en jonge ondernemer uit de cashval haalt.
Guyana’s nieuwe bankverhaal is daarom meer dan een feestelijke toespraak bij een jubileum. Het land probeert zijn financiële sector te koppelen aan oliegedreven groei, digitale infrastructuur, internationale banken en bredere economische diversificatie. De komende jaren zullen uitwijzen of Ali’s gouden tijdperk werkelijk een nieuwe financiële democratisering wordt, of vooral een glanzend hoofdstuk voor instellingen die al dicht bij het grote kapitaal staan.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
