Nu het Venezolaanse parlement in eerste lezing een nieuwe mijnbouwwet heeft goedgekeurd, schuift Caracas opnieuw een oude economische grens opzij in de hoop buitenlands kapitaal terug te lokken naar goud, bauxiet, koper en andere strategische mineralen. De media meldde op 9 maart dat de hervorming bedoeld is om private en buitenlandse investeerders meer ruimte te geven, onder meer via langere concessies, fiscale voordelen en internationale arbitrage bij geschillen, terwijl de staat wel eigenaar van de ondergrondse rijkdom blijft. Daarmee kiest Venezuela na de versoepeling van de koolwaterstofwet in januari opnieuw voor een opener investeringslijn, in een poging inkomsten, productie en geopolitieke speelruimte te herstellen.
De inhoud van de hervorming laat zien hoe ver die draai gaat, omdat de nieuwe wet de oude kaders uit 1999 en het zwaardere staatscontrolemodel van 2015 moet vervangen door een stelsel waarin joint ventures, private bedrijven en ook kleinere mijnbouwgroepen concessies kunnen krijgen. Eerder rapporteerde news outlets dat de ontwerpwet concessies van maximaal dertig jaar mogelijk maakt, dat parlementaire goedkeuring van contracten niet langer nodig is en dat internationale arbitrage expliciet wordt opengesteld, om investeerders gerust te stellen na jaren van onteigeningen, claims en juridische onzekerheid. Dat is in Venezuela geen technische wetswijziging, maar een politieke boodschap aan de markt dat de regering bereid is om ideologische controle in te ruilen voor snellere geldstromen en grotere buitenlandse betrokkenheid.
De timing van deze hervorming hangt direct samen met de nieuwe Amerikaanse opening richting Venezolaans goud en strategische mineralen. Het Amerikaanse ministerie van Financiën gaf op 6 maart General License 51 uit, die bepaalde transacties in Venezolaans goud toestaat voor gevestigde Amerikaanse entiteiten, al verbiedt die vergunning tegelijk betrokkenheid bij mijnexploratie, productie, raffinage en joint ventures in Venezuela zelf en sluit zij transacties met bepaalde landen en partijen uit. Daardoor ontstaat een merkwaardige tussenfase waarin Washington wel toegang tot Venezolaanse grondstoffen voorzichtig openzet, maar de feitelijke waardeketen nog strak conditioneert en de opbrengsten politiek wil beheersen.
Achter de investeringsretoriek blijft bovendien een donkerder realiteit zichtbaar, omdat de Venezolaanse mijnbouw al jaren wordt geplaagd door informele groepen, milieuschade en zwakke staatscontrole, vooral in het Orinoco Mining Arc gebied. Associated Press en Reuters wezen erop dat de sector ondanks alle rijkdom riskant en slecht gereguleerd is gebleven, terwijl buitenlandse investeerders niet alleen naar de kwaliteit van de wet kijken maar ook naar veiligheid, handhaving, eigendomszekerheid en de geloofwaardigheid van de staat die die regels moet toepassen. Daarom zal de markt deze hervorming minder beoordelen op haar beloften op papier en meer op de vraag of Caracas werkelijk orde, transparantie en contractuele discipline kan terugbrengen in een sector die daar lang niet om bekendstond.
Voor Suriname is dit een duidelijke waarschuwing en tegelijk een strategisch signaal, omdat een buurland met grote minerale reserves nu agressiever kapitaal probeert aan te trekken met soepelere voorwaarden en internationale arbitrage als lokmiddel. Een land dat zelf rijk is aan goud, bauxiet en toekomstige offshore inkomsten doet er verstandig aan om niet alleen naar investeerders te kijken, maar vooral naar de kwaliteit van zijn concessieregime, milieubewaking, rechtszekerheid en de vraag hoeveel regie het behoudt wanneer buitenlands kapitaal sneller binnenkomt. De les uit Venezuela is daarom hard, want rijkdom trekt geld aan, maar alleen landen met sterke instellingen voorkomen dat een investeringsgolf tegelijk nieuwe juridische afhankelijkheid, ecologische schade en bestuurlijke erosie meebrengt.
Volg de Facebookpagina en Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
