In het CBvS-dossier heeft het Hof van Justitie met een reeks arresten de toon verlegd, doordat straffen zijn bijgesteld. Tevens is de juridische onderbouwing nadrukkelijker vastgeknoopt aan consistentie in vervolging. De uitspraken laten zien dat het Hof niet alleen kijkt naar de ernst van de feiten. Het kijkt ook naar de vraag of verdachten langs dezelfde meetlat zijn gelegd binnen één dossier. In een samenleving waar vertrouwen in instituties al jaren onder druk staat, krijgt zo’n correctie extra gewicht. Dit komt doordat het laat zien dat de rechtsstaat ook intern zijn eigen lijnen controleert.
Voor Ginmardo Kromosoeto, voormalig directeur van de Surinaamse Postspaarbank, betekende het arrest dat zijn gevangenisstraf in hoger beroep lager is vastgesteld dan in eerste aanleg. Het Hof motiveerde die verlaging met een vrijspraak op het onderdeel deelname aan een criminele organisatie. Dit onderdeel bleef in deze fase niet overeind. Kromosoeto blijft wel vastzitten, omdat hij daarnaast in detentie zit in verband met de separate SPSB-zaak. Zijn verzoek om invrijheidstelling is daar eerder niet gehonoreerd.
De kern van die redenering is gevoelig voor het hele dossier. Dit komt omdat het Hof expliciet meeweegt dat het etiket criminele organisatie niet breed in de tenlastelegging is toegepast bij andere verdachten. Dat verschil in vervolgingslijn wordt door het Hof betrokken bij de strafmaat. Daarmee wordt het signaal afgegeven dat gelijkheid in behandeling niet alleen een moreel argument is. Het is ook een juridisch relevant criterium. In de praktijk betekent dit dat het Openbaar Ministerie bij grote integriteitszaken scherper zal moeten uitleggen waarom bepaalde kwalificaties wél en bij anderen níét worden ingezet.
Ook Robert van Trikt, voormalig governor van de Centrale Bank van Suriname, kreeg in hoger beroep een lagere gevangenisstraf opgelegd dan eerder was bepaald. Het Hof koppelde daar concrete vermogensbeslissingen aan, waaronder de teruggave van een eerder verbeurd verklaard pand aan Orion. Ook is er een terugbetalingsverplichting van een aanzienlijk bedrag dat volgens het Hof onrechtmatig is verkregen en privé is aangewend. Het arrest bevat bovendien de stevige passage dat het voorarrest onterecht is toegepast. Toch bleef direct na de uitspraak nog onduidelijk wat dit praktisch betekent voor zijn onmiddellijke detentiesituatie.
In de zaak rond voormalig minister van Financiën Gillmore Hoefdraad verlaagde het Hof eveneens de gevangenisstraf. Het bevel tot gevangenneming bleef in stand. Het Hof stelt vast dat hij bewust handelingen verrichtte met een politieke component, nadat hij de risico’s had afgewogen. Daardoor draait de zaak in de motivering nadrukkelijk om bestuurlijke verantwoordelijkheid en het accepteren van systeemrisico. Hoefdraad was niet aanwezig en geldt nog steeds als voortvluchtig, waarbij hij in de procedure werd vertegenwoordigd door zijn raadsman.
Voor Suriname reikt de betekenis van deze uitspraken verder dan de persoonlijke uitkomst voor de betrokkenen. Dit komt doordat het Hof in feite een les uitschrijft over proportionaliteit, gelijke behandeling en de grenzen van strafrecht als instrument voor bestuurlijke correctie. De centrale bank is in elk land een vertrouwensanker, waardoor elke juridische nuance rond misbruik, toezicht en sanctionering direct doorwerkt in geloofwaardigheid richting burgers, banken en investeerders. De politiek en het vervolgingsapparaat krijgen daarmee een duidelijke opdracht om dossiers vanaf het begin goed en eerlijk te bouwen. Niet door harder te roepen, maar door consequenter te formuleren, te vervolgen en te verantwoorden.
Volg de Facebookpagina en Youtube kanaal voor inspiratie. Voor verdere ontwikkelingen rondom het CBvS-dossier volg www.kowchecking.com
