Suriname heeft jaarlijks miljoenen nodig voor biodiversiteitsbehoud, maar de uitvoering van bestaande begrotingen blijft achter. Uit analyses binnen het Biodiversity Finance Initiative (BIOFIN) blijkt dat tussen 2020 en 2024 gemiddeld US$ 6,4 miljoen per jaar voor biodiversiteit was begroot, terwijl slechts 52 tot 62 procent van de beschikbare middelen daadwerkelijk werd besteed. Tegelijkertijd bedraagt de geraamde financieringsbehoefte voor de nationale biodiversiteitsdoelen US$ 81,8 miljoen, met een tekort van circa US$ 57,3 miljoen. De cijfers leggen een structureel probleem zichtbaar, biodiversiteitsbehoud wordt niet alleen beperkt door een gebrek aan financiële middelen, maar ook door uitdagingen bij de uitvoering van beschikbare budgetten. Dat maakt de zoektocht naar aanvullende financiering noodzakelijk, maar onderstreept eveneens het belang van een efficiënter financieel en institutioneel beheer. Het Ministerie van Olie, Gas en Milieu (OGM) en het United Nations Development Programme (UNDP) hebben tijdens een tweedaagse werksessie binnen BIOFIN de financiering van biodiversiteitsbehoud en de vaststelling van nationale prioriteiten besproken.
Vertegenwoordigers van ministeries, overheidsinstanties, internationale organisaties, het bedrijfsleven, financiële instellingen en milieuorganisaties namen deel. Uit de Biodiversity Expenditure Review blijkt dat de ministeries van Grondbeleid en Bosbeheer (GBB) en OGM, voorheen ROM, samen verantwoordelijk waren voor ongeveer 84 procent van de in kaart gebrachte overheidsuitgaven aan biodiversiteit. De overige uitgaven waren verspreid over andere betrokken instanties. Dat slechts een deel van de begrote middelen daadwerkelijk werd besteed, maakt duidelijk dat een verhoging van budgetten op zichzelf geen garantie biedt voor betere bescherming van natuurgebieden, ecosystemen en biodiversiteit. Naast financiële ruimte zijn ook uitvoeringscapaciteit, deskundigheid en een doelmatige inzet van middelen bepalend. Binnen BIOFIN zijn vier analyses uitgevoerd, de Policy and Institutional Review (PIR), Biodiversity Expenditure Review (BER), Financial Needs Assessment (FNA) en het voorlopige Biodiversity Finance Plan (BFP). Deze analyses moeten inzicht bieden in het beleid, de bestaande uitgaven, de financiële behoeften en mogelijke financieringsbronnen. Tijdens de eerste workshopdag lag de nadruk op het betrekken van bedrijven en financiële instellingen bij biodiversiteitsfinanciering.
Het voorlopige financieringsplan noemt verschillende mogelijkheden, waaronder natuurfondsen, schuldruil voor natuurbehoud, biodiversiteitscredits, groene financiering, betalingen voor ecosysteemdiensten en duurzaam natuurgericht toerisme. Ook publiek private partnerschappen en internationale samenwerking worden als mogelijke financieringsinstrumenten meegenomen. De belangstelling voor deze opties betekent echter niet automatisch dat investeringen daadwerkelijk beschikbaar komen. Tijdens een interactieve Mentimeter sessie wezen deelnemers op belangrijke obstakels, waaronder een gebrek aan technische deskundigheid, hoge uitvoeringskosten en onduidelijkheid over regelgeving en financieringsmogelijkheden. Deze knelpunten tonen aan dat het mobiliseren van privaat kapitaal meer vereist dan het presenteren van aantrekkelijke financieringsmodellen. Duidelijke regelgeving, transparante voorwaarden en voldoende institutionele capaciteit zijn noodzakelijk om investeringen daadwerkelijk van de grond te krijgen. Op de tweede workshopdag werden zeven geselecteerde nationale biodiversiteitsdoelen beoordeeld aan de hand van een beoordelingskader. Het gaat onder meer om het verbeteren van de verbinding tussen beschermde gebieden, het herstel van mangroven, de bescherming van zoetwaterstroomgebieden en het behoud van minimaal 90 procent bosbedekking en natuurlijke koolstofvoorraden.
Daarnaast kwamen het duurzame beheer van gebieden van Inheemse en Tribale gemeenschappen, de ontwikkeling van de blauwe economie en versterking van bestuur, wetgeving en institutionele capaciteit aan bod. De prioritering moet richting geven aan de inzet van beschikbare en toekomstige middelen. Daarmee wordt geprobeerd te voorkomen dat financiering versnipperd raakt over uiteenlopende activiteiten zonder voldoende samenhang met nationale biodiversiteitsdoelen. De resultaten van de workshops vormen input voor de volgende fase van BIOFIN. Daarbij worden de financieringsmogelijkheden verder onderzocht, de betrokkenheid van private investeerders in kaart gebracht en de capaciteit van overheidsinstanties versterkt. De centrale uitdaging blijft evenwel het vertalen van analyses en prioriteiten naar concrete maatregelen, uitvoerbare financieringsplannen en meetbare resultaten. Met een geraamd tekort van US$ 57,3 miljoen staat Suriname voor een aanzienlijke financiële opgave. De verdere uitwerking van BIOFIN moet duidelijk maken hoe dat tekort kan worden verkleind en hoe bestaande middelen effectiever kunnen worden ingezet. De uiteindelijke betekenis van het initiatief zal niet uitsluitend afhangen van het aantal financieringsinstrumenten dat wordt ontwikkeld, maar vooral van de mate waarin deze bijdragen aan daadwerkelijke bescherming en herstel van de biodiversiteit.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
