Minister Dirk Currie benadrukt dat LGBT kinderen niet mogen worden uitgesloten, maar de strijd tegen discriminatie, pesten en psychische problemen vraagt om meer dan mooie woorden. Structurele bescherming op scholen en een actief overheidsbeleid zijn noodzakelijk om het principe ‘No one left behind’ werkelijkheid te maken. De boodschap van minister Dirk Currie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur is duidelijk, kinderen uit de LGBT gemeenschap horen erbij en mogen niet worden uitgesloten. In een gesprek met schrijver en mensenrechtenactivist Patrick Liesdek en vertegenwoordigers van de Pride Month organisatie onderstreepte de minister het belang van diversiteit en inclusiviteit binnen het onderwijs. Die erkenning is noodzakelijk, maar legt tegelijkertijd een grotere verantwoordelijkheid bij de overheid. Want zolang LGBT jongeren op school worden gepest, gestigmatiseerd of gedwongen hun identiteit te verbergen, blijft inclusief onderwijs een belofte die nog onvoldoende wordt waargemaakt. Currie noemt ‘No one left behind’ het motto van zijn ministerie. Dat uitgangspunt verliest echter zijn betekenis wanneer kinderen wel formeel toegang hebben tot onderwijs, maar zich in de schoolomgeving onveilig, afgewezen of vernederd voelen.
Inclusiviteit betekent niet alleen dat iedereen welkom is, maar ook dat scholen daadwerkelijk optreden tegen discriminatie en pesterijen. De vraag is daarom niet uitsluitend of het ministerie diversiteit erkent, maar vooral of die erkenning wordt vertaald in concrete maatregelen, duidelijke regels en controleerbare resultaten. Tijdens de ontmoeting ontving Currie van Liesdek diens boek over de geschiedenis van LGBT personen in Suriname. De schrijver besteedde zeven jaar aan het onderzoek voor het 366 pagina’s tellende werk, waarin hij het leven van queer personen vanaf de zeventiende eeuw beschrijft. Volgens Liesdek hebben mensen die verliefd werden op iemand van hetzelfde geslacht door de eeuwen heen een bijzonder zwaar bestaan geleid. De ondertitel, Hide, Flee or Suicide, maakt duidelijk hoe ingrijpend de gevolgen van uitsluiting kunnen zijn. Het gaat daarbij niet alleen om historische ervaringen, maar ook om problemen die volgens Liesdek nog altijd actueel zijn. Hij stelt dat zelfdoding naar verhouding vaker voorkomt binnen de LGBT gemeenschap dan onder heteroseksuele Surinamers. Vooral onder jongeren vormt pestgedrag volgens hem een belangrijke factor. Deze signalen verdienen serieuze aandacht. Tegelijkertijd onderstrepen ze de noodzaak van betrouwbare gegevens over pesten, discriminatie en mentale gezondheid onder LGBT jongeren in Suriname.
Zonder voldoende onderzoek blijft het moeilijk om de omvang van de problemen vast te stellen, beleid gericht vorm te geven en vast te stellen of genomen maatregelen daadwerkelijk effect hebben. Currie betrok ook Padmini Gangaram, coördinator van het Basic Life Skills-programma (BLS), bij het gesprek. Volgens de minister speelt het programma een belangrijke rol bij mentale gezondheidszorg en suïcidepreventie binnen het onderwijsbeleid. Daarnaast werkt het ministerie samen met maatschappelijke organisaties. De stichting New Monday heeft op 53 scholen trainingen over LGBT verzorgd voor leerkrachten en leerlingen. Dat zijn relevante initiatieven, maar het aantal scholen waarop trainingen zijn gegeven, zegt op zichzelf nog weinig over de resultaten. Het blijft belangrijk om inzichtelijk te maken hoeveel scholen structureel aandacht besteden aan inclusiviteit, hoe leerkrachten reageren op meldingen van discriminatie en welke ondersteuning slachtoffers daadwerkelijk ontvangen. Ook moet duidelijk zijn of leerlingen veilig melding kunnen maken van pesten zonder bang te hoeven zijn voor verdere vernedering of uitsluiting.
Een training kan kennis vergroten, maar verandert niet automatisch de houding van leerlingen, ouders of onderwijsprofessionals. Daarvoor zijn blijvende begeleiding, duidelijke protocollen en consequent optreden tegen pestgedrag nodig. Mentale gezondheidszorg en suïcidepreventie mogen bovendien niet pas aandacht krijgen wanneer een jongere in ernstige problemen verkeert. Vroege signalering en toegankelijke hulp zijn essentieel. Currie is de eerste vertegenwoordiger van de regering Simons die het boek in ontvangst heeft genomen. Het werk verscheen in 2023 en werd eerder aangeboden aan toenmalig president Chan Santokhi, voormalig minister Steven Mac Andrew en leden van de Mensenrechtencommissie van De Nationale Assemblée. Liesdek hoopt dat wetenschappelijk en historisch onderzoek onjuiste denkbeelden over LGBT personen helpt corrigeren. Dat is belangrijk in een samenleving waarin vooroordelen kunnen bijdragen aan sociale uitsluiting. Feitelijke kennis kan het publieke debat verdiepen, maar alleen wanneer die kennis ook buiten bibliotheken en gesprekken met beleidsmakers terechtkomt.
De schrijver publiceerde eerder het historische kinderverhaal Mati’s van Ondro Wo’woyo, waarin pesten en LGBT eveneens centraal staan. Zulke publicaties kunnen bijdragen aan bewustwording, maar mogen niet de plaats innemen van verantwoordelijkheid bij beleidsmakers en onderwijsinstellingen. Pride Month wordt in Suriname jaarlijks in oktober gehouden, met informatieve, creatieve en feestelijke activiteiten. Die aandacht biedt ruimte voor zichtbaarheid en maatschappelijke discussie. De werkelijke toets voor inclusiviteit ligt echter niet alleen tijdens een themamaand, maar gedurende het hele schooljaar. Als het ministerie ‘No one left behind’ serieus neemt, moet het ervoor zorgen dat geen enkel kind wegens seksuele oriëntatie of genderidentiteit aan zijn lot wordt overgelaten. Dat vereist beleid dat verder gaat dan verklaringen, samenwerking die aantoonbare resultaten oplevert en scholen die verantwoordelijkheid nemen voor een veilige leeromgeving. De ontvangst van Liesdeks boek is een betekenisvol signaal. Maar erkenning van een pijnlijke geschiedenis heeft pas blijvende waarde wanneer de lessen daaruit worden omgezet in bescherming, preventie en gelijke behandeling. LGBT jongeren hebben geen behoefte aan inclusiviteit op papier alleen. Zij verdienen een onderwijssysteem waarin veiligheid en waardigheid geen uitzonderingen zijn, maar vanzelfsprekende rechten.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
