De ontmoeting tussen president Jennifer Simons en vertegenwoordigers van de Jeugdraad Suriname (JRS), het Nationaal Jeugdinstituut (NJI) en de CARICOM en SDG jeugdambassadeurs heeft opnieuw de aandacht gevestigd op de positie van jongeren in het nationale beleid. Met de overhandiging van een beleidsnota zijn de problemen, behoeften en oplossingsmodellen van jongeren officieel onder de aandacht van de regering gebracht. Maar het presenteren van een beleidsdocument is nog geen garantie voor verandering. De werkelijke toets ligt in de bereidheid van de regering om voorstellen om te zetten in concrete maatregelen, met duidelijke verantwoordelijkheden, deadlines en controleerbare resultaten. Volgens minister Lalinie Gopal van Jeugdontwikkeling en Sport is de beleidsnota voortgekomen uit de districtscongressen en het Nationaal Jeugdcongres die in juli en augustus zijn gehouden. De documenten zijn ook aan verschillende ministeries aangeboden. Daarmee is een eerste stap gezet richting beleidsvorming. Toch dreigt het proces meer te worden dan een bestuurlijke formaliteit wanneer de aangedragen problemen blijven steken in overlegstructuren, vergaderingen en beleidsvoornemens. De thema’s die jongeren hebben aangedragen, zijn immers niet nieuw. Werkgelegenheid, onderwijs, mentale gezondheid, sport en ontwikkelingsmogelijkheden in de districten zijn al jarenlang belangrijke aandachtspunten. Dat deze onderwerpen opnieuw nadrukkelijk op de agenda staan, onderstreept niet alleen de relevantie ervan, maar ook de noodzaak om kritisch te kijken naar de resultaten van het bestaande jeugdbeleid.
Jongeren hebben weinig aan beleidsnota’s wanneer zij in de praktijk nog steeds worden geconfronteerd met beperkte kansen, onvoldoende ondersteuning en een gebrek aan perspectief. AJRS-voorzitter Shemar Rier benadrukt dat jongeren zelf moeten toezien op de uitvoering van de aandachtspunten uit de congressen. Hij beschouwt de beleidsnota tevens als een handvest waaraan de regering zich moet houden. Die oproep raakt aan een fundamenteel probleem binnen de jongerenparticipatie, jongeren worden geregeld uitgenodigd om hun mening te geven, maar hun invloed op de uiteindelijke besluitvorming blijft vaak beperkt. Participatie mag geen ceremonieel onderdeel van het beleid zijn. Wanneer jongeren tijd investeren in congressen en voorstellen formuleren, moet duidelijk zijn wat er vervolgens met hun inbreng gebeurt. De regering moet per voorstel aangeven welke maatregelen worden genomen, welk ministerie verantwoordelijk is, welke middelen beschikbaar zijn en binnen welke termijn resultaten worden verwacht. Zonder een dergelijk verantwoordingsmechanisme blijft het voor jongeren moeilijk om vast te stellen of hun stem daadwerkelijk invloed heeft gehad. De verantwoordelijkheid mag bovendien niet volledig bij jongeren worden gelegd. Zij kunnen de uitvoering kritisch volgen, maar beschikken niet automatisch over de politieke macht, financiële middelen en institutionele bevoegdheden om beleid af te dwingen.
Het is in de eerste plaats aan de regering om gemaakte afspraken na te komen en daarover publiekelijk verantwoording af te leggen. De aangekondigde terugkeer naar het Nationaal Jeugdparlement (NJP), de voorganger van de JRS, biedt een tweede belangrijk discussiepunt. Minister Gopal stelt dat de lage opkomst bij de onlineverkiezingen voor de Jeugdraad mede aanleiding is geweest om opnieuw voor het NJP te kiezen. Ook Rier steunt die koerswijziging, onder meer vanwege de herkenbaarheid van het parlementaire model en de democratische mogelijkheden die het biedt. De lage verkiezingsopkomst verdient echter een diepere analyse dan een eenvoudige institutionele wissel. Een naamsverandering of een terugkeer naar een eerder model lost het probleem van beperkte betrokkenheid niet vanzelf op. Ook de toegankelijkheid van verkiezingen, de bekendheid van het orgaan, het vertrouwen van jongeren en de zichtbaarheid van concrete resultaten spelen een rol. Zonder onderzoek naar de oorzaken van de lage participatie bestaat het risico dat dezelfde problemen zich onder een nieuwe institutionele naam opnieuw voordoen. Rier wijst erop dat in het huidige staatsbesluit bevoegdheden zoals het indienen van moties en punten van orde zijn weggevallen. Volgens hem zijn juist die instrumenten essentieel om van een jeugdorgaan een parlement te maken. Dat is een relevant punt. Een jeugdparlement dat nauwelijks formele mogelijkheden heeft om standpunten vast te leggen, voorstellen te agenderen en het beleid kritisch te bespreken, dreigt te verworden tot een adviesorgaan zonder voldoende politieke betekenis.
Tegelijkertijd moet de mogelijke invoering van een jeugdwet zorgvuldig worden uitgewerkt. De taken, bevoegdheden, onafhankelijkheid en verantwoordingsstructuur van het orgaan moeten juridisch helder zijn. Daarbij moet worden voorkomen dat jongerenparticipatie afhankelijk wordt van de politieke voorkeuren van een regering of minister. Tijdens de ontmoeting kwamen ook onderwerpen als mobiele telefoons op scholen en de uitdagingen van kunstmatige intelligentie aan bod. Dat de president het jongerenperspectief op dergelijke kwesties wil betrekken, is positief. Maar gesprekken over actuele thema’s zijn slechts waardevol wanneer zij bijdragen aan beleid dat aansluit bij de leefwereld en toekomst van jongeren. De voorbereidingen voor nieuwe jeugdparlementsverkiezingen zijn inmiddels gaande. Die moeten plaatsvinden voordat Suriname in 2027 het CARICOM voorzitterschap overneemt en de bijbehorende staatshoofdenvergadering organiseert. De internationale zichtbaarheid van Suriname kan daarbij een stimulans vormen, maar mag niet de belangrijkste drijfveer zijn. Jeugdparticipatie is geen visitekaartje voor internationale bijeenkomsten, maar een democratische noodzaak die ook buiten zulke evenementen serieus moet worden genomen. De ontmoeting met president Simons heeft de deur geopend voor verdere beleidsdiscussies. Nu moet blijken of de regering bereid is verder te gaan dan het ontvangen van documenten en het uitspreken van goede bedoelingen. Jongeren hebben behoefte aan meetbare vooruitgang, een parlement dat daadwerkelijk functioneert en een overheid die haar toezeggingen nakomt. Het succes van het jeugdbeleid zal uiteindelijk niet worden bepaald door het aantal congressen, beleidsnota’s of officiële ontmoetingen, maar door de concrete verbeteringen die jongeren in hun dagelijks leven ervaren.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
