De gezamenlijke controles van verschillende overheidsdiensten in Paramaribo en Noord hebben de afgelopen dagen een weinig rooskleurig beeld opgeleverd. Achter meldingen van burgers over overlast, gebrekkige dienstverlening en onveilige situaties blijken op meerdere locaties problemen te schuilen die niet met een waarschuwing alleen kunnen worden opgelost. Vooral de staat van bermen, de opslag van afval en materialen, verstopte rioleringen en beerputten en ondeugdelijke elektriciteitsbekabeling leggen zichtbaar dat toezicht en naleving van regels op veel plaatsen tekortschieten. De Economische Controle Dienst (ECD) van het ministerie van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie (EZOTI) voerde afgelopen dagen controles en hercontroles uit in Paramaribo en Noord. Daarbij waren onder meer Openbaar Groen, het Bureau voor Openbare Gezondheidszorg (BOG), het Korps Politie Suriname (KPS), de ECD, de Bouwpolitie en de Bestuursdienst betrokken. De controles kwamen mede voort uit klachten van burgers. Dat is op zichzelf een belangrijk signaal. Burgers blijken steeds vaker genoodzaakt overlast en mogelijke misstanden bij de overheid te melden, terwijl de verantwoordelijkheid voor een veilige en leefbare omgeving in eerste instantie ook bij ondernemers, verhuurders, bewoners en andere betrokkenen ligt.
Niet iedere klacht bleek gegrond. Bij Winkel A werden de betreffende producten gecontroleerd en bleek dat de prijzen duidelijk waren vermeld. Ook was de houdbaarheid van de producten nog minimaal een jaar. Bij Winkel B bleek inmiddels een nieuw kassasysteem in gebruik te zijn waarmee correcte kassabonnen werden verstrekt. Deze controles tonen aan dat klachten serieus moeten worden onderzocht, maar ook dat handhaving gebaseerd moet zijn op feiten en daadwerkelijke overtredingen. Veel zorgwekkender was de situatie die tijdens de hercontroles van bermen naar voren kwam. Op verschillende locaties werden overtredingen vastgesteld die inmiddels een bekend onderdeel lijken te zijn geworden van het straatbeeld, zwerfvuil, slecht onderhouden bermen, afvalbakken op ongewenste plaatsen en achtergelaten voertuigen en autowrakken. Dat dergelijke situaties blijven terugkeren, wijst niet alleen op nalatigheid van individuele ondernemers en bewoners. Het roept ook de vraag op naar de effectiviteit van toezicht en handhaving. Een waarschuwing heeft weinig betekenis wanneer overtredingen na verloop van tijd opnieuw ontstaan en er geen zichtbare consequenties volgen. Bij een appartementencomplex kwamen bovendien problemen aan het licht die verder gaan dan gewone milieu of leefbaarheidsproblemen.
Er waren klachten over ernstige vuiloverlast en tijdens de controle werden verstopte rioleringen en beerputten vastgesteld. Daarnaast bleken gascilinders onzorgvuldig te zijn opgeslagen en was sprake van onveilige elektriciteitsbekabeling. Vooral die combinatie is ernstig. Slecht onderhoud en vervuiling zijn hinderlijk, maar ondeugdelijke elektriciteitsvoorzieningen en verkeerd opgeslagen gascilinders kunnen rechtstreeks leiden tot gevaarlijke situaties. Een incident op een locatie waar meerdere mensen wonen, kan snel gevolgen hebben voor bewoners, omwonenden en hulpdiensten. Vanwege de mogelijke veiligheidsrisico’s staat inmiddels een vervolgcontrole met de brandweer gepland. Daarmee wordt duidelijk dat sommige meldingen niet langer uitsluitend als overlastkwestie kunnen worden beschouwd. Zodra brandveiligheid, gasopslag en elektriciteit in het geding zijn, behoort optreden een kwestie van openbare veiligheid te worden. Ook in Noord zijn ondernemers aangesproken op het laten staan van autowrakken. Zij hebben een termijn gekregen om deze te verwijderen. De aanpak is terecht, maar de uiteindelijke beoordeling van de handhaving zal afhangen van wat er bij de aangekondigde hercontroles wordt aangetroffen.
De overheid heeft aangekondigd de controles voort te zetten en op verschillende locaties opnieuw te controleren of aanwijzingen en aanmaningen zijn opgevolgd. Juist die tweede stap is cruciaal. Controle zonder opvolging blijft uiteindelijk slechts registratie van problemen. De recente acties maken duidelijk dat burgers niet alleen met economische kwesties te maken hebben, maar ook met een openbare ruimte waarin vervuiling, achterstallig onderhoud en veiligheidsrisico’s zich kunnen opstapelen. De verantwoordelijkheid ligt daarbij niet uitsluitend bij de overheid. Ondernemers en bewoners hebben een duidelijke plicht om hun omgeving ordelijk en veilig te houden. Tegelijkertijd ligt bij de overheid de verantwoordelijkheid om regels consequent toe te passen. Wie wordt aangesproken, moet weten dat een waarschuwing geen vrijblijvende mededeling is. De aangekondigde hercontroles moeten daarom niet alleen vaststellen of aanwijzingen zijn opgevolgd, maar ook leiden tot daadwerkelijke maatregelen wanneer dat niet het geval is. De controles hebben in enkele gevallen aangetoond dat klachten ongegrond waren, maar hebben op andere locaties juist ernstige tekortkomingen blootgelegd. Daarmee onderstrepen ze vooral één punt, toezicht heeft pas waarde wanneer het wordt gevolgd door consequente handhaving. De leefbaarheid en veiligheid van Paramaribo en Noord mogen niet afhankelijk blijven van incidentele controles of de bereidheid van bewoners om telkens opnieuw aan de bel te trekken.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
