De regering Simons heeft een opvallende koerswijziging ingezet rond de geplande brug over de Corantijnrivier. Waar de vorige regering uitging van een gelijkwaardige financiering door Suriname en Guyana, kiest de huidige regering ervoor om de brug desnoods volledig zelf te financieren. Minister van Buitenlandse Zaken, Internationale Handel en Samenwerking Melvin Bouva koppelt die bereidheid nadrukkelijk aan het Surinaamse standpunt dat de Corantijnrivier tot het Surinaamse grondgebied behoort. Daarmee wordt een infrastructureel project ineens veel meer dan een economische verbinding. De brug raakt rechtstreeks aan de manier waarop Suriname zijn territoriale aanspraken, financiële belangen en relatie met Guyana positioneert. De regering presenteert de brug als een investering in de toekomst. Een vaste verbinding tussen Suriname en Guyana kan inderdaad belangrijke economische voordelen opleveren. Handel kan eenvoudiger worden, personenverkeer kan toenemen en toerisme kan profiteren van een betere verbinding. Ook voor regionale integratie binnen het Caribisch gebied kan een brug over de Corantijnrivier van betekenis zijn. Maar economische voordelen maken een eenzijdige financiële verantwoordelijkheid nog niet automatisch verstandig.
Dat uitgangspunt was niet alleen een financiële afspraak, maar weerspiegelde ook een vorm van gedeelde verantwoordelijkheid voor een verbinding die beide landen ten goede moet komen. De overeenkomst zou volgens Bouva in 2025 zijn verlopen. In plaats van opnieuw naar een evenwichtige verdeling te zoeken, kiest de regering nu voor een veel ruimhartiger aanbod vanuit Suriname. Bouva stelt dat dit logisch is vanuit het Surinaamse standpunt over de rivier. Als Suriname de Corantijn als eigen grondgebied beschouwt, wil de regering kennelijk ook verantwoordelijkheid nemen voor de infrastructuur die daar wordt aangelegd. Die redenering heeft echter een belangrijke politieke consequentie. Door bereidheid te tonen de volledige brug zelf te betalen, neemt Suriname niet alleen een groter financieel risico, maar geeft het ook een sterk signaal af over hoe het de verhouding rond de rivier benadert. Een principe dat als territoriaal uitgangspunt wordt gebruikt, wordt daarmee gekoppeld aan een forse financiële toezegging. De brug is geen losstaand project. Zij bevindt zich in een gebied waar Suriname en Guyana al langer tegenover elkaar staan over territoriale kwesties. Het Tigri gebied vormt daarvan het meest bekende voorbeeld. Bouva omschrijft het grensgeschil als een erfenis uit de koloniale periode van Nederland en Engeland. Dat historische argument verklaart de oorsprong van het probleem, maar lost het hedendaagse vraagstuk niet op.
Een grensgeschil verdwijnt immers niet doordat beide landen tegelijkertijd economisch willen samenwerken. De regering lijkt daarom twee lijnen naast elkaar te willen bewandelen. Enerzijds wordt het Surinaamse territoriale standpunt nadrukkelijk gehandhaafd. Anderzijds wil Paramaribo de economische en politieke samenwerking met Georgetown voortzetten. Volgens Bouva moeten beide landen het grensvraagstuk uiteindelijk met elkaar of via een ander niveau oplossen, zonder dat alle andere samenwerking wordt geblokkeerd. Dat is diplomatiek begrijpelijk. Buurlanden kunnen zich moeilijk veroorloven om iedere vorm van samenwerking afhankelijk te maken van één onopgelost geschil. Handel, infrastructuur, energie, personenverkeer en regionale samenwerking hebben hun eigen belangen. Als Suriname bereid is de volledige brug te financieren, moet duidelijk zijn welke totale kosten daarmee gemoeid zijn, welke financiële voordelen daar tegenover staan en welke afspraken Suriname daarvoor van Guyana terugkrijgt. Ook het beheer, onderhoud, grenscontrole, veiligheid en de verdeling van eventuele toekomstige inkomsten moeten onderdeel zijn van een nieuwe overeenkomst. Daar komt bij dat publieke middelen beperkt zijn. Een regering die besluit een internationaal infrastructuurproject grotendeels of volledig zelf te financieren, maakt daarmee een keuze over de besteding van nationaal geld. Die keuze verdient een onderbouwing die verder gaat dan het politieke argument dat de rivier Surinaams grondgebied is.
Ook de diplomatieke dimensie verdient aandacht. Suriname wil enerzijds vasthouden aan zijn eigen territoriale positie, terwijl het anderzijds Guyana ondersteunt bij een kandidatuur binnen de Verenigde Naties. Bouva presenteert dat als een zakelijke benadering, samenwerking waar mogelijk, verschil van mening waar noodzakelijk. Die houding kan diplomatiek nuttig zijn. Maar zij vereist wel dat Suriname consequent blijft in het bewaken van zijn belangen. De geplande brug kan uiteindelijk een belangrijk symbool worden van betere samenwerking tussen Suriname en Guyana. Daarvoor is echter meer nodig dan politieke wil en financiële bereidheid. Er moeten heldere afspraken komen over eigendom, financiering, beheer, controle en verantwoordelijkheden. De regering Simons heeft met haar nieuwe koers in ieder geval één ding duidelijk gemaakt, Suriname wil niet wachten tot Guyana dezelfde financiële verantwoordelijkheid neemt. Dat kan worden gezien als daadkracht. Tegelijkertijd betekent het dat een aanzienlijk deel van het financiële risico bij Suriname komt te liggen. Juist daarom moet de brug niet alleen worden beoordeeld als een verbinding tussen twee oevers, maar als een investering die jarenlang gevolgen zal hebben voor de staatsfinanciën, de diplomatieke verhouding met Guyana en de manier waarop Suriname zijn territoriale belangen verdedigt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
