Suriname kent al jaren een verkeersprobleem dat zich niet langer laat wegwuiven met losse maatregelen, verkeersborden of enkele nieuwe wegmarkeringen. Het Verkeersveiligheidsinstituut (VVI) brengt nu wegen en kruispunten met een verhoogd verkeersrisico systematisch in kaart. Onder ander de Indira Gandhiweg, de Martin Luther Kingweg en het Garnizoenspad tot de locaties behoren waar relatief veel verkeersongevallen worden geregistreerd, bevestigt wat veel weggebruikers dagelijks ervaren, op verschillende plekken in het land is verkeersveiligheid geen vanzelfsprekendheid, maar een structureel probleem. De beschikbare verkeersdata worden door het VVI gebruikt om zogenoemde blackspots te identificeren. Het gaat om kruispunten en wegen waar verkeersongevallen zich opvallend vaak voordoen en waar het risico op ernstige of dodelijke aanrijdingen groter is. Dat deze locaties nu nadrukkelijker worden onderzocht, is noodzakelijk. Maar data verzamelen is slechts het begin. De echte uitdaging ligt in de manier waarop deze informatie vervolgens wordt benut. Volgens Purcy Landveld, onderdirecteur Data, Educatie en Voorlichting van het VVI, kunnen de gegevens worden vertaald naar concrete maatregelen. Daarmee wordt een belangrijke stap gezet naar een verkeersbeleid dat niet uitsluitend reageert nadat er slachtoffers zijn gevallen, maar probeert risico’s vooraf te herkennen en aan te pakken.
Dat klinkt logisch, maar de praktijk leert dat goede voornemens alleen onvoldoende zijn. Suriname heeft geen gebrek aan rapporten, plannen en beleidsintenties. Waar het vaak aan ontbreekt, is een consequente uitvoering, controle en opvolging. Een blackspot die bekend is, waar vervolgens onvoldoende gebeurt, blijft simpelweg een gevaarlijke locatie. Het ministerie van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening (OWRO) moet daarom niet blijven steken in cosmetische ingrepen. Onderdirecteur Verkeer en Mobiliteit Lucretia Beeldstroo geeft aan dat inmiddels een Terms of Reference (TOR) is opgesteld en dat via een aanbesteding ingenieursbedrijven zullen worden geselecteerd om onder meer de Indira Gandhiweg en de Martin Luther Kingweg grondig te onderzoeken. Dat onderzoek moet verder gaan dan het vaststellen dat ergens veel ongelukken gebeuren. Op drukke kruispunten worden camera’s geplaatst om verkeersstromen en gevaarlijke verkeersbewegingen nauwkeurig te analyseren. Daarbij wordt gekeken naar snelheid, verlichting, zichtbaarheid, wegmarkeringen, oversteekvoorzieningen en voorrangssituaties. Juist daar ligt de kern van het probleem. Een verkeersveilig kruispunt ontstaat niet door alleen een bord neer te zetten. Als weggebruikers onvoldoende zicht hebben, markeringen nauwelijks zichtbaar zijn, verlichting tekortschiet of verkeersstromen verkeerd zijn ingericht, blijft het risico bestaan. Een verkeersbord zonder handhaving kan bovendien weinig zijn dan decoratie langs de weg.
OWRO stelt dat op verschillende locaties inmiddels wegmarkeringen worden aangebracht en verkeersborden worden geplaatst. Dat zijn noodzakelijke maatregelen, maar ze mogen niet worden gebruikt als bewijs dat het verkeersveiligheidsprobleem daarmee is opgelost. Verf op het wegdek voorkomt geen roekeloos rijgedrag. Een bord alleen houdt geen bestuurder tegen die structureel te hard rijdt. En een camera heeft pas waarde wanneer de verzamelde informatie daadwerkelijk leidt tot ingrijpen. Daarom moet verkeersveiligheid worden benaderd als een structurele verantwoordelijkheid en niet als een project dat pas aandacht krijgt wanneer het aantal ongelukken op een bepaalde locatie uit de hand loopt. Het VVI wijst terecht op een belangrijk gegeven, verkeer verandert voortdurend. Het aantal voertuigen neemt toe, mobiliteit verandert en verkeersdeelnemers gedragen zich anders dan enkele jaren geleden. Wegen die ooit voldoende capaciteit hadden, kunnen daardoor steeds gevaarlijker worden. Ook nieuwe woongebieden, bedrijven, scholen en verkeersstromen kunnen bestaande situaties volledig veranderen. Dat betekent dat verkeersveiligheidsbeleid geen eenmalige exercitie kan zijn. Een weg die vandaag veilig wordt verklaard, kan over enkele jaren opnieuw een risicolocatie worden. Permanente monitoring van verkeersdata is daarom noodzakelijk. De oproep van Landveld tot samenwerking tussen ministeries en andere betrokken organisaties is eveneens cruciaal. Verkeersveiligheid is geen verantwoordelijkheid van één instituut. Openbare Werken, politie, verkeersautoriteiten, gemeenten, onderwijsinstellingen en andere betrokken partijen moeten gezamenlijk optreden.
Data moeten worden gedeeld, problemen moeten sneller worden gesignaleerd en maatregelen moeten meetbaar resultaat opleveren. Daarbij moet ook worden afgerekend met een cultuur waarin verkeersveiligheid vooral zichtbaar wordt wanneer er opnieuw een ernstig ongeval heeft plaatsgevonden. Preventie betekent juist dat overheid en verantwoordelijke instanties handelen voordat het volgende slachtoffer valt. De Indira Gandhiweg, Martin Luther Kingweg en het Garnizoenspad zijn daarmee meer dan namen op een lijst. Zij zijn een waarschuwing. De verkeersdata maken zichtbaar waar de risico’s zich concentreren. Vanaf dat moment kan niemand meer volstaan met de mededeling dat men niet wist waar de problemen lagen. De uitdaging voor de overheid is nu om de stap te zetten van meten naar handelen. En ervoor zorgen dat de genomen maatregelen worden gecontroleerd en onderhouden, is uiteindelijk bepalend. Het land heeft behoefte aan wegen waarop mensen veilig kunnen rijden, oversteken en thuiskomen. Zolang gevaarlijke locaties bekend zijn maar structurele oplossingen uitblijven, blijft iedere nieuwe ongevalscijfers een aanklacht tegen een systeem dat te langzaam reageert. Verkeersveiligheid mag geen kwestie van goede bedoelingen zijn. Het moet een harde beleidsprioriteit worden. Want achter iedere statistiek staat uiteindelijk een mens, een gezin en een leven dat niet kan worden teruggedraaid.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
