Onder de lichten van het kermisterrein in Groningen ontvouwt zich deze week een verhaal dat veel ouder is dan Suriname zelf, maar opvallend veel zegt over de samenleving van vandaag. Tijdens de Ramlila week komen liefde, trouw, strijd, vriendschap, verraad, goed en kwaad samen in een eeuwenoude traditie die niet alleen vermaakt, maar vooral wil onderwijzen en verbinden. Ook president Jennifer Simons was aanwezig bij de openingsavond van de religieus culturele festiviteit. Voor het staatshoofd is Ramlila meer dan een voorstelling. Het is volgens haar een kans voor Surinamers om elkaar beter te leren kennen en de culturele rijkdom van het land beter te begrijpen. Ramlila gaat over wat wij veelal meemaken, liefde, strijd, vriendschap, kwaad en goed, stelde president Simons. Juist daarom vindt zij het belangrijk dat de samenleving stilstaat bij de lessen die uit het verhaal kunnen worden getrokken. Niet alleen binnen één gemeenschap, maar door alle bevolkingsgroepen heen.
Volgens Simons ligt daar een bredere opdracht voor Suriname. In een samenleving waarin verschillende culturen, religies en tradities naast elkaar bestaan, is kennis van elkaar volgens haar essentieel. Wie de ander en diens cultuur niet kent, loopt immers het risico te oordelen zonder te begrijpen. Die boodschap krijgt tijdens de Ramlila week een tastbare vorm. Het evenement wordt gehouden op het kermisterrein en georganiseerd door het Ramlila Comité Saramacca, in samenwerking met de Stichting Sociaal Cultureel en Religieuze Jongeren van Leiding 9A. Onder de aanwezigen bevindt zich ook parlementariër Jayant Lalbiharie, die mede initiatiefnemer is van de Ramlila week. Maar de meest indringende oproep van de openingsavond kwam van Sarwan Ramai, secretaris van het Ramlila Comité Saramacca. Zijn woorden brachten de betekenis van de festiviteit terug naar een thema waarmee Suriname al decennialang worstelt, eenheid. Daar waar eenheid en respect is, hebben we vooruitgang. Waar disrespect en geen eenheid is, hebben we de grootste problemen.
Het klinkt eenvoudig, maar de boodschap is allesbehalve vrijblijvend. In een land waar maatschappelijke tegenstellingen regelmatig zichtbaar worden, krijgt het eeuwenoude verhaal van Ramlila daardoor een actuele lading. De strijd tussen goed en kwaad speelt zich niet alleen af op het toneel. De symboliek kan ook worden gelezen als een spiegel voor de samenleving zelf. Dat wordt misschien wel het duidelijkst op de laatste dag van de Ramlila week, wanneer Ravan traditioneel wordt verbrand. Die verbranding staat symbool voor de overwinning van het goede op het kwade. Maar Ramai gaf aan dat de symboliek dit jaar verder moet reiken dan het traditionele verhaal. Als we op de laatste dag Ravan verbranden, willen we niet alleen de problemen van Saramacca verbranden, maar alle problemen van Suriname. Daarmee krijgt de slotceremonie een betekenis die verder gaat dan religieuze traditie. Ravan wordt niet alleen een personage uit een eeuwenoud helden, maar een symbool voor alles wat verdeeldheid, disrespect, onrecht en achteruitgang veroorzaakt.
Ramlila is een eeuwenoude vorm van openluchttheater waarin het levensverhaal van prins Rama uit de Ramayana wordt uitgebeeld. Centraal staat de strijd waarin Sri Ram zijn echtgenote Sita bevrijdt van Ravan. De uiteindelijke overwinning van Rama symboliseert de overwinning van het goede op het kwade. In Groningen krijgt dat oude verhaal daarmee een nieuwe betekenis. Het publiek kijkt niet alleen naar een verhaal uit een andere tijd, maar wordt tegelijkertijd geconfronteerd met universele menselijke thema’s die ook vandaag herkenbaar zijn. De Ramlila week in Saramacca laat daarmee zien dat cultuur meer kan zijn dan traditie en folklore. Het kan een middel zijn om herinneringen levend te houden, jongeren kennis te laten maken met hun culturele achtergrond en tegelijkertijd bruggen te bouwen tussen gemeenschappen. De uitdaging is uiteindelijk om de boodschap van het podium mee te nemen naar het dagelijks leven. Want wanneer de laatste scène voorbij is en de vlammen van Ravan zijn gedoofd, blijft de belangrijkste vraag niet wat het publiek heeft gezien, maar welke les wordt meegenomen. Als een eeuwenoud verhaal Surinamers daadwerkelijk kan aansporen tot meer respect, begrip en eenheid, dan is de strijd tussen goed en kwaad niet alleen op het toneel uitgevochten. Dan krijgt Ramlila ook buiten Groningen betekenis.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
