De problemen rond de uitslagen van VO leerjaar 10 leggen opnieuw een zwakte bloot binnen het Surinaamse onderwijssysteem. Terwijl leerlingen vrijdag rekenden op duidelijkheid over een belangrijk moment in hun schoolloopbaan, bleek dat niet alle resultaten tijdig konden worden bekendgemaakt. Het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur spreekt over bijzondere omstandigheden en aanvullende controlewerkzaamheden, maar achter die keurige formulering schuilt een probleem dat veel ernstiger is dan een administratieve vertraging. Het resultatensysteem heeft in bepaalde gevallen niet de juiste uitkomst geproduceerd. Vooral bij leerlingen die voor meerdere profielen in aanmerking komen, zouden afwijkingen zijn ontstaan. Dat betekent dat het systeem waarop leerlingen, ouders, scholen en vervolgopleidingen moeten kunnen vertrouwen, niet volledig betrouwbaar heeft gefunctioneerd. De gevolgen daarvan zijn niet slechts technisch. Achter iedere uitslag staat een leerling die wacht op zekerheid over zijn of haar toekomst.
Dat scholen nu extra controles moeten uitvoeren, is op zichzelf begrijpelijk. Niemand kan en mag accepteren dat leerlingen een verkeerde uitslag krijgen. Maar het is tegelijkertijd verontrustend dat dergelijke problemen pas bij de bekendmaking van de resultaten aan het licht komen. Een degelijk examensysteem hoort voor de officiële publicatie uitvoerig getest, gecontroleerd en gevalideerd te zijn. Dat er na de verwerking nog fundamentele afwijkingen moeten worden opgespoord, roept ernstige vragen op over de kwaliteit van de voorbereiding, de controles en de verantwoordelijkheid binnen het proces. Het ministerie heeft aangekondigd dat alle leerlingen die vrijdag nog geen uitslag hadden, uiterlijk dinsdag 18 augustus duidelijkheid moeten krijgen. Dat is noodzakelijk, maar het mag niet worden gepresenteerd alsof daarmee het probleem automatisch is opgelost. Een deadline is geen garantie voor kwaliteit. Leerlingen hebben niet alleen behoefte aan een uitslag, maar aan een correcte en controleerbare uitslag.
De timing maakt de situatie bovendien extra gevoelig. De inschrijving voor het vervolgonderwijs staat gepland voor woensdag 19 en donderdag 20 augustus. Het ministerie stelt dat de vertraging geen gevolgen zal hebben voor die inschrijving. Dat is geruststellend, maar tegelijkertijd blijft er nauwelijks ruimte over voor nieuwe problemen. Wanneer uitslagen pas dinsdag definitief worden vastgesteld, hebben leerlingen en ouders slechts zeer beperkte tijd om keuzes te maken, documenten te verzamelen en zich voor te bereiden op de volgende stap. Dat de kwestie inmiddels ook president Jennifer Simons heeft bereikt, onderstreept de ernst van de situatie. Volgens haar contact met minister Dirk Currie bleek dat er inderdaad gedeeltelijke problemen waren en dat maatregelen zouden worden getroffen. Het is goed dat er wordt ingegrepen, maar bestuurlijke betrokkenheid achteraf kan nooit de plaats innemen van een systeem dat vooraf betrouwbaar moet zijn. De excuses van het ministerie zijn op hun plaats. Maar excuses mogen geen eindpunt worden.
Wanneer een systeem dat de toekomst van duizenden jongeren mede bepaalt fouten maakt, moet niet alleen worden gekeken naar het herstellen van de huidige resultaten. Er moet worden vastgesteld hoe deze problemen konden ontstaan, waarom ze niet eerder zijn ontdekt en wie verantwoordelijk is voor de gebrekkige controles. De leerlingen zijn geen testgroep voor administratieve systemen. Hun resultaten vertegenwoordigen jaren van inzet, lessen, examens, stress en verwachtingen. Iedere fout kan onzekerheid, frustratie en mogelijk zelfs verkeerde beslissingen veroorzaken. Het ministerie heeft dinsdag als uiterste datum genoemd. Daarmee ligt de verantwoordelijkheid nu volledig bij de onderwijsautoriteiten. Alle resterende uitslagen moeten correct, transparant en zonder nieuwe verrassingen worden vastgesteld. Daarna is een grondige evaluatie onvermijdelijk. Want een excusesbrief kan de onrust tijdelijk temperen, maar alleen structurele verbeteringen kunnen het vertrouwen herstellen. Het onderwijs verdient een examensysteem dat niet pas na fouten wordt gecontroleerd, maar vóór de uitslag aantoonbaar betrouwbaar is.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
