In de diplomatie tussen Washington en New Delhi is binnen één jaar een bijna wonderlijke omkering zichtbaar geworden. Wat in het voorjaar van 2025 nog werd gevierd als een warme strategische relatie tussen Donald Trump, Narendra Modi en hun regeringen, oogt vandaag veel koeler, harder en onzekerder. De reis van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio naar India van 23 tot 26 mei is daarom geen gewone beleefdheidsmissie, maar een hersteloperatie in een partnerschap dat na vijfentwintig jaar gestage groei plots richtingloos lijkt.
India had aanvankelijk goede redenen om optimistisch te zijn over de tweede regering Trump. Modi werd vroeg in het Witte Huis ontvangen en kort daarna rolde India de rode loper uit voor vicepresident JD Vance en zijn gezin, wat de indruk gaf dat de persoonlijke chemie tussen beide hoofdsteden sterk was. Modi vatte die sfeer samen in zijn eigen politieke stijl, met de gedachte dat MAGA en MIGA samen een mega partnerschap voor welvaart konden vormen.
Die warmte paste in een langere ontwikkeling. Sinds het begin van deze eeuw hadden de Verenigde Staten en India elkaar steeds dichter opgezocht, vooral door de gedeelde zorg over China, de groei van defensiesamenwerking, technologische banden en de opkomst van de Quad met Japan en Australië. In New Delhi leefde de gedachte dat een regering met China haviken zoals Rubio de strategische waarde van India sterker zou begrijpen dan eerdere Amerikaanse regeringen.
Dat vertrouwen is intussen ernstig beschadigd. Indiase diplomaten, oud functionarissen en commentatoren spreken openlijker over een relatie die is afgevlakt of zelfs terugloopt, vooral omdat Washington onder Trump veel transactioneler en minder voorspelbaar is gaan handelen. Volgens het artikel van de Council on Foreign Relations reist Rubio naar een India waar de scepsis tegenover Amerika groter is dan op enig ander moment deze eeuw.
De eerste breuklijn ontstond rond Pakistan. Trump nam herhaaldelijk publiekelijk krediet voor het beëindigen van een vierdaags conflict tussen India en Pakistan in mei 2025, terwijl New Delhi juist vasthoudt aan het principe dat kwesties met Pakistan bilateraal worden behandeld. Voor India was dat geen klein protocolprobleem, maar een directe aantasting van een diplomatieke basislijn die sinds jaar en dag wordt bewaakt.
Daar kwam de Amerikaanse toenadering tot de Pakistaanse machtsstructuur bovenop. Trump prees veldmaarschalk Asim Munir, de feitelijke militaire machtsfiguur in Pakistan, terwijl Munir in India zwaar wordt gewantrouwd na een terroristische aanval in april 2025 waarbij twee dozijn Indiase toeristen werden gedood. Washington dacht misschien in termen van regionale balans, maar New Delhi las het als verraad aan de veiligheidsgevoeligheden van een strategische partner.
De tweede breuklijn liep via handel. Trump legde India in 2025 een tarief op van 50 procent, waaronder een extra strafheffing van 25 procent wegens de aankoop van Russische olie, terwijl China als grote koper van Russische energie niet op dezelfde manier werd geraakt. Het Amerikaanse Hooggerechtshof oordeelde op 20 februari 2026 dat IEEPA geen grondslag bood voor zulke brede tariefmaatregelen, maar de politieke schade was toen al ontstaan.
Voor India voelde die maatregel dubbel onrechtvaardig. New Delhi kocht Russische olie deels om zijn energieafhankelijke economie betaalbaar draaiende te houden, terwijl het tegelijk verwachtte dat Washington begrip zou tonen voor India’s historische banden met Moskou. In plaats daarvan kreeg het een economische straf die door velen werd gezien als selectief, hard en politiek vernederend.
De derde en misschien diepste onzekerheid draait om China. Rubio begon zijn periode als minister met aandacht voor de Quad landen, maar de vraag in New Delhi is of Trump zelf nog werkelijk denkt vanuit grote machtscompetitie met Beijing. De Quad ministers komen volgens Japan op 26 mei opnieuw bijeen in New Delhi, maar een geplande top in India ging eerder niet door en het samenwerkingsverband kreeg weinig nadruk in de nieuwe Amerikaanse veiligheidsstrategie.
Dat raakt het hart van de relatie. India heeft jarenlang strategische waarde opgebouwd als democratisch tegenwicht tegen China in Azië, maar die positie wordt minder zeker wanneer Washington plots handelstarieven, Pakistan, Ruslandbeleid en persoonlijke dealpolitiek boven langetermijnstrategie lijkt te plaatsen. Een grootmacht die vrienden vooral als onderhandelingsobject behandelt, maakt zelfs partners voorzichtig.
Rubio moet tijdens zijn bezoek daarom meer doen dan vriendelijke woorden uitspreken. Hij zal met Modi, minister van Buitenlandse Zaken Subrahmanyam Jaishankar en veiligheidsadviseur Ajit Doval moeten spreken over defensie, technologie, energie, handel en de rol van India in de Indo Pacifische strategie. Zijn reis langs Kolkata, Agra, Jaipur en New Delhi geeft het bezoek zichtbaarheid, maar het echte werk zit in het herstellen van vertrouwen achter gesloten deuren.
De oorlog rond Iran maakt de situatie nog gevoeliger. India is sterk afhankelijk van energie import en heeft weinig belang bij een regio waarin olieprijzen, scheepvaartroutes en verzekeringskosten opnieuw worden opgestuwd door militaire escalatie. Voor New Delhi is Amerikaanse macht nuttig wanneer zij stabiliteit brengt, maar riskant wanneer zij markten verstoort waarop India’s groei leunt.
Voor Suriname ligt in deze spanning een herkenbare boodschap over middelgrote staten die tussen grootmachten laveren. Strategische partnerschappen zijn waardevol, maar zij worden kwetsbaar wanneer een partij de relatie plots herleidt tot tarieven, drukmiddelen en wisselende persoonlijke voorkeuren. Een land dat investeringen, energiezekerheid en diplomatieke ruimte wil beschermen, moet daarom niet alleen vrienden zoeken, maar ook buffers bouwen, alternatieven openhouden en zijn eigen nationale belangen blijven formuleren.
Rubio’s bezoek aan India wordt dus een test van Amerikaanse diplomatie na een jaar van zelf veroorzaakte schade. Washington wil India nodig houden tegenover China, maar heeft New Delhi tegelijk gekwetst via Pakistan, tarieven en onvoorspelbare signalen. De komende dagen zullen uitwijzen of beide landen de oude strategische logica kunnen herstellen, of dat een relatie die ooit als vanzelf omhoog leek te gaan, nu vastloopt in wantrouwen, eigenbelang en geopolitieke vermoeidheid.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
